Icma.az
close
up
RU
Ərəb politoloq: Azərbaycan postmünaqişə mərhələsində praqmatik və gələcəyə yönəlmiş yanaşma nümayiş etdirir

Ərəb politoloq: Azərbaycan postmünaqişə mərhələsində praqmatik və gələcəyə yönəlmiş yanaşma nümayiş etdirir

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 13 fevral, Tamilla Məmmədova, AZƏRTAC

Son həftələr beynəlxalq medianın diqqəti yalnız siyasi bəyanatların mətninə deyil, həm də Cənubi Qafqazda baş verən proseslərin coğrafiyasına və formatına yönəlib. Prezident İlham Əliyevin və Baş nazir Nikol Paşinyanın Əbu-Dabiyə səfəri və “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimetmə mərasimində birgə iştirakı diqqətlə hesablanmış siyasi-diplomatik siqnal kimi qiymətləndirilir.

Bu səfərin rəmzi mənası mükafatın özündən heç də az əhəmiyyət daşımır. Liderlərin BƏƏ paytaxtında birlikdə görünməsi regionun gələcəyinin təzyiq, bloklaşma və xarici himayə məntiqindən kənar müzakirəsinə hazır olduqlarının nümayişi kimi dəyərləndirilir. Əbu-Dabi daha çox “sakit diplomatiya” məkanı kimi tanınır və burada əsas diqqət açıq bəyanatlardan çox, strateji etimad mühitinin formalaşdırılmasına yönəlir.

“Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın xarakteri də xüsusi qeyd olunmalıdır. Beynəlxalq müşahidəçilər bu mükafatı barışıq proseslərinin “yumşaq legitimləşdirilməsi” üçün mühüm alət kimi qiymətləndirirlər. Nəşrlərdə vurğulanır ki, bu cür formatlar konkret nəticədən daha çox çərçivə rolunu oynayır. Onlar deeskalasiya istiqamətində siyasi iradəni möhkəmləndirir və diqqəti keçmiş münaqişələrdən gələcək əməkdaşlıq modelinə yönəldir. Bu baxımdan Əbu-Dabiyə səfər daha geniş diplomatik arxitekturanın tərkib hissəsi kimi qəbul olunur. Burada məkan, zaman və mükafat vahid strateji mesaj formalaşdıraraq regionda yeni siyasi reallıqların təşəkkülünə işarə edir.

AZƏRTAC siyasi elmlər doktoru (PhD), Birləşmiş Ərəb Əmirlikdən olan politoloq, beynəlxalq münasibətlər və regional təhlükəsizlik üzrə ekspert Salem Alketbi ilə eksklüziv müsahibəni təqdim edir.

- Əbu-Dabidə Prezident İlham Əliyevə və Baş nazir Nikol Paşinyana təqdim olunan “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın əhəmiyyətini necə qiymətləndirirsiniz? Bu, BƏƏ-nin vasitəçi və ya barışıq modeli kimi rolu barədə nə deyir?

- Bu mükafatın əhəmiyyəti simvolik jest çərçivəsindən xeyli kənara çıxır. Mənim fikrimcə, onun təqdim edilməsi münaqişələrin beynəlxalq idarə olunması fəlsəfəsində mühüm transformasiyanı əks etdirir. Bu, məhdudlaşdırmaya əsaslanan ənənəvi yanaşmalardan dayanıqlı barışıq modellərinə keçidin göstəricisidir.

Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin mükafata birlikdə layiq görülməsi aydın mesaj verir: tarixən mübahisəli regionlarda möhkəm sülh yalnız atəşkəs razılaşmaları ilə deyil, ilk növbədə, qarşılıqlı etimadın bərpası və uzunmüddətli siyasi narrativlərin yenidən formalaşdırılması ilə mümkündür. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan postmünaqişə mərhələsində praqmatik və gələcəyə yönəlmiş yanaşma nümayiş etdirir. Ölkə sabitliyə, yenidənqurmaya və regional iqtisadi inteqrasiyaya xüsusi önəm verir. Bu strateji xətt əsl sülhün yalnız siyasi razılaşmalarla deyil, eyni zamanda, davamlı iqtisadi əməkdaşlıq mexanizmləri ilə ölçüldüyünü göstərir. Bu cür təşəbbüslərin təşkili və dəstəklənməsində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin rolu xüsusilə diqqətəlayiqdir. BƏƏ-nin fəaliyyəti ölkənin ənənəvi vasitəçilik missiyasından çıxaraq, konsensus diplomatiyasının formalaşdırılması üçün qlobal platformaya çevrildiyini nümayiş etdirir.

Əmirlik modeli iqtisadi potensialı, siyasi neytrallığı və müxtəlif beynəlxalq aktorlarla etimada əsaslanan əməkdaşlığı birləşdirir. Məhz bu amillər mürəkkəb münaqişələrin həllində belə təşəbbüslərin artan nüfuzunu və əhəmiyyətini təmin edir.

- Bu mükafat Azərbaycan və Ermənistan arasında qarşılıqlı münasibətlərdə real irəliləyişi nə dərəcədə əks etdirir? Hansı amillər bu addımı mümkün edib?

- Bu mükafat Azərbaycan və Ermənistan arasında münaqişənin idarə edilməsindən sülhün idarə edilməsinə mühüm keçidi əks etdirir. Postmünaqişə şəraitlərində real irəliləyiş nadir hallarda yalnız formal razılaşmalarla ölçülür. Bu, siyasi rəhbərliyin atəşkəsi xüsusilə də iqtisadi və infrastruktur sahələrində tədricən əməkdaşlıq çərçivələrinə çevirmək qabiliyyəti ilə qiymətləndirilir. Son hadisələr regionun məhz bu istiqamətdə hərəkət etməyə başladığını göstərir.

Azərbaycan xüsusilə nəqliyyat dəhlizləri, infrastrukturun bərpası və transsərhəd iqtisadi inteqrasiya sahələrində regional sabitliyi inkişaf təşəbbüsləri ilə əlaqələndirməyə ardıcıl hazır olduğunu nümayiş etdirir. Bu, rifahı sülhün ən dayanıqlı təminatı kimi qəbul edən strateji baxışı əks etdirir.

- Bu mükafat BƏƏ-nin beynəlxalq vasitəçi statusunu dəyişirmi?

- Mənim fikrimcə, bu mükafat BƏƏ-nin vasitəçi diplomatiya sahəsində yeni qlobal aktor kimi mövqeyini dəyişdirməkdən daha çox möhkəmləndirir. Son on ildə BƏƏ ənənəvi diplomatik vasitəçilik çərçivəsindən kənara çıxaraq investisiyalar, bərpa sahəsində tərəfdaşlıqlar və inkişafda uzunmüddətli iştirak elementlərini birləşdirən, institusionallaşdırılmış sülh dəstəyi mexanizmlərinə əsaslanan unikal yanaşma formalaşdırıb.

- Azərbaycanla Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında əməkdaşlığın hazırkı səviyyəsini və onun regional strategiyaya təsirini necə qiymətləndirirsiniz?

- Azərbaycanla Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında münasibətlər bərpaolunan enerji, texnologiyalar, infrastrukturun inkişafı, investisiyalar və texnoloji innovasiyalar sahələrində genişlənən əməkdaşlıqla xarakterizə olunan çoxşaxəli strateji tərəfdaşlığa çevrilib. Bu münasibətlər iqtisadi diversifikasiyaya, regional bağlantılara və inkişafa əsaslanan, uzunmüddətli sabitliyə yönəlmiş ümumi strateji konsepsiyanı əks etdirir.

- Müdafiə və infrastruktur sahələrində Azərbaycanla BƏƏ arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi regional qüvvələr balansına necə təsir göstərə bilər?

Azərbaycan ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında müdafiə texnologiyaları və infrastrukturun inkişafı sahəsində əməkdaşlığın dərinləşməsi ənənəvi hərbi qruplaşma kontekstində deyil, daha geniş sabitləşdirmə strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Müasir regional sabitlik getdikcə daha çox iqtisadi inkişafın, texnoloji modernləşmənin və müdafiə potensialının gücləndirilməsinin qarşılıqlı vəhdətindən asılı olur. Bu yanaşma eskalasiyaya yol açmadan çəkindirmə imkanlarını artıran, eyni zamanda, dayanıqlı təhlükəsizlik mühitinin formalaşmasına xidmət edən balanslı strateji potensialın yaradılmasını hədəfləyir.

- Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin müasir qlobal diplomatik arenadakı rolunu və yeni beynəlxalq qarşılıqlı fəaliyyət modellərinin formalaşmasına təsirini necə görürsünüz?

-Son 10 ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin diplomatik inkişaf trayektoriyası əsasən iqtisadi diplomatiyadan daha kompleks və çoxşaxəli strateji diplomatiya modelinə aydın keçidi nümayiş etdirir. Bu yanaşma vasitəçilik təşəbbüslərini, inkişaf sahəsində tərəfdaşlıqları, humanitar əməkdaşlığı və investisiyalara əsaslanan uzunmüddətli sabitləşdirmə strategiyalarını özündə birləşdirir. Nəticə etibarilə, BƏƏ getdikcə özünü yalnız regional və qlobal iqtisadi mərkəz kimi deyil, eyni zamanda, dayanıqlı beynəlxalq həllərin formalaşdırılmasında fəal rol oynayan mühüm aktor kimi daha inamla mövqeləndirir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2026 21:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri