Ət niyə sürətlə bahalaşər? Səbəblər təkcə iqtisadi deyil...”

İqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov sosial şəbəkə hesabında ölkədə ət məhsullarının qiymətində baş verən artımla bağlı fikirlərini bölüşüb. 

"AzPolitika" xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, hazırda müşahidə olunan qiymət artımı yalnız bazar oyunlarının nəticəsi deyil, problemin kökündə daha dərin və struktur xarakterli səbəblər dayanır.

“Bu gedişlə ətin qiyməti davamlı olaraq artacaq. Çünki Azərbaycanda ət bahalaşması sadəcə bazar spekulyasiyası ilə izah oluna bilməz. Məsələyə bir az dərindən baxdıqda, əsas səbəblərin torpaq sahələrinin bölgüsü, onun idarəçiliyi və əhali artımı ilə bağlı olduğu aydın görünür,” – deyə Eldəniz Əmirov bildirib.

İqtisadçı qeyd edib ki, rəsmi statistika son 20 ildə əhalinin sayının əhəmiyyətli dərəcədə artmasına baxmayaraq, kənd təsərrüfatına yararlı torpaq sahələrinin eyni səviyyədə qaldığını göstərir: “2004-cü ildə kənd təsərrüfatına yararlı torpaq 4 milyon 758 min hektar idisə, bu gün 4 milyon 774 min hektardır. Yəni dəyişiklik cüzi olub. Amma əhali sayı 8,5 milyondan 10,2 milyona yüksəlib. Bu isə adam başına düşən torpaq sahəsinin 0,56 hektardan 0,47 hektara qədər azalmasına səbəb olub".

E.Əmirov hesab edir ki, son illərdə əkin sahələrinin, meşə örtüyünün və çoxillik əkmələrin artması fonunda örüş və otlaq sahələrinin azalması heyvandarlığın əsas dayağını zəiflədib. Bu isə birbaşa ətin maya dəyərinə və qiymətinə təsir edir.

“Yem bazası daralır, otlaq imkanları məhdudlaşır, nəticədə ət baha başa gəlir. Yəni qiymət artımı sistemli struktur problemlərin nəticəsidir,” – deyə iqtisadçı vurğulayıb.

Mövzunun həlli yollarına toxunan ekspert bildirib ki, torpaq idarəçiliyi sahəsində islahatlara, şəffaflığa, istifadəsiz torpaqların kənd təsərrüfatına qaytarılmasına və süni yem istehsalının genişləndirilməsinə ehtiyac var.

“Dünyanın aparıcı ölkələrində intensiv heyvandarlıq süni yem bazası üzərində qurulub. Bizdə də bu istiqamətdə ciddi addımlar atılmalıdır. Kiçik təsərrüfatların resurs çatışmazlığına qarşı kooperasiya yolu ilə çıxış tapmaq mümkündür. Eyni zamanda su resurslarının bölgüsündə ədalət problemi hələ də qalır – bu da təsərrüfatın digər sahələrini zərbə altında saxlayır.”

E.Əmirov hesab edir ki, həm obyektiv, həm də subyektiv səbəblər bir araya gəldikdə ətin qiymətinin daha da artması mümkündür: “Qısa müddətdə ət qiymətinin 17 manatdan 30 manata yüksəlməsi real ssenariyə çevrilə bilər. Problem təkcə iqtisadi qanunlarla izah olunmur. Buna görə də qiymət artımının qarşısını almaq mümkün deyil – sadəcə subyektiv amilləri minimallaşdırmaqla artım tempini yavaşlatmaq olar".

Rasim Əliyev

"AzPolituka.info"