Ermənistanla sülh sazişi kreditlərə də təsir edəcək HESABAT

“Ermənistan (BB-/Sabit) və Azərbaycan (BBB-/Stabil) arasında sülh çərçivəsi haqqında saziş hərtərəfli sazişə doğru müsbət addımdır. Bu, maneələr qalmasına baxmayaraq, yeni hərbi əməliyyatların riskini azaldır”. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu,”Fitch Ratings”-in hesabatında yer alıb. 

 Hesabat müəllifəri bildirirlər ki, sülh razılaşmasının əldə edilməsi hər iki ölkənin reytinqinə dərhal təsir göstərə bilməz: “Lakin müsbət ortamüddətli kredit tendensiyalarını dəstəkləyə bilər, bunun kəmiyyətini müəyyən etmək çətin olsa da, ticarəti artıra bilər”.

Xatırladaq ki, avqustun 8-də Vaşinqtonda ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə imzalanmış birgə bəyannamədə ölkələrin Sovet sərhədlərini qəbul etməsi, güc tətbiqindən çəkinməsi və Ermənistan vasitəsilə Azərbaycanı digər bölğələri ilə Naxçıvan arasında maneəsiz əlaqəyə icazə verilməsi nəzərdə tutulur. 

“Bəyannamə bizim gözləntilərimizə uyğundur, hərbi münaqişəyə qayıdış ehtimalı azdır, lakin bu, dəhlizin tikintisi üçün razılaşdırılmış vaxt qrafiki və ya məcburi müqavilə olmayan yalnız ilkin çərçivə sazişidir. İqtisadi artım, fiskal gəlirlər və ticarət üçün nəzərəçarpacaq faydalar bir neçə il ərzində görünməyəcək”,-deyə “Fitch” vurğulayıb. 

Qeyd olunub ki, Ermənistan  ABŞ şirkətləri tərəfindən tikiləcək və idarə olunacaq “Tramp Beynəlxalq Sülh və Rifah Boru Kəməri” kimi tanınan dəhliz üzərində suverenlikdən imtina etməyəcək: “Bakının digər tələbi olan Ermənistanın konstitusiyasına dəyişiklik edilməsi üçün referendum siyasi baxımdan həssasdır və 2026-cı ilin ortalarında keçiriləcək parlament seçkilərinə qədər baş tutması ehtimalı azdır.

Geosiyasi risklərin uzunmüddətli azalması Ermənistanın iqtisadi artımını artıra, həmçinin orta müddətli müdafiə xərclərini azaltmaqla valyuta dəyişkənliyini və fiskal riskləri azalda bilər. Azərbaycan üçün gərginliyin azaldılması iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və idarəetmənin gücləndirilməsi kimi daxili islahatlara daha çox diqqət ayırmağa kömək edə bilər”.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Ermənistan üçün geosiyasi risklərin davamlı şəkildə azaldılması və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşması yekun sülh şərtlərindən və sazişin həyata keçirilməsindən asılı olacaq: 

Ermənistan Dünya Bankı Qrupunun Qlobal Siyasət Göstəricilərində (WBGI) “BB” medianına uyğun gəlir, amma onun Siyasi Sabitlik və Zorakılığın olmaması üzrə reytinqi azdır. Bu sahədə uzunmüddətli təkmilləşdirmə çox güman ki, vaxt aparacaq.

Dənizə çıxışı olmayan Ermənistan ticarətinin böyük hissəsi üçün Gürcüstana güvənir. Ona görə də Avropa bazarlarına daha sürətli alternativ marşrutlar (xüsusən də Türkiyə vasitəsilə) ölkənin ortamüddətli inkişaf perspektivlərini dəstəkləyəcək”. 

Sülh prosesindəki yüksək qeyri-müəyyənlik və maneələri nəzərə alaraq, “Fitch” bu amilləri cari makroiqtisadi proqnozlarına daxil etməyib.

Bildirilib ki, otuz illik münaqişəyə son qoyan davamlı sülh Ermənistanın valyuta və fiskal risklərini də azalda bilər: “Son illərdə dram gərginliyin artdığı dövrlərdə ucuzlaşıb (baxmayaraq ki, 2022-24-cü illərdə ABŞ dollarına nisbətdə nominal ifadədə 17,4% bahalaşıb). Belə davamlı ucuzlaşma Ermənistanın əsas kredit göstəricilərinə, o cümlədən xarici valyuta borcunun yüksək payını nəzərə alaraq dövlət borcuna mənfi təsir göstərə bilər.
Böyük büdcə kəsirlərini (2026-27-ci illərdə ÜDM-in orta hesabla 4,4%-i) nəzərə alaraq, sülh sazişi 2025-ci ildə 0,7 faiz bəndi artaraq ÜDM-in 6,1%-nə çatması nəzərdə tutulan müdafiə xərclərini azaltmaqla büdcə təzyiqlərini azalda bilər. Bununla belə, bu, davamlı gəlirlər və kifayət qədər güclü iqtisadi artımla qismən kompensasiya edilir”.

Hesabatda sülh razılaşması olacağı təqdirdə onun Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirindən də bəhs edilir:

 “Qarabağı Azərbaycanın nəzarətinə qaytarmaq kimi milli məqsədə nail olduqdan sonra qonşusu ilə gərginliyin azaldılması qeyri-neft iqtisadi artımı və diversifikasiyanı dəstəkləmək üçün biznes mühitinin yaxşılaşdırılmasına diqqət ayırmağa imkan verə bilər”. 
Xəzər
“Cebheinfo.az”