Icma.az
close
up
RU
“ƏN TƏHLÜKƏLİ VİRUS NÖVÜDÜR...” Professor hantavirusla bağlı gerçəkləri açıqladı

“ƏN TƏHLÜKƏLİ VİRUS NÖVÜDÜR...” Professor hantavirusla bağlı gerçəkləri açıqladı

Icma.az, Azpolitika.az saytına istinadən bildirir.

Musa Qəniyev: “Söylənilənlərin əksinə olaraq, bu virusun orqanizmə əsas yoluxma yolu tənəffüs, eləcə də toxunma yoludur”

“Bu virusa daha həssas yaş qrupu 20-50 yaş arasında olan insanlardır”

“Son günlər Hollandiyaya məxsus “MV Hondius” sərnişin gəmisində hantavirusa kütləvi yoluxma ilə bağlı yayılan məlumatlar, insanlar arasında ciddi narahatlığa səbəb olub. Ən arzuolunmas hal, mövcud vəziyyətə yanaşmanın yenə də qeyri-düzgün olmasıdır”.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bunu tibb elmləri doktoru, Tibb Universitetinin professoru Musa Qəniyev hantavirus haqqında yayılan informasiyaları şərh edərkən bildirib.

O, təəssüflə bildirir ki, görünür, Covid19 pandemiyasından lazımı nəticələri çıxarmamışıq.

“Hətta rəsmi mənbələrdə “Azərbaycanda bu virusa yoluxma qeydə alınıb, epidemioloji vəsiyyət nəzarət altındadır” kimi fikirlər səslənir. Bunlar, zamanında bu sahəyə məsul olan bəzi şəxslərin Allaha, Peyğəmbərə and içərək, COVİD19-un Azərbacanda olmadığını və bu virusa yoluxmanın olmayacağı kimi bəsit və mənasız düşüncə tərzini xatırladır”, - professor qeyd edib.

Qloballaşan bir dünyada yaşadığımızı xatırladan Musa Qəniyev, virus infeksiyasının artıq sərhəd tanımadığını bildirib.

“Odur ki, “epidemiya” sözü artıq tarixi keçmişdir, aktual olan yalnız “pandemiya” terminidir. Çox istərdim ki, bu söylədiyim unudulmasın”, - professor vurğulayıb.

M.Qəniyev daha sonra hantavirus haqqında mövcud həqiqətləri açıqlayıb: “Hantavirid ailəsinə aid olan 50-dən çox hantavirus növü mövcuddur. Bunların arasında insandan insana ötürülə bilən yeganəsi “Ander” adlandırılanıdır. Bu adın ona verilməsinin səbəbi ilk dəfə 1995-ci ildə Çənubi Amerikada And dağlarının ətəyində yaşayan virusa yoluxmuş insanlarda tapılmasıdır. Hantavirusların ən qorxulu və təhlükəli növü sayılır. MV Hondius gəmisində tapılan və hazırda dünyada xüsusi narahatlığa səbəb olan məhz bu ştammdır.

Bu virusun genomu Covid 19 kimi təkzəncirli RNT-dən təşkil olunub və şərti olaraq, L (böyük), M (orta) və S (kiçik) adlandırılan 3 seqmentdən ibarətdir. Virus yoluxdurduğu hüceyrəyə Mseqmenti vasitəsilə daxil olur. Yəni virus RNT-sinin bu hissəsi virusun hüceyrəyə giriş qapısının "açarı" rolunu oynayır. Bu seqmentin kodlaşdırdığı vahid poliprotein virusun formalaşması prosesində şərti olaraq Gn və Gc adlandırılan iki fərqli qlikoproteinə ayrılır. Gn virusun hədəf hüceyrə səthindəki reseptorları tanımasını, Gc isə, bu reseptora bağlanan virusun hüceyrənin daxilinə keçməsini təmin edir.

“Ander” virusunun bağlandığı reseptor ß3 (xüsusən, α1ß3) inteqrin reseptorlarıdır. Bu reseptorlar əsasən damar endotel hüceyrələri və trombositlərin səthində yerləşir. Odur ki, bu virus vilavasitə damar və trombosit sistemini hədəfləyir. Nəticədə ağ ciyər çatışmazlığı və laxtalanma sisteminin çox ağır, əksər hallarda geridönüşsüz pozğunluğu ilə müşahidə olunan kardiopulmonal sindroma (HPS/HCPS) səbəb olur.

Nəzərə almaq lazımdır ki, virusun bağlandığı reseptorlar normal halda qan damarlarının bütövlüyünü təmin edir. Yoluxma halında virus onlara bağlanaraq, gerigönüşsüz disfunksiyaya törətdiyindən, bu reseptorlar öz fizioloji funksiyalarını yerinə yetirə bilmir. Nəticədə, yuxarıda qeyd etdiyim kimi, damarlar ciddi zədələnir, ağciyər ödemi baş verir.

Təzad ondadır ki, normada qanda dövr edən və vəzifəsi orqanizmə düşmüş virus və mikrobları məhv etmək olan komplement sistem reseptorları (məs. gC1qR / DAF), “Andes” virusuna yoluxma zamanı (ß3 reseptorlara bağlanma) əksinə olaraq, virusun bu reseptora daha da möhkəm bağlanmasını təmin edir.

Düzdür, bu virusun yoluxdura əmsalı, yəni Ro ideksi 0,5-0,8-dir. Halbuki bu rəqəm qripdə 1,2-1,8 qızılca da isə, hətta 12-15-dir. Lakin onun letallıq, yəni ölüm törətmə əmsalı çox yüksək- 35%-50%-ə bərabərdir. Halbuki, fəsli qrip və qızılcada bu göstərici 0,01%- 0,1%-dir.

Söylənilənlərin əksinə olaraq, bu virusun orqanizmə əsas yoluxma yolu, aerogen (tüpürcək, öskürək zamanı damcılar və s.), yəni tənəffüs, eləcə də toxunma (dəri- sifətin-sifətə toxunması, selikli qişa və s.) yoludur.


Bu virusa yoluxmada yaş faktoru əsas rol oynayır. Uşaqlarda immun sistemi labil, virusun bağlandığı reseptorlar tam formalaşmadığından onlar bu xəstəliyə demək olar ki, tutulmurlar. Eləcə də, yaşlı adamlar. Çünki onların immun sistemi susqun, müvafiq reseptorlar isə, supressiya halında olur. Bu virusa daha həssas yaş qrupu 20-50 yaş arasında olan insanlardır. Çünki, yoluxma halında onların güclü immun sisteminin özü, damar keçiriciliyini məhv edən aqressiv vasitəyə çevrilir. Çox isətrdim ki, bu yaş qrupunda olanlar stressə düşməsinlər. Çünki beta 3 inteqrin reseptoru polimorfizmə məruz qalan (33-cü vəziyyətdə leysin amin turşusunun prolinlə əvəz olunması) müəyyən faiz insanların, bu virusa yoluxma ehtimalı yoxdur”.

Yekunda “Ander” virusunun çox təhlükəli və qorxulu olduğunu vurğulayan professor, ondan 100%-li qorunmanın yeganə və ən sadə yolunun tanımadığın insanlarla görüşərkən öpüşmə, sifəti bir-birinə sürtmək kimi ünsiyyət formalarına yol verməmək olduğunu bildirib.

“Biz sərhədlərin şəffaflaşdığı bir zamanda yaşayırıq. Virus, mikrob və sair infeksiyalar haqqında dövrü olaraq, müxtəlif məlumatlar yayılacaq. Gələcəkdə bu kimi hadisələrə görə, əhalinin narahatlığına son qoymaq üçün, mütləq Səhiyyə Nazirliyi və TƏBİB nəzdində mövcud vəziyyətin elmi əsasa istinad edən təhlilini verib, əhalini düzgün məlumatlandıra bilən əsil alimlərdən ibarət bir bölmə və ya işçi qrup yaradılmalıdır. Bu zərurətdir. İcrası isə, rəhbərlərimizdən asılıdır”, - Musa Qəniyev fikirlərini yekunlaşdırıb.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:491
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 15 May 2026 10:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri