Icma.az
close
up
RU
FT: Aİ Rusiya ilə nüvə əlaqələrini kəsməyə çalışır

FT: Aİ Rusiya ilə nüvə əlaqələrini kəsməyə çalışır

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Avropa İttifaqı (Aİ) bu həftə Rusiyadan idxal olunan qazıntı yanacaqların tamamilə dayandırılmasına yönəlmiş hüquqi tədbirləri açıqlayacaq. Lakin daha az əhəmiyyətli görünsə də, texniki baxımdan daha mürəkkəb olan – Rusiya nüvə texnologiyalarından imtina planları hələlik təxirə salınıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Brüssel mərkəzli "Bruegel” analitik mərkəzinin məlumatına görə, 2024-cü ildə Aİ-nin Rusiyaya etdiyi ümumi enerji ödənişləri 22 milyard avro təşkil edib. Bunun cəmi 700 milyon avrosu nüvə yanacağına aiddir. Lakin rəsmi şəxslər xəbərdarlıq edirlər ki, Moskva tədarükü qəfil dayandıracağı təqdirdə, Aİ-nin enerji təhlükəsizliyi ciddi təhlükə ilə üzləşə bilər.

Hazırda Aİ-də ümumilikdə 101 nüvə reaktoru fəaliyyət göstərir və onların 19-u sovet dövründə hazırlanmış VVER tipli texnologiya ilə qurulub. Avropa İttifaqı, Rusiyadan təbii, emal olunmuş və zənginləşdirilmiş uran tədarükü ilə nüvə yanacağı ehtiyacının 20-25%-ni qarşılayır. Avropa reaktorlarının bir çoxu rus istehsalı ehtiyat hissələri alır və ya texniki xidmət üçün Rusiyaya ehtiyac duyur.

Avropa Komissiyası Aİ-nin nüvə sektorunun 2030-cu ilə qədər Rusiya asılılığından tamamilə azad olunmasını istəyir. Lakin cümə günü yayımlanan sənəddə qeyd olunub ki, nüvə sahəsində daxili təchizat zəncirinin yaradılması üçün təqribən 241 milyard avroluq sərmayə tələb olunur.

Nüvə sənayesində Rusiyanın üstün mövqeyi xüsusi narahatlıq doğurur. "Rosatom” bu sahədə dünya miqyasında fəaliyyət göstərən ən iri şirkətlərdən biridir. Bunu nüvə məsələləri üzrə ekspert, "Bellona” qeyri-hökumət təşkilatının məsləhətçisi Dmitri Qorçakov bildirib.

Nüvə enerjisinə marağın Avropada yenidən artması, iqlim dəyişikliklərinə qarşı iddialı hədəflərə çatmaq istəyi ilə izah olunur. Bu isə təchizat zəncirlərinə təzyiqləri daha da artırır.

Rusiya texnologiyasından tədricən imtina planları isə ciddi müqavimətlə qarşılaşır. VVER reaktorlarına sahib olan beş Aİ ölkəsindən ikisi – Macarıstan və Slovakiya bu dəyişikliyə qarşı çıxır. Digər üç ölkə isə Çexiya, Bolqarıstan və Finlandiyadır.

Aİ 2022-ci ildən bəri uran tədarükünü şaxələndirmək üçün Qazaxıstan, Kanada və Niger kimi ölkələrlə əməkdaşlığı genişləndirir. Lakin uran istehsalında dünyada yeddinci yeri tutan Nigerdəki siyasi sabitliksizlik Avropa rəsmilərini narahat edir. Eyni zamanda digər qlobal oyunçularla rəqabət də idxal təhlükəsizliyi məsələsində təzyiqləri artırır.

Rusiyanın zənginləşdirilmiş uran bazarındakı payı da əhəmiyyətlidir – bu ölkə dünya üzrə zənginləşdirmə imkanlarının 55%-nə sahibdir. Avropanın "Orano” və "Urenco” şirkətləri isə birlikdə təqribən 40%-lik gücə malikdir, bu sahədə Rusiya və Çin şirkətləri ilə rəqabət aparırlar.

Sovet dövründə qurulmuş reaktorların saxlanması da xüsusi problemlər yaradır. İlk VVER reaktorları 1977-ci ildə istismara verilib və onların texniki baxımı üçün xüsusi bilik və ehtiyat hissələri tələb olunur. Bu da Aİ-nin Rusiyadan tam ayrılma planlarını daha da çətinləşdirir.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:205
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 16 İyun 2025 23:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri