Erməni kilsəsi necə parçalandı? AKTUAL

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla Erməni Apostol Kilsəsinin (EAK) rəhbərliyi arasında qarşıdurma yeni səviyyəyə çatıb. Dövlət başçısı EAK-ın bəzi yüksək rütbəli rəhbərliyinin dəstəyini qazanıb və bununla da onun idarəçiliyini iflic edib. Buna Eçmiədzin kanslerinin rəhbəri Arşak Xaçatryanla bağlı kompromatların dərci səbəb olub. Ermənistan İstintaq Komitəsi (İK) Xaçatryanın dayısının arvadı ilə cinsi əlaqədə olduğu iddia edilən videoyazının həqiqiliyini təsdiqləyib. Maraqlıdır ki, Paşinyan hələ may ayında bu kompromatların olduğunu açıqlamışdı. O zaman bir çoxları baş nazirin səhifəsinin xəbislər tərəfindən sındırıldığına inanırdı, lakin sonrakı hadisələr onun sadəcə isindiyini üzə çıxarıb.

Xaçatryan israr edir ki, yayımlanan video yalandır. “Çoxları mənə tez cavab verməyi və təkzib etməyi məsləhət gördü. Lakin mən çox səy göstərsəm belə, bu cür fantaziyaları və böhtanları təkzib etməklə ciddi məşğul ola bilmərəm. Hesab edirəm ki, onlara məhəl qoymamaq ağlabatandır", - Eçmiədzin kanserinin rəhbəri bildirib. Katolikos II Qaregin Xaçatryana inanır. Bununla belə, onun başqa seçimi yox idi. Son 6 ay ərzində Paşinyan erməni kilsəsinin rəhbərini daim tənqid edir, onu istefaya çağırır. Bundan başqa, oktyabr ayında katolikosun qardaşı oğlu yepiskop Mkrtiç Proşyan seçki prosesinə müdaxilə ittihamı ilə həbs edilib və digər keşişlər onu zina etməkdə ittiham ediblər.

II Qaregin Xaçatryanı dəstəklədikdən sonra altı arxiyepiskop və dörd yepiskop, o cümlədən vaxtilə Qarabağda fəaliyyət göstərmiş qondarma yeparxiyanın primatı Vrtanes Abramyan Paşinyanla görüşüb. Onlar təkcə İstintaq Komitəsinin rəyi ilə razılaşmadılar, həm də katolikosu istefaya çağırdılar. Onların fikrincə, Eçmiədzinin hazırkı kursu “qanunsuz, təhlükəli, zərərli, dağıdıcıdır və davam edə bilməz”. Bundan başqa, EAK nümayəndələri Konstantinopol və Qüds Patriarxlarına, həmçinin “ruhanilərə, dövlət orqanlarına və ölkə rəhbərlərinə” Birinci Milli Kilsə Şurasının çağırılması və EAK-ın Əsasnaməsinin qəbul edilməsi xahişi ilə müraciət ediblər. “Biz, bir qrup yepiskop hazırkı vəziyyətdə öz payımızı dərk edərək, bu təşəbbüslə erməni kilsəsində islahatlara başlamaq üçün çalışırıq ki, müqəddəs kilsəmiz Rəbbimiz İsa Məsihin xalqımızın həyatında göstərdiyi əvəzsiz missiyasını bir daha yerinə yetirsin və bu təhlükəli dövrdə doğma dövlətimizin möhkəmlənməsinə töhfə verə bilsin. Ermənilər, siyasi və dini baxışlarından asılı olmayaraq, bizim Ana Kilsəmiz həqiqətən də Ana ola bilsin və müxtəlif dini strukturlarda iman axtaran, iman uğrunda mübarizə aparan xalqımızın övladlarını birləşdirsin”, - bəyanatda deyilir.

Buna cavab olaraq II Karekin Eçmiədzində yaşayan Erməni Apostol Kilsəsinin Ali Ruhani Şurasının bütün üzvlərinin iclasını keçirməyə cəhd edib, lakin kvorumu təmin edə bilmədi. Paşinyanı dəstəkləyən keşişlər katolikosun dəvətinə cavab verməyiblər. II Karekinin tərəfdarları israr edirlər ki, Paşinyan kilsədə islahatlar aparmaq istəmir, onun başına öz adamını qoymaq istəyir. Bununla bağlı Byurakandakı Surb Hovhannes kilsəsinin ruhani keşişi, keşiş Vrtanes Baqalyan bəyan edib ki, hökumətyönlü katolikoslara az adam tabe olacaq.

Buna baxmayaraq, noyabrın 30-da səhər Paşinyan öz ənənəsinə uyğun olaraq bazar liturgiyasında iştirak edib. O, bu dəfə İrəvandakı Surb Sarkis kilsəsini ziyarət edib. Müxalifət üzvləri baş nazirə müdaxilə etməyə çalışsalar da, polis onların qarşısını alıb. Tədbirdə “Bizim yol” müxalifət hərəkatının koordinatoru Narek Karapetyan da iştirak edib, lakin şahidlərin sözlərinə görə, o, liturgiya boyu pilləkənlərdə təvazökarlıqla oturub. Eyni zamanda, Karapetyan jurnalistlərə bildirib ki, Paşinyanın Erməni Apostol Kilsəsi daxilində parçalanma yaratmaq cəhdi sübut edir ki, baş nazir erməni əhalisinin əksəriyyətinin dəstəyi ilə kilsəni dağıda bilməyib. “Erməni xalqı kilsəyə hücumları dəstəkləməyib və yalnız daxildən hər hansı addım atmağa cəhdlər edilir.

Bu arada, Qafqaz İnstitutunun elmi işçisi Qrant Mikaelyanın fikrincə, Paşinyan kilsə daxilində problemlər uydurmur, əksinə, mövcud problemlərdən məharətlə istifadə edir. "Ənənəvi olaraq, katolikos ömürlük seçilir. Amma Ermənistanın tarixi həmişə mürəkkəb olub. Xəstəliklər, müharibələr və digər bəlalar uzun müddətdir ki, bir nəfərin hakimiyyətə gəlməsinə mane olub, ona görə də Erməni Apostol Kilsəsinin rəhbəri ilə bağlı çoxlu şikayətlər olmayıb. Bu arada, II Qaregin bu müddət ərzində hakimiyyətdə olub, müxtəlif əlaqələri olub, müxtəlif əlaqələri olub. və s. heç də bütün keşişlər bunu bəyənmir.

Nəticədə Paşinyan kilsə ilə Ermənistan hökuməti arasındakı münaqişəni baş nazirin katolikos müxalifətini dəstəklədiyi kilsədaxili qarşıdurmaya çevirə bilib. II Qaregin özünü kifayət qədər çətin vəziyyətə salıb. Ermənistan yepiskoplarının təxminən yarısı açıq şəkildə onun əleyhinə çıxış edib. Bu arada, katolikosun bəzi tərəfdarları həbsdədir. Bu problemi artıq onu soymaqla həll etmək olmaz. Müxalifət partiyalarına gəlincə, indi onlar üçün kilsədən sui-istifadə etmək daha çətin olacaq.

V.VƏLİYEV