Ermənilərin Qarabağa həsr etdiyi, beynəlxalq festivallarda mükafat alan filmləri: Bəs biz nə çəkirik?

Xatırlayırsınızsa, ötən ay İordaniya Kral Film Komissiyası erməni rejissor Sarin Ayrapetyanın Qarabağa həsr edilmiş “Mənim sevimli ölkəm” sənədli filminin “Oscar” mükafatına namizədliyini geri götürdü. Halbuki, İordaniya sözügedən filmi “Ən yaxşı xarici film” nominasiyası üzrə “Oscar” mükafatına təqdim etmək üçün seçmişdi. Amma Azərbaycan diaspora təşkilarlarının birbaşa fəaliyyəti sayəsində filmin namizədliyi rədd edildi.
Amma ermənilər erməniliklərindən qalmırlar.

Adalet.az xəbər verir ki, indi də rejissor Hasmik Movsisyanın “250 km” filmi Oskar mükafatına namizədlərin uzun siyahısına daxil edilib. 2022-ci ildə çəkilən 22 dəqiqəlik bu film Moskvadakı Gerasimov adına Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun (“ВГИК”) məzunu rejissor Hasmikin diplom işidir. Bu həmin erməni filmidir ki, 2024-cü ildə Film Akademiyası Kvalifikasiya Festivalında 51-ci Afina Beynəlxalq Film Festivalının Birinci Mükafatını qazandı.Eyni zamanda bu il Nyu Yorkda keçirilən SR Socially Relevant Film Festivalında “250 km” filmi “ən yaxşı qadın rejissor” və “ən yaxşı aktrisa” nominasiyalarında qalib olub. Mükafatları müvafiq olaraq Hasmik Movsisyan və Ruzan Xaçatryan alıb.

Qısametrajlı bədii filmlər kateqoriyasına daxil olan film ermənilərin xülyasından bəhs edən “böyük ermənistan”ın qondarma artsaxına , Qarabağı könüllü tərk edən 14 yaşlı Vahe və 11 yaşlı Aşotun hiss və həyəcanlarına həsr olunub. Rejissorun sözlərinə görə, ssenari 4 il əvvəl mətbuat 44 günlük müharibə zamanı 250 km yol qət edən və təkcə qohumlarını deyil, həm də qonşularını xilas edən on dörd yaşlı Vahe və on bir yaşlı Aşotun şücaəti haqqında yazılıb. Guya bu balaca əbləh atalarının maşınlarında artsaxdan 250 km yol qət edib.
Erməni rejissor onu da vurğulayıb ki, film 17 mükafata layiq görülüb.

Qeyd edək ki, Azərbaycan kinomatoqrafçıları müharibədəki qələbəmizdən keçən bu dörd ildə mövzu ilə bağlı heç bir film çəkməyib, beynəlxalq festivallarda uğurlu nəticə göstərməyib. Rejissor Azər Quliyevin çəkdiyi “İkinci planetin qırmızı rəngi” qısametrajlı bədii filmi Finlandiyada keçirilən Tapmere Beynəlxalq Film Festivalının “Cənubi Qafqaz” proqramında, həmçinin ABŞ-də təşkil olunan “Athens International Film Festival”da, 2-6 sentyabrda Gürcüstanın Telavi şəhərində keçirilən “Golden Grape - Telavi International Short Film Festival”da (əsas müsabiqə proqramı) nümayiş olunsa da beynəlxalq mükafat almayıb.
Film Vətən Müharibəsini əhatə etsə də, burada filmin qəhrəmanının- Musanın şəxsi həyatında problemlərlə üz-üzə olmasından bəhs edir. Bir an Musanın iç səsi və şəxsi azadlığı bilinməyən sirli vəhdətlə qarşılaşır. Burada onun keçmişi, iztirabları və gələcəyi başlayır… Nəisəki, ilk dəfə “Baku Cinema Breeze” Beynəlxalq Festivalının çətiri altında təşkil olunan XV Bakı Beynəlxalq Film Festivalında (4-8 oktyabr) “Ən yaxşı rejissor işinə görə” müsabiqənin əsas mükafatı olan “Qızıl nar”a layiq görülüb.
Uzun sözün qısası, müharibədən olsa da, adına “müharibə” filmi deyə bilməyəcəyimiz bir film alınıb.
P.S.Əslində yazını hazırlayarkən həmişə olduğu kimi əsəbləşmək yerinə, qəzəblənmək əvəzinə qəlbimdən bir təəssüf hissi keçdi. Düz 32 ildən çoxdur ki, Azərbaycanlılar mənfur qonşularımız tərəfindən öz dogma yurd-yuvasından perik düşüb. Görəsən, niyə bizim kinomatoqraflar, ssenari müəllifləri, rejissorlar bu günə qədər bu formatda bir sənədli və yaxud bədii film çəkib “Oskar”a təqdim etməyiblər? Bunu bu 32 ildə etməyiblər, etməsinlər, cəhənnəmə ki… Heç olmasa geri-yurduna dönən insanların dönüşünə həsr olunmuş bir film çəkəydilər…

Əntiqə Rəşid