Icma.az
close
up
RU
Fransanın 65 ildir gizlətməyə çalışdığı FACİƏ “Mavi Jerboa” ƏMƏLİYYATI

Fransanın 65 ildir gizlətməyə çalışdığı FACİƏ “Mavi Jerboa” ƏMƏLİYYATI

Bizim media saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bu gün müasir Fransanın insanlığa sığmayan daha bir addımın ildönümüdür. Düz 65 il əvvəl fransızların milli qəhrəmanı, Fransanın sabiq prezidenti Şarl de Qolun göstərişi ilə Əlcəzairdə atom bombası sınaqdan keçirilib. Bu sınaq nəticəsində yüz minlərlə insan həyatını itirib, təbiətə çox böyük ziyan vurulub.
Məlum olduğu kimi 150 ilə yaxın Əlcəzair Fransanın müstəmləkəsi altında olub. Rəsmi Paris bu illərdə təkcə Əlcəzairin yerüstü və yeraltı sərvətlərini vəhşicəsinə talamayıb, həm də bu ölkəni özünün hərbi poliqonuna çevirib.
"Mavi Jerboa" əməliyyatı
Əlcəzairdəki müstəmləkəçilik dövründə Fransanın törətdiyi vəhşiliklərin miqyası ölçüyə gəlmir. Ən dəhşətlisi odur ki, nüvə sınaqlarını Saxara səhrasında keçirən zaman yerli əhaliyə heç bir xəbərdarlıq edilməyib, onların təhlükəsizliyi üçün heç bir tədbir görülməyib.
Bu azmış kimi Fransa Meteorologiya Xidməti hadisədən sonra həyasızcasına “Pireney yarımadasında aşağı təzyiqin ölkəyə Sahara səhrasından qum gətirən güclü hava dalğaları yaratdığını” bildirmişdi. Halbuki, nüvə partlayışı o qədər güclü olub ki, Əlcəzairdən hava ilə gələn qum hissəcikləri Fransanın səmasını sarı və narıncı rənglərə boyayıb.  
O zaman Kann Universitetinin tədqiqatçısı Pierre Barbey “France Plus”-a müsahibəsində bildirmişdi ki, Fransada son vaxtlar əsən küləklər özü ilə radioaktiv tullantılar olan qumu gətirir:
“Fransada səma səhradan sovrulan qum səbəbindən narıncı rəngə çevrilib. Tədqiqatlar göstərib ki, qum dənələrinin tərkibində Fransanın Sahara səhrasında apardığı nüvə sınaqları nəticəsində əmələ gələ bilən radioaktiv “sezium-137” maddəsi var”.
Alimin sözlərinə görə, tədqiqat Şapel-Duba bölgəsində götürülən nümunələr üzərində aparılıb. Və təəssüflə bildirib ki, “Sezium-137”-nin radioaktiv yarımparçalanma müddəti 30 ildir. Bu da o deməkdir ki, nüvə partlayışından 30 il sonra da təkcə Əlcairdə yox, qonşu ölkələrdə də insanlar radiasiyanın yaratdığı xəstəliklərdən əziyyət çəkiblər.
Xatırladaq ki, Fransanın Əlcəzairdəki fəlakətli sınağı "Mavi Jerboa" adlanırdı.  Əlcəzair poliqonunda sınaqdan keçirilən nüvə bombasının gücü 70 kiloton olub ki, bu da Xirosimaya atılan bombanın gücündən 3-4 dəfə çoxdur.
Əldə olunan məlumatlara görə qanlı müstəmləkəçilik dövründə- 1960-1966-cı illər arasında Fransa Əlcəzairdə ən azı 17 nüvə sınağı həyata keçirib.
Rüşvətlə gizli davam edən nüvə sınaqları
1997-ci ildə məlum oldu ki, Fransa Əlcəzairdəki administrasiyadakı bəzi şəxslərə rüşvət verməklə bu ölkənin ərazisində 1978-ci ilə qədər gizli şəkildə nüvə sınaqlarını davam etdirib. Bu atom bombaları Əlcəzair və qonşu ölkələrin əhalisinə böyük ziyan vurub.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, atom bombalarının atıldığı Sahara səhrasının Əlcəzair ərazisində yaranan səhra tufanları tez-tez radioaktiv tullantıları əhalinin sıx məskunlaşdığı şimal bölgələrinə aparır. Hətta 2021-ci ilin fevralında Aralıq dənizini keçən və Fransanın cənub səmalarını narıncı rəngə boyayan radioaktiv tullantılar qeydə alınıb.
Əlcəzairin cənubunda aparılan nüvə təcrübələri Fransanın 132 illik işğalı dövründə törətdiyi ən ağır cinayətlərdən biridir. Sınaqlar insanları, heyvanları və bitkiləri məhv edib və Əlcəzair Saharasının yüz minlərlə kvadrat kilometr ərazisini və başqa bölgələri çirkləndirib.
Radioaktiv tullantılar təkcə səhrada deyil, Afrika və Aralıq dənizində də yayılıb. Sınaqların nəticələrini tədqiq edən ekspertlər nüvə partlayışlarının 42 mindən çox əlcəzairliyə birbaşa təsir etdiyini təxmin ediblər. Rəsmi statistikaya görə, ümumilikdə 2 milyondan çox insan sezium və uranın çirklənməsindən dünyasını dəyişib.
Afrikada artan xəstəliklər, məhv olan insanlıq
Tədqiqatçılar xərçəng və genetik pozğunluqlar, vaxtından əvvəl doğuşlar və dölün anomaliyaları hallarının kəskin artdığını qeyd ediblər. Ümumilikdə, Fransa 1960-1996-cı illər arasında 210 nüvə sınağı keçirib, ümumi məhsuldarlığı təqribən 13 meqaton, o cümlədən Əlcəzairdəki Sahara səhrasında 17, atmosferdə 46, Fanqataufaol və Mururoali adalarında 147 yerüstü və yeraltı sınaqlar həyata keçirib.
Nəzərə alaq ki, Əlcəzair nüvə sınaqlarının yeri ilə bağlı məlumat, həmçinin radiasiya qurbanları və zərərçəkənlərə görə kompensasiya tələb edir. Fransa isə Əlcəzairin ona qarşı irəli sürdüyü bütün ittihamları və tələbləri rədd edir.
Bu cür davranış təbii ki, gözləniləndir. Çünki Fransanın mahiyyəti məhz budur...
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:354
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 13 Fevral 2025 17:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri