Ermənistanda kilsə münaqişəsi və Rusiyada təsadüfi olmayan aksiyalar

Armavir, Soçi və Moskvadakı mitinqlər sadəcə "diasporun səsi" deyil: bu, yaxşı əlaqələndirilmiş bir kampaniyadır

Rusiyanın Krasnodar diyarının Armavir şəhərində Ermənistan hökumətinin Erməni Apostol Kilsəsinə qarşı siyasətinə qarşı narazılığın müşahidə olunduğu mitinqdə 900-dən çox insan iştirak edib. "Krasnodar diyarı" “Telegram” kanalının məlumatına görə, iştirakçılar bir erməni kilsəsinin qarşısında toplaşaraq etiraz əlaməti olaraq qırmızı lentlər bağlayıblar və "Erməni Apostol Kilsəsinə təzyiqlərə", ruhanilərin təqiblərinə və bütün ermənilərin katolikosu II Qareginin postu ilə bağlı seçki prosedurunu dəyişdirmək cəhdlərinə son qoyulmasını tələb edən qətnamə qəbul ediblər.

Təşkilatçılar mitinqi milli kimliyin və Erməni Apostol Kilsəsinin ənənəvi təməllərinin rəsmi İrəvanın "dağıdıcı siyasətindən" müdafiəsi kimi qiymətləndiriblər. Krasnodar diyarının Qanunvericilik Məclisinin üzvü Armenak Tozlyan video müraciətində bildirib: "Erməni xalqının tarixi yaddaşından, milli simvollarından və birliyindən məhrum edilməsinə kənarda seyirçi qala bilmərik".

Oxşar mitinqlər əvvəllər Moskva, Sankt-Peterburq, Soçi və erməni diasporunun sıx yaşadığı digər şəhərlərdə də keçirilib.

“Telegram” kanallarında və sosial mediada (Infoteka24, Baqramyan 26 və digərləri) bu etiraz aksiyasının iştirakçılarının təhdid və məcburiyyət yolu ilə toplandığı barədə məlumatlar yayılıb. İddia edilir ki, etirazdan bir həftə əvvəl Krasnodar diyarındakı ermənilərə iştiraklarını tələb edən telefon zəngləri gəlib. Lakin nə rəsmi məlumatlar (Regnum, Yasno Novosti, Rambler), nə iştirakçıların açıqlamaları, nə də hadisə yerindən videolar bu iddiaları təsdiqləmir. Etiraz kütləvi, mütəşəkkil və könüllü olub. Bu, kilsənin milli kimliyin mərkəzi olaraq qaldığı Kubandakı sıx diaspora üçün tipikdir.

Bununla belə, birbaşa məcburiyyət olmasa belə, Rusiya şəhərlərindəki etiraz dalğası özü koordinasiya və məqsəd barədə suallar doğurur. Razılaşın ki, bu qarışıq dövrlərdə Rusiyada hökumətin təsdiqi olmadan hər hansı kütləvi etiraz aksiyalarının keçirilməsi mümkün deyil və mənfi nəticələnə bilər.

Görünən odur ki, Rusiyada keçirilən bu mitinqlər nə təsadüfi, nə də kortəbiidir. Onlar məhz Ermənistanın Azərbaycanla sülh gündəliyini ən fəal şəkildə təbliğ etdiyi, TRIPP çərçivə sənədlərini imzaladığı, ABŞ və Aİ-nin dəstəyini aldığı və tədricən Rusiyanın təsirindən çıxdığı bir vaxtda başlayıb.

Moskva uzun müddətdir ki, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın siyasətindən qıcıqlanır. Onun KTMT-ni tamamilə rədd etməsi, vaxtilə Qarabağda olan Rusiya sülhməramlılarını tənqid etməsi, Qərblə yaxınlaşması, alternativlərin lehinə Rusiya qazından imtina etməsi və ən əsası, Rusiyanın zəmanəti olmadan və Rusiyanın bölgəyə nəzarəti olmadan Bakı ilə sülh müqaviləsi imzalamaq real perspektivi Moskvanı özündən çıxarır.

Kreml üçün Paşinyanın sülh gündəliyi Cənubi Qafqazda təsir gücünü itirmək, "3+3" formatında mövqeyini zəiflətmək, Türkiyə və Azərbaycana qarşı erməni faktorundan istifadə etmək imkanını itirmək və "ermənilərin yeganə müdafiəçisi" nağılını sarsıtmaq kimi birbaşa təhlükə yaradır.

Buna görə də Rusiya 2 milyondan çox olan erməni diasporundan təzyiq vasitəsi kimi fəal şəkildə istifadə edir. Bunun üçün Ermənistan daxilindəki “kilsə münaqişəsi” çox əlverişli bir bəhanədir: o emosionaldır, kimliyə toxunur və Paşinyanın "milli dəyərlərə xəyanət etmək", "dünyəviləşmə" və "milləti bölmək"də ittiham olunmasına imkan verir. Armavir, Soçi və Moskvadakı mitinqlər sadəcə "diasporun səsi" deyil, kilsə strukturlarının, Rusiyapərəst siyasətçilərin və Ermənistan mediasının birgə işlədiyi yaxşı əlaqələndirilmiş bir kampaniyadır.

Birbaşa məcburiyyət olmasa belə, Rusiyadakı etirazların təşkilatçılığı və miqyası göstərir ki, Moskva Paşinyanı sabitsizləşdirmək və Azərbaycanla sülh prosesini mümkün qədər pozmaq və ya çətinləşdirmək üçün qəsdən Ermənistan cəmiyyətində daxili parçalanmaları qızışdırır. Kreml qəti şəkildə İrəvanın sülh gündəliyini bəyənmir. Çünki bu, Rusiyanı regionda əsas təsir alətindən məhrum edir. Buna görə də, Paşinyan sülhə və Qərbə doğru irəliləməyə davam etdiyi müddətcə Rusiyadakı diaspora dəfələrlə "səfərbər olunacaq".

Bu, klassik hibrid təzyiq taktikasıdır: tanklar deyil, emosional mitinqlər, qətnamələr, qırmızı lentlər və "xəyanət" ittihamları. Məqsəd birdir – İrəvanı hazırkı siyasi kursundan geri çəkilməyə məcbur etmək.

Müəllif: Aqil Qəhrəmanov

Mənbə: Zerkalo.az