“Düzgün yaşlanmanın yeddi əsas əlaməti“ Həkimlərdən açıqlama

"Sağlam qocalıq passivlik deyil, fəal mövqe və həyata marağın qorunması deməkdir..."

Yaşlanma avtomatik olaraq həyat keyfiyyətinin pisləşməsi anlamına gəlmir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "HuffPost" nəşri yazıb.

Mütəxəssislər bildirir ki, düzgün yanaşma ilə insan hətta ahıl yaşda da fiziki aktivliyini, zehni aydınlığını və emosional tarazlığını qoruya bilər. Burada təkcə qidalanma və hərəkət deyil, sosial əlaqələr, psixoloji vəziyyət və dəyişikliklərə uyğunlaşma bacarığı da həlledici rol oynayır.

Heriatriya sahəsində çalışan həkimlər vurğulayırnki, sağlam və "düzgün" yaşlanma bir neçə əsas istiqamətə söykənir: fiziki rifah, emosional əlaqələr və psixi dayanıqlılıq. Məhz bu sahələrdə özünü göstərən davranışlar insanın qocalığa necə hazırlaşdığını göstərir.

Yeni şeylər öyrənməyə maraq

Yaş artdıqca öyrənmə imkanları təbii olaraq azalır. Lakin mütəxəssislərin fikrincə, insan şüurlu şəkildə yeni biliklər axtarırsa, bu, beynin aktiv qalmasına kömək edir. Xarici dillər, stolüstü oyunlar, musiqi alətləri və ya yeni fəaliyyət növləri neyron əlaqələrin formalaşmasını gücləndirir və koqnitiv pozuntuların riskini azaldır.

Öz ehtiyacları haqqında açıq danışmaq bacarığı

Həkimlər qeyd edir ki, yaşlı insanlar tez-tez eycizmə (yaşa görə ayrıseçkilik) məruz qalır və bu səbəbdən özlərini cəmiyyət üçün "artıq" hiss edə bilirlər. Nəticədə bir çoxu problemlərini dilə gətirmir. Halbuki hiss və ehtiyacları yaxınlarla bölüşmək, narahatlıqlar barədə vaxtında həkimə məlumat vermək psixoloji yetkinliyin və özünə qayğının mühüm əlaməti sayılır.

Sosial çevrənin qorunması

Tənhalıq və sosial izolyasiya, xüsusilə pandemiyadan sonra sağlamlıq üçün ciddi risk kimi qiymətləndirilir. Mütəxəssislər vurğulayır ki, dostlarla görüşlər, könüllü fəaliyyətlər və ya sadəcə telefonla ünsiyyət təkcə emosional vəziyyətə deyil, beyin fəaliyyətinə də müsbət təsir göstərir.

Fiziki sağlamlığa davamlı diqqət

Həkimlər istənilən yaşda balanslı qidalanmanı tövsiyə edirlər. Xüsusilə tərəvəzlərə, meyvələrə, tam taxıllı məhsullara əsaslanan və duz istehlakını azaldan qida rejimi önə çəkilir. Bununla yanaşı, mülayim fiziki aktivlik və kifayət qədər maye qəbulu da vacib sayılır.

Sevilən məşğuliyyətlərdən imtina etməmək

Xroniki xəstəliklər və ya fiziki məhdudiyyətlər olsa belə, həyat sevincini qorumaq mühümdür. Səyahət, yemək bişirmək, ailə ilə vaxt keçirmək və hobbilərlə məşğul olmaq insanın özünü faydalı və məmnun hiss etməsinə kömək edir.

Dərmanların yenidən qiymətləndirilməsi

Yaş artdıqca orqanizmin ehtiyacları dəyişir. Onilliklər əvvəl təyin olunmuş bəzi preparatlar artıq zəruri olmaya bilər. Həkimlə mütəmadi məsləhətləşmək dərmanların həddindən artıq qəbulunun və yan təsirlərin qarşısını almağa imkan verir.

Gələcəyə dair planların olması

Mütəxəssislər gələcəkdə yarana biləcək vəziyyətləri - hospitalizasiya və ya əlavə qayğı ehtiyacını öncədən yaxınlarla müzakirə etməyi məsləhət görür. Bu, insanın qərarlar üzərində nəzarətini qorumasına və ailə üçün stressin azalmasına kömək edir.

Həkimlər yekunda vurğulayır ki, düzgün yaşlanma problemlərin olmaması deyil. Bu, fəal mövqe tutmaq, şüurlu olmaq və həyatın bütün mərhələlərində özünə qayğı göstərməyə hazır olmaq deməkdir.