Icma.az
close
up
RU
Fransanın 65 ildir gizlətməyə çalışdığı FACİƏ “Mavi Jerboa” ƏMƏLİYYATI

Fransanın 65 ildir gizlətməyə çalışdığı FACİƏ “Mavi Jerboa” ƏMƏLİYYATI

Bizim media saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bu gün müasir Fransanın insanlığa sığmayan daha bir addımın ildönümüdür. Düz 65 il əvvəl fransızların milli qəhrəmanı, Fransanın sabiq prezidenti Şarl de Qolun göstərişi ilə Əlcəzairdə atom bombası sınaqdan keçirilib. Bu sınaq nəticəsində yüz minlərlə insan həyatını itirib, təbiətə çox böyük ziyan vurulub.
Məlum olduğu kimi 150 ilə yaxın Əlcəzair Fransanın müstəmləkəsi altında olub. Rəsmi Paris bu illərdə təkcə Əlcəzairin yerüstü və yeraltı sərvətlərini vəhşicəsinə talamayıb, həm də bu ölkəni özünün hərbi poliqonuna çevirib.
"Mavi Jerboa" əməliyyatı
Əlcəzairdəki müstəmləkəçilik dövründə Fransanın törətdiyi vəhşiliklərin miqyası ölçüyə gəlmir. Ən dəhşətlisi odur ki, nüvə sınaqlarını Saxara səhrasında keçirən zaman yerli əhaliyə heç bir xəbərdarlıq edilməyib, onların təhlükəsizliyi üçün heç bir tədbir görülməyib.
Bu azmış kimi Fransa Meteorologiya Xidməti hadisədən sonra həyasızcasına “Pireney yarımadasında aşağı təzyiqin ölkəyə Sahara səhrasından qum gətirən güclü hava dalğaları yaratdığını” bildirmişdi. Halbuki, nüvə partlayışı o qədər güclü olub ki, Əlcəzairdən hava ilə gələn qum hissəcikləri Fransanın səmasını sarı və narıncı rənglərə boyayıb.  
O zaman Kann Universitetinin tədqiqatçısı Pierre Barbey “France Plus”-a müsahibəsində bildirmişdi ki, Fransada son vaxtlar əsən küləklər özü ilə radioaktiv tullantılar olan qumu gətirir:
“Fransada səma səhradan sovrulan qum səbəbindən narıncı rəngə çevrilib. Tədqiqatlar göstərib ki, qum dənələrinin tərkibində Fransanın Sahara səhrasında apardığı nüvə sınaqları nəticəsində əmələ gələ bilən radioaktiv “sezium-137” maddəsi var”.
Alimin sözlərinə görə, tədqiqat Şapel-Duba bölgəsində götürülən nümunələr üzərində aparılıb. Və təəssüflə bildirib ki, “Sezium-137”-nin radioaktiv yarımparçalanma müddəti 30 ildir. Bu da o deməkdir ki, nüvə partlayışından 30 il sonra da təkcə Əlcairdə yox, qonşu ölkələrdə də insanlar radiasiyanın yaratdığı xəstəliklərdən əziyyət çəkiblər.
Xatırladaq ki, Fransanın Əlcəzairdəki fəlakətli sınağı "Mavi Jerboa" adlanırdı.  Əlcəzair poliqonunda sınaqdan keçirilən nüvə bombasının gücü 70 kiloton olub ki, bu da Xirosimaya atılan bombanın gücündən 3-4 dəfə çoxdur.
Əldə olunan məlumatlara görə qanlı müstəmləkəçilik dövründə- 1960-1966-cı illər arasında Fransa Əlcəzairdə ən azı 17 nüvə sınağı həyata keçirib.
Rüşvətlə gizli davam edən nüvə sınaqları
1997-ci ildə məlum oldu ki, Fransa Əlcəzairdəki administrasiyadakı bəzi şəxslərə rüşvət verməklə bu ölkənin ərazisində 1978-ci ilə qədər gizli şəkildə nüvə sınaqlarını davam etdirib. Bu atom bombaları Əlcəzair və qonşu ölkələrin əhalisinə böyük ziyan vurub.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, atom bombalarının atıldığı Sahara səhrasının Əlcəzair ərazisində yaranan səhra tufanları tez-tez radioaktiv tullantıları əhalinin sıx məskunlaşdığı şimal bölgələrinə aparır. Hətta 2021-ci ilin fevralında Aralıq dənizini keçən və Fransanın cənub səmalarını narıncı rəngə boyayan radioaktiv tullantılar qeydə alınıb.
Əlcəzairin cənubunda aparılan nüvə təcrübələri Fransanın 132 illik işğalı dövründə törətdiyi ən ağır cinayətlərdən biridir. Sınaqlar insanları, heyvanları və bitkiləri məhv edib və Əlcəzair Saharasının yüz minlərlə kvadrat kilometr ərazisini və başqa bölgələri çirkləndirib.
Radioaktiv tullantılar təkcə səhrada deyil, Afrika və Aralıq dənizində də yayılıb. Sınaqların nəticələrini tədqiq edən ekspertlər nüvə partlayışlarının 42 mindən çox əlcəzairliyə birbaşa təsir etdiyini təxmin ediblər. Rəsmi statistikaya görə, ümumilikdə 2 milyondan çox insan sezium və uranın çirklənməsindən dünyasını dəyişib.
Afrikada artan xəstəliklər, məhv olan insanlıq
Tədqiqatçılar xərçəng və genetik pozğunluqlar, vaxtından əvvəl doğuşlar və dölün anomaliyaları hallarının kəskin artdığını qeyd ediblər. Ümumilikdə, Fransa 1960-1996-cı illər arasında 210 nüvə sınağı keçirib, ümumi məhsuldarlığı təqribən 13 meqaton, o cümlədən Əlcəzairdəki Sahara səhrasında 17, atmosferdə 46, Fanqataufaol və Mururoali adalarında 147 yerüstü və yeraltı sınaqlar həyata keçirib.
Nəzərə alaq ki, Əlcəzair nüvə sınaqlarının yeri ilə bağlı məlumat, həmçinin radiasiya qurbanları və zərərçəkənlərə görə kompensasiya tələb edir. Fransa isə Əlcəzairin ona qarşı irəli sürdüyü bütün ittihamları və tələbləri rədd edir.
Bu cür davranış təbii ki, gözləniləndir. Çünki Fransanın mahiyyəti məhz budur...
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:351
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 13 Fevral 2025 17:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri