Elnur Rüstəmov: Pedofiliya meylləri nəzarətsiz qalanda cinayətə çevrilir

Ailə dəyərlərinə bağlılıq zəifləməsi uşaq və yeniyetmələrin müdafiəsiz qalmasına səbəb olur

Ağdamda 16 yaşlı qızın bir qrup şəxs tərəfindən cinsi zorakılığa məruz qaldığı iddia olunur.

Hadisə rayonun Yuxarı Yüzbaşılı kəndində baş verib. Zərərçəkən məktəbli qız ailəsinə məlumat verib. Ailə isə hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edib.

DİN-in Mətbuat Xidmətinin regional qrupundan Teleqraf-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, Ağdamda 2009-cu il təvəllüdlü qızın cinsi zorakılığa məruz qalması ilə bağlı Rayon Polis Şöbəsinə məlumat daxil olub. Polis əməkdaşlarının keçirdikləri tədbir nəticəsində qeyd edilən əməli törətməkdə şübhəli bilinən 4 nəfər rayon sakini saxlanılaraq istintaqa təqdim olunub.

Faktla bağlı müvafiq ekspertizalar təyin olunub, araşdırmalar davam etdirilir.

Ümumiyyətlə, son zamanlarda yetkinlik yaşına çatmayan qızlara qarşı zorakılıq hallarının artdığı müşahidə olunur. Əvvəllər bu cür hadisələr nadir idi, indi isə artıq sayılacaq qədər çoxdur. Bu vəziyyət cəmiyyətin psixoloji durumuna dair suallar doğurur. Sadəcə gənc nəsil deyil, orta və yaşlı təbəqədə də belə hallara münasibət və davranışlar dəyişib. İnsanlarda pedofiliya meyllərinin artması, sosial və mədəni normaların zəifləməsi, ailə və təhsil sistemində maarifləndirmənin yetərsizliyi kimi amillər bu problemin başlıca səbəbləri kimi göstərilir. Nəticədə, cəmiyyətdəki qorxu, narahatlıq və əxlaqi gərginlik daha çox görünür və məsələyə kompleks yanaşma tələb olunur.

Psixologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun sədri, psixoloq Elnur Rüstəmov Sherg.az-a deyib ki, son zamanlar yetkinlik yaşına çatmayan qızlara qarşı zorakılıq hadisələrinin artması ciddi narahatlıq doğurur:

"Əvvəllər bu kimi hallar cəmiyyətdə nadir və istisna kimi görünürdüsə, indi onların sayının artması həm hüquq-mühafizə, həm də sosial institutlarımız üçün xəbərdarlıq siqnalıdır. Bu, təkcə bir ailənin, bir kəndin və ya bir rayonun problemi deyil, bütövlükdə dövlət və cəmiyyət üçün narahatlıq yaradan təhlükədir. Problemin yatanmasına bir çox sosial-psixoloji məqamlar təsir göstərir. Birinci növbədə ailə institutunun zəifləməsini qeyd etmək istərdim. Etiraf edək ki, gənclərin və orta yaşlı insanların bir hissəsində ailə dəyərlərinə bağlılıq zəifləyib. Bu da uşaq və yeniyetmələrin müdafiəsiz qalmasına səbəb olur. Eyni zamanda sosial mediada mənəvi deqradasiyasının şahidi oluruq. İnternet və sosial şəbəkələrdəki məhdudiyyətsiz, nəzarətsiz kontentlər xüsusilə həssas insanlarda pedofiliya meyllərini gücləndirə bilir. Pedofiliya psixoloji xəstəlikdir. Bu insanlar vaxtında psixoloji və psixiatrik müayinə və müalicəyə cəlb olunmadıqda, zamanla potensial cinayətkara çevrilirlər. Cəmiyyətdə bəzən belə hallara münasibətdə “ört-basdır etmə” tendensiyası da mövcuddur. Bu da cinayətkar psixologiyasını daha da gücləndirir. Ona görə də həm dövlət, həm də cəmiyyət tərəfindən vacib tədbirlər görülməlidir".

Psixoloqun fikrincə, hüquqi müstəvidə yetkinlik yaşına çatmayanlara qarşı zorakılıq və pedofiliya cinayətlərinə ən sərt cəzalar tətbiq olunmalıdır:

"Bu mövzuda məhkəmə işlərinin süründürülməsi yolverilməzdir. Təhsil və maarifləndirməyə xüsusi diqət etməliyik. Məktəblərdə şagirdlərə təhlükəsizlik, şəxsi sərhədlər və zorakılıqdan qorunma mövzularında xüsusi dərslər keçirilməlidir. Valideynlər maarifləndirilməli, uşaqlarla açıq ünsiyyət qurmağı öyrənməlidirlər. Eyni zamanda psixoloji dəstək sistemləri qorulmalıdır. Məktəblərdə və icmalarda psixoloqların sayı artırılmalı, uşaqlara və ailələrə pulsuz psixoloji dəstək xidmətləri göstərilməlidir. Xüsusən risk qrupunda olan şəxslərin vaxtında diaqnostikası və terapiyası həyata keçirilməlidir. Cəmiyyət olaraq da hər birimiz məsuliyyətli davranmalıyıq. Hər bir vətəndaş belə hallara qarşı həssas olmalı, gördüyü və eşitdiyi şübhəli halları müvafiq qurumlara bildirməlidir. Media da məsələni sensasiyaya çevirmədən, ictimai məsuliyyəti artıran formada işıqlandırmalıdır. Bu cür hadisələr cəmiyyətin sağlam mənəvi-psixoloji mühitinə birbaşa zərbədir. Ona görə də dövlət, ailə və ictimai institutlar birlikdə hərəkət etməli, həm preventiv tədbirlər görməli, həm də törədilmiş cinayətlərə qarşı ən sərt mövqeni sərgiləməlidirlər".