Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Əlini yumağı unutdu, yediyimiz həmin maddəni kəşf etdi Maraqlı tarixçə

Əlini yumağı unutdu, yediyimiz həmin maddəni kəşf etdi Maraqlı tarixçə

Icma.az bildirir, Olke.az portalına istinadən.

Günümüzdə bir çox fabrik istehsalı qidalarda süni dadlandırıcılardan istifadə edilir.

Ölkə.Az xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, bu, hər nə qədər insan sağlamlığı üçün təhlükəli hesab edilsə də, qidaları dadlandırır və yeməyin insanlar üçün cəlbediciliyini artırır.

Süni dadlandırıcının necə kəşf edilməsindən isə çox adam xəbərsizdir.

Məlumata görə, qidalara qatılan süni dadlandırıcı "sakkarin" maddəsindən hazırlanıb.
Bu maddəni 1878 və ya 1879-cu ildə əczaçı Konstantin Fahlberq Cons Hopkins Universitetinin laboratoriyasında kömür qatının törəmələri üzərində tədqiqat apararkən kəşf edib.
Belə ki, Fahlberq laboratoriyada yeni kimyəvi maddə üzərində işlədikdən sonra evə gedib. O, əllərini yumağı unudub və yemək süfrəsi arxasında əyləşib. Çörəyi ağzına aparan elm adamı qəribə şəkildə dadlı olduğunun fərqinə varıb. O, əvvəlcə yeməkdə bir qəribəlik olduğunu düşünsə də, daha sonra hər şeyin dadlı olduğunu başa düşüb. Fahlberq dəyişikliyin yeməkdə yox, onda olduğunu anlasa da, səbəbini tapa bilməyib.

Növbəti gün laboratoriyaya yenidən yollanan tədqiqatçı üzərində işlədiyi kimyəvi maddənin əlinə və üzünüə dəyməsi ilə  həqiqəti başa düşüb. Beləliklə tarixdə ilk dəfə süni dadlandırıcı maddə olan sakkarin kəşf edilib.

Daha sonra C.Fahlberq və onun elmi rəhbəri İra Remsen 1884-cü ildə ilk süni dadlandırıcının patentini alıb.

Bu maddə əvvəlcə insanlara şübhəli görünsə də, şəkərin bahalı olması və tapılmamasına görə sonralar sakkarindən istifadə artmağa başlayır. Hətta I Dünya müharibəsi zamanı şəkər qıtlığı yaşananda sakkarin milyonlarla insanın süfrəsinə yol tapır. 

Bu gün də şəkərsiz qidalarda və içkilərdə istifadə edilən sakkarin sadəcə bir alimin əlini yumağı unutması nəticəsində kəşf edilib. Beləliklə kiçik bir səhv böyük bir sənayenin yaranmasına səbəb olub.

1970-ci illərdə siçanlar üzərində aparılan araşdırmalarda sakkarinin yüksək dozalarının sidik kisəsi xərçənginə səbəb ola biləcəyi göstərilmişdi. Buna görə ABŞ-də və bəzi ölkələrdə bir müddət qadağan olunmuşdu. Hazırda ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA), Avropa Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (EFSA) və ÜST (WHO) onu təhlükəsiz hesab edir, amma yalnız gündəlik qəbul edilə bilən doza çərçivəsində (ADI ≈ 5 mq/kq bədən çəkisinə qədər). Yəni, sakkarin normal istehlakda (məsələn, şəkərsiz saqqız, diyetik içkilər və bəzi qida əlavələrində) təhlükəsiz sayılır, amma çox yüksək miqdarda, uzunmüddətli qəbul edilməsi sağlamlıq riskləri yarada bilər.

Bu maddə həmçinin allergik reaksiyalara səbəb ola bilər.

Billurə

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 19:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri