FTX Kremllə toqquşdu

Vladimir Putin gec-tez mübahisəni həll etməli olacaq

Putin administrasiyası hesab edir ki, kütləvi internet və mesajlaşma tətbiqlərinin bloklanması parlament seçkiləri öncəsi ictimai narazılığa səbəb ola bilər. Bu arada, Putinin özü hələ də geniş yayılmış bağlanmaların səbəbini izah etməyib. SİA bu barədə Kremlin keçmiş yüksək vəzifəli məmurlarına istinadən məlumat verir.

Rusiyada FTX ilə prezident administrasiyası arasında internet üzərində nəzarətin gücləndirilməsi və geniş yayılmış rabitə kəsintiləri ilə bağlı münaqişə yaranıb. Nəşrin mənbələrinə görə, WhatsApp və Telegram-ın bloklanmasında, eləcə də müəyyən bölgələrdə internetin bağlanmasında israr edən FTX-nın İkinci Xidməti olub.

Eyni zamanda, prezident administrasiyası sentyabr ayında keçirilməsi planlaşdırılan Dövlət Duması seçkiləri öncəsi bu cür tədbirlərin rusların əhval-ruhiyyəsinə mənfi təsir göstərə biləcəyindən qorxur.

Kremlin keçmiş məmuru bildirib ki, "internet uğrunda mübarizə" təhlükəsizlik xidmətləri və mülki məmurlar arasında davam edir, lakin əlavə məhdudiyyətlər barədə son qərar Vladimir Putinə qalacaq.

Bu məmurun sözlərinə görə, FTX "qadağanlar üçün hər cür bəhanə gətirməyə davam edir və bunların heç biri həqiqətən məntiqli deyil". Putin isə öz növbəsində genişmiqyaslı bağlanmaların nə üçün zəruri olduğunu heç vaxt açıq şəkildə izah etməyib.

Keçmiş yüksək vəzifəli başqa bir məmur qeyd edir ki, FTX-nın internet üzərində artan nəzarəti yeni təsir vasitəsi yaratmışdır. Eyni zamanda, o, FTX-nın təcrübəsini pisləyir: "Onlar qumbaralı meymun kimidirlər: açarı basacaqlar və Sibirin yarısı internet xidmətindən məhrum olacaq. Onların təcrübə səviyyəsi budur."

FTX əvvəllər internet nəzarətində rol oynasa da, praktik tənzimləmə və senzura mülki qurumlar - eyni prezident administrasiyası, Rəqəmsal İnkişaf Nazirliyi və Roskomnadzor tərəfindən idarə olunurdu.

2025-ci ilin ortalarından etibarən internetin Rusiya seqmenti üzərində nəzarət tədricən FTX-nın İkinci Xidmətinə keçib və bu Xidmət müxalifətlə mübarizə aparmaq vəzifəsini daşıyır və araşdırmaçı jurnalistlərin fikrincə, Kremlin siyasi rəqiblərinin təqibində iştirak edir.

Mənbələr iddia edir ki, Rusiya hökuməti son zamanlar hədəf veb saytların bloklanması təcrübəsindən uzaqlaşaraq əksər xidmətlərə girişin standart olaraq məhdudlaşdırıldığı bir modelə doğru irəliləyir. Digər bir keçmiş yüksək vəzifəli məmur etiraf etdi ki, son dəyişikliklərdən hələ də təəccüblənməyə bilmir. Onun sözlərinə görə, hətta üç il əvvəl, Ukraynadakı müharibə zamanı, Pekinin tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər səbəbindən "Çin interneti" ifadəsi Rusiyada demək olar ki, lənət sözü kimi səslənirdi". Lakin bu yaxınlarda Çindən qayıtdıqdan sonra o, başa düşdü: "(Rusiya ilə müqayisədə) Çindəki internet sadəcə fantastikdir... Oraya gedirsən və rahat nəfəs ala bilərsən."

Ekspertlər Rusiyada internet senzurasının parlament seçkilərindən sonra daha da sərtləşə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Daha əvvəl Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov bildirmişdi ki, martın əvvəlindən bəri onlarla Rusiyanın bölgəsinə təsir edən və Moskvaya çatan internet bağlanmaları lazım olduğu qədər davam edəcək.