Əgər sülh istəyirsə: İndi “top” Ermənistanın meydanındadır

Azərbaycanın son vaxtlar Ermənistana qarşı bir sıra humanist addımlar atması iki ölkə arasında sülhü daha da yaxınlaşdıra bilər. 

Ötən ilin noyabr ayında Azərbaycan Prezidentinin Ermənistana yüklərin tranzitinə tətbiq edilən qadağanı aradan qaldırması ilə başlanan ticarət əməliyyatları qarşılıqlı etimadın daha da güclənməsi ilə müşahidə olunur. Bu müddətdə iki dəfə Qazaxıstan taxılı Azərbaycan ərazisindən keçərək Ermənistana göndərilib.

Dekabrın 19-dan bəri ayrı-ayrı vaxtlarda Azərbaycan Ermənistana “Aİ-95 premium”, “Aİ-92” markalı benzin və dizel yanacağı tədarük edib. Nəticədə, Ermənistan bazarında benzinin və dizelin qiyməti ucuzlaşıb. 

Hətta Ermənistanın Baş naziri benzinin qiymətinin 550 dramdan 430 drama qədər enməsini sülhün əlaməti adlandırıb. “Əsl sülh belə olur. Bu real sülhün özüdür”,-deyə Ermənistanın Baş naziri qeyd edib. Hətta ABŞ Prezidenti Donald Tramp da Azərbaycanın bu addımlarının münaqişənin həllinə xidmət etdiyinixüsusi vurğulayaraq deyib: 

“Mən Ermənistanla Azərbaycan arasında münaqişəni həll etdim. Artıq onlar ticarət edirlər”. Yaxın vaxtlarda Rusiya hökuməti də Azərbaycan dəmir yolları vasitəsilə Ermənistana ixrac ediləcək şəkərin tranzitini həyata keçirmək istəyini bildirib. 

Göründüyü kimi, Azərbaycan tərəfinin humanist mövqeyi sayəsində 30 ildən artıq özünü təcrid vəziyyətində saxlayan Ermənistan iqtisadi blokadadan çıxmağa başlayıb. Yanvarın 14-də isə Azərbaycan dövləti növbəti humanistlik nümayiş etdirərək dörd nəfər hərbi cinayətkarı Ermənistan tərəfinə təhvil verib. 

Erməni diasporu və lobbisi indiyə qədər beynəlxalq platformalarda hərbi cinayət törətmiş məhbusların azadlığa buraxılmasını gündəmə gətirməklə bu məsələdən Azərbaycana qarşı siyasi təzyiq aləti kimi istifadə etməyə çalışıblar. 

Lakin Azərbaycan GevorqSujyan, DavidDavtyan, VigenEuledjyan və Vaqif Xaçatryanı kiminsə tələbi və təzyiqinə görə deyil, humanizm prinsiplərini rəhbər tutaraq sülh naminə Ermənistan tərəfinə qaytarıb. Avropa İttifaqı Azərbaycanın bu qərarını alqışlayıb. 

Azərbaycan tərəfi regionda sülhün bərqərar olması üçün siyasi və hüquqi addımlarla yanaşı, humanitar aksiyalara da üstünlük verir. Bu yanaşma 1988-ci ildən bəri Ermənistan cəmiyyətində Azərbaycan xalqına qarşı aparılan nifrət və düşmənçilik təbliğatının aradan qaldırılmasında mühüm rol oynaya bilər. 

Yəni real sülhə nail olmaq üçün radikal faşist düşüncəsinin üstünlük təşkil etdiyi erməni ictimai rəyinin dəyişməsinə ehtiyac var. Bu baxımdan, Azərbaycan dövləti ilkin strateji hədəflərinə çatıb. Əgər Ermənistanda ilk vaxtlar Azərbaycan benzinini almamaq çağırışları səslənirdisə, indi əks-vəziyyət yaranıb. 

Ermənistan ucuz qiymətə satılan Azərbaycan benzinini almaq üçün uzun növbələrin yarandığı bildirilir. Bütün bunlar isə iyun ayında keçiriləcək parlament seçkilərinə “Sülh” şüarı ilə gedən Baş nazir Nikol Paşinyanın siyasi mövqeyini gücləndirir. 

Ermənistan cəmiyyətində Azərbaycan istehsalı olan və Azərbaycan üzərindən göndərilən məhsullara tələbatın artması seçkilər yaxınlaşdıqca ictimai rəyi revanşist müxalifətin əleyhinə dəyişir. 

Lakin sülhün qarşılıqlı proses olduğunu nəzərə alsaq, bu cür kompromislər və humanist addımlar birtərəfli olmamalıdır. Yəni Azərbaycanla yanaşı, Ermənistan da regionda sülhün bərqərar olması üçün siyasi iradə nümayiş etdirməlidir. Azərbaycan öz mövqeyini əməli şəkildə ortaya qoyub. İndi isə növbə Ermənistanındır. 

Rəsmi İrəvan Azərbaycana bir sıra kənd təsərrüfatı, içki məhsulları, alüminium ixrac edəcəyini bildirib. Azərbaycan blokada şəraitində olmadığından, həmin məhsulları başqa ölkələrdən də əldə edə bilər. İkincisi, Azərbaycan özü kifayət qədər kənd təsərrüfatı malları və müxtəlif növ içkilər istehsal edir. Yəni Ermənistan sülhə töhfə vermək üçün daha ciddi qərarlar qəbul etməlidir. 

Məsələn, Ermənistan Azərbaycanın dörd anklav kəndini hələ işğal altında saxlayır və həmin yaşayış məntəqələrini geri qaytarmalıdır. Həmçinin, Ermənistan hakimiyyəti “Azadlığı müdafiə aktı”na 907-ci əlavənin ləğvinə dəstək üçün ABŞ Konqresinə müraciət edə bilər. Bu cür addımlar qarşılıqlı siyasi etimadın möhkəmlənməsində mühüm rol oynamış olar. 

Eləcə də, Ermənistan konstitusiyasında və digər hüquqi-normativ aktlarında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını ləğv etməlidir. Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını nəzərdə tutan bir sıra qərarlar və hüquqi-normativ sənədlər var ki, onları referendum keçirilmədən, parlamentin qərarı ilə ləğv etmək mümkündür. 

Ona görə də Ermənistan bu istiqamətdə real addımlar atmalıdır. Rəsmi İrəvan sülh təşəbbüsü kimi işğal dövründə Azərbaycan ərazilərindən Ermənistana daşınmış xeyli sayda qədim tarixə malik antikvar əşyaları geri qaytara bilər. Artıq “top” Ermənistanın meydanındadır və əgər xoş niyyəti varsa, onu nümayiş etdirməlidir. 

Müşfiq Abdulla
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: Azərbaycan Ermənistan neft traziti

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin