Icma.az
close
up
RU
Ermənistanla yekun sülh sazişi bu tarixdə imzalanacaq

Ermənistanla yekun sülh sazişi bu tarixdə imzalanacaq

Cebheinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

“Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev arasında avqustun 8-də Vaşinqtonda keçirilən görüş Cənubi Qafqaz qonşuları arasında onilliklər boyu davam edən mübarizədə dönüş nöqtəsi oldu.

İki ölkə Sovet İttifaqından müstəqillik əldə etməmişdən əvvəl yaranmış münaqişəyə son qoyacaq, regional ticarət və investisiya imkanları açacaq və ABŞ-ı uzun müddət Rusiya, Türkiyə və İranın dominantlıq etdiyi regionda əsas oyunçu kimi bərqərar edə biləcək çərçivə sazişi imzalayıb”.

“Cebheinfo.az”-ın məlumatına görə, nüfuzlu “Foreing Policy” jurnalı belə yazıb.

“İlkin razılaşmanın hazırlanması bir neçə ay çəkdi və Vaşinqtonun postsovet məkanında ən böyük təşəbbüslərindən birinə çevrildi. Müqavilənin imzalanması Tramp administrasiyasının ABŞ-ı beynəlxalq öhdəliklərdən çıxarmaq və ya təsir dairəsini Kremlə vermək istədiyinə dair məşhur narrativləri mürəkkəbləşdirir. Lakin  saziş natamam olaraq qalır və həm region, həm də ABŞ üçün real risklər daşıyır”. 

ABŞ Milli Müdafiə Universitetinin Milli Strateji Araşdırmalar İnstitutunun görkəmli elmi işçisi Cefri Mankof “Foreing Policy”-də dərc olunan məqaləsində belə qeyd edib.Prosesdə iştirak edən bir məmurun sözlərinə görə, Tramp administrasiyası yekun sülh müqaviləsinin 2026-cı ilin sonuna qədər imzalanacağını və ratifikasiya olunacağını gözləyir. 

Bu məqsədə nail olmaq üçün bütün tərəflər, o cümlədən ABŞ öz öhdəliklərini yerinə yetirməli, eyni zamanda bir sıra həll olunmamış məsələləri nizamlamalıdır. “Ermənistan və Azərbaycan arasındakı münaqişə uzun müddətdir ki, Cənubi Qafqazın parçalanmasına və onun strateji marginallaşmasına səbəb olub. Bu, həm də Rusiyanın regionda dominantlıq etməsinə şərait yaradıb.

Çünki Moskva 1990-cı illərdən bəri istənilən yekun həll yollarını əngəlləyib, həm Bakını, həm də İrəvanı arbitr və təhlükəsizlik təminatçısı kimi Kremlə müraciət etməyə məcbur edib.Rusiyanın müdaxiləsi münaqişədə eskalasiyanın qarşısını alsa da, eyni zamanda onun uzunmüddətli həllinə mane oldu ki, bu da hər iki ölkəyə öz gələcəklərini təyin etməyə imkan verirdi.

Azərbaycanın 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsində sarsıdıcı qələbəsi, ardınca 2023-cü ilin sonunda əvvəllər Ermənistanın nəzarətində olan qalan ərazilərə nəzarəti geri qaytarması prinsipial olaraq yeni reallıq yaratdı. Paşinyanın böyük xidmətlərinə gəlincə, o, başa düşürdü ki, sarsıdıcı hərbi məğlubiyyət, “Dağlıq Qarabağ”ın itirilməsi və etnik ermənilərin bu ərazilərdən “qaçması” yalnız sülhü zəruri etmir, həm də onun daimi qurulmasına nail olmaq imkanı yaradıb”. 

Məqalə müəllifinin fikrincə, bununla belə, sülh sazişinin konturları çoxdan bəllidir: ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması (o cümlədən Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ üzərində nəzarəti), sərhədlərin demarkasiyası, hüquqi iddialardan imtina, diplomatik münasibətlərin normallaşdırılması.

“Mart ayında Bakı və İrəvan bu şərtlərlə razılaşmanın əsas müddəalarını razılaşdırdıqlarını elan etdilər. İndi Ermənistan və Azərbaycan ABŞ-nin köməyi ilə çərçivə sazişindən tam hüquqlu sülh müqaviləsinə keçməlidir. 

Yenə də bir sıra əsas problemlər qalır. Danışıqları çoxdan çətinləşdirən iki məsələ Bakının Azərbaycanın materik hissəsini Naxçıvan anklavı ilə birləşdirən, Ermənistan ərazisindən dəhliz tələb etməsi və gələcək Ermənistan hökumətinin “Dağlıq Qarabağ”ın itirilməsi ilə barışmasını təmin edəcək Ermənistan Konstitusiyasına dəyişikliklərdir.

Mankofun fikrincə, Ermənistan və Azərbaycan arasında tam sülh, ilk növbədə, yeni müharibədən müdafiəni təmin etməklə region xalqlarına böyük fayda gətirəcək.

“Foreing Policy”-nin təhlilində diqqəti cəlb edən əsas məqam, Azərbaycan və Ermənistan arasında yekun sülh sazişinin dəqiq tarixinin göstərilməsi ilə bağlıdır. ABŞ rəsmi mənbələrinə istinadən yazılan məqalə üç nəticəyə gəlməyə əsas verir. 

Birincisi, paraflanma prosesində olduğu kimi, yekun sülh sazişinin imzalanmasın da ABŞ  Prezidenti Donald Tramp iştirak etmək istəyir. ABŞ Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin Ağ Evdə imzalanmasını istəyir. 

İkincisi, sülh müqaviləsinin mətninin müəyyənləşməsi üzərində ABŞ-nin gizli iştirakı ilə iş aparılır. Üçüncüsü, sülh müqaviləsinin 2026-cı ilin sonuna qədər yekunlaşdırılmasına dair tərəflər arasında razılaşma əldə olunub. Yekun imzalanma və ratifikasiya prosesinin məhz 2026-cı ilin sonuna təyin edilməsi çox güman ki, Ermənistan Konstitusiyasına ediləcək dəyişikliklərlə bağlıdır.

Bu isə Ermənistanda 2026-cı il iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkilərində sonra mümkün ola bilər. Nikol Paşinyan hakimiyyətinin növbəti seçkilərdə qalib gəlmək  şansı yüksəkdir. Ona görə də yeni hökumət və parlament formalaşdıqdan sonra, yəni 2026-cı ilin payız aylarında Ermənistanda konstitusiya referendumunun keçiriləcək.

Hətta Nikol Paşinyan ümumxalq səsverməsinin 2027-ci ilin əvvəlində baş tutacağını bildirir. Lakin “Foreing Policy”-də dərc olunan məqalə konstitusiyaya dəyişiklik məsələsində ABŞ-nin Ermənistanı tələsdirdiyini, hətta bu prosesi 2026-cı ilin sonuna qədər yekunlaşdırıb ratifikasiya etmək üçün Nikol Paşinyana təzyiq göstərdiyini deməyə əsas verir. 

Müşfiq Abdulla 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Ermənistansülh tarix imza

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 27 Avqust 2025 17:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri