Icma.az
close
up
RU
“”: Gələcəkdə bir çox hüquqi xidmətlərin tam rəqəmsal formatda təqdim olunması mümkündür

“”: Gələcəkdə bir çox hüquqi xidmətlərin tam rəqəmsal formatda təqdim olunması mümkündür

Azertag portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Bakı, 14 sentyabr, AZƏRTAC

Rəqəmsallaşmanın hüquq sahəsinə təsiri, “LegalTech” platformalarının formalaşdırdığı yeni yanaşmalar və vətəndaşların hüquqi xidmətlərə çıxış imkanlarının genişlənməsi bu gün aktual müzakirə mövzularındandır. Azərbaycanda bu istiqamətdə atılan addımlar hüquqi məsləhət mexanizmlərini daha çevik, operativ və əlçatan edir. Məhz bu kontekstdə “Legalaid.az” platformasının fəaliyyəti xüsusi diqqət çəkir. Şirkət KOBİA-dan startap şəhadətnaməsi alan şirkətlər sırasındadır və bu, onun innovativ yanaşmasını və cəmiyyət üçün yaratdığı əlavə dəyəri təsdiqləyir. “Legalaid.az”ın təsisçisi və direktoru, hüquqşünas Sona Səlimli-Ələsgərova AZƏRTAC-ın suallarını cavablandıraraq “LegalTech”in Azərbaycanda hüquqi praktikanı necə dəyişdirdiyi, onlayn hüquqi platformaların cəmiyyət üçün yaratdığı imkanlar və bu sahədə qarşıda duran çağırışlar barədə ətraflı fikirlərini bölüşüb.

- “Legalaid.az” kimi “LegalTech” platformalarının Azərbaycanda hüquqi xidmətlər sahəsinə gətirdiyi yeniliklər nələrdir və bu texnologiyalar ənənəvi hüquqi təcrübəni necə dəyişdirə bilər?

- Mənim üçün “LegalTech” istiqaməti nəzəri yanaşmadan deyil, real praktik ehtiyacdan formalaşıb. Bu yol 2016-cı ildən, “Facebook” platformasında yaratdığım “ЮрСоветник/Hüquqi Məsləhətçi” adlı onlayn hüquqi icma ilə başlayıb. İllər ərzində bu icma minlərlə vətəndaşa ilkin hüquqi istiqamət verməyə imkan yaratdı və açıq şəkildə göstərdi ki, cəmiyyətdə hüquqi yardıma onlayn, operativ və əlçatan formadaböyük ehtiyac var. Bu təcrübənin məntiqi davamı olaraq 2019-cu ildə, pandemiyadan xeyli əvvəl, “Legalaid” layihəsi üzərində işə başladıq. Həmin dövrdə “LegalTech” anlayışı hələ geniş yayılmamışdı və bu sahədə ilk addımları atmaq həm texniki, həm də institusional baxımdan çətin idi. Pandemiya dövrü isə göstərdi ki, hüquqi xidmətlərin rəqəmsallaşması artıq seçim deyil, zərurətdir.

“Legalaid.az” kimi platformalar hüquqi xidmətləri strukturlaşdırır, ilkin müraciət mərhələsini optimallaşdırır və vətəndaşla hüquqşünas arasında əlaqəni daha məqsədli qurur. Ənənəvi hüquqi təcrübə bu texnologiyalarla zəifləmək əvəzinə güclənir: hüquqşünaslar daha çox analitik və strateji məsələlərə fokuslana bilir, vətəndaş isə prosesə daha hazırlıqlı şəkildə daxil olur.

- Onlayn hüquqi məsləhət platformaları, xüsusilə “Legalaid.az” vətəndaşların hüquqi yardıma çıxışını asanlaşdırır. Sizcə bu platformaların istifadəçi bazasının genişləndirilməsi üçün hansı sosial və texnoloji tədbirlər daha effektli olar?

- Bu sahədə əsas məsələ texnologiyanın özü deyil, insanların etibarı və maarifləndirilməsidir. Hüquqi xidmətlər emosional və həssas sahədir, buna görə istifadəçi əvvəlcə hüquqşünası və yanaşmanı “tanımaq” istəyir. Bu baxımdan rəqəmsal kommunikasiya və internet-marketinq çox böyük rol oynayır. Mənim “Instagram” səhifəm “legalnotes_ss” də bu strategiyanın bir hissəsidir, burada izahlı, qısa və gündəlik dildə hazırlanmış videolar vasitəsilə hüquqi mövzular aydınlaşdırılır. Praktikada görürük ki, insanlar məhz bu maarifləndirici kontent vasitəsilə həm hüquqşünası tanıyır, həm də onlayn hüquqi platformalara daha rahat müraciət edirlər. Texnoloji tərəfdən isə sadə interfeys, mobil uyğunluq, sürətli sorğu mexanizmi, prosesin mərhələlərinin istifadəçiyə aydın göstərilməsi və effektiv istifadəçi dəstəyi əsas faktorlardır. Platforma hüquqi dili “ağır terminlərlə” deyil, istifadəçinin anlayacağı formada təqdim etməlidir.

- Vətəndaşlar “Legalaid.az” vasitəsilə hüquqi məsləhət alarkən, məlumatların gizliliyi və etik məsələlər necə qorunur? Bu sahədə gələcəkdə hansı təkmilləşdirmələr mümkündür?

- Onlayn hüquqi xidmətlərin əsasında məxfilik və peşə etikası dayanır. Texnologiya dəyişə bilər, amma vəkil–müştəri məxfiliyi dəyişməz prinsipdir. Platforma səviyyəsində məlumatların qorunması yalnız texniki məsələ deyil, eyni zamanda hüquqi və etik məsuliyyətdir. Bu sahədə yanaşma üçsəviyyəlidir: texniki təhlükəsizlik (şifrələmə, təhlükəsiz giriş), daxili prosedurlar (məlumatların istifadəsi və saxlanması qaydaları) və peşə etikası. Gələcəkdə identifikasiya mexanizmlərinin gücləndirilməsi, məlumatların idarə olunmasında istifadəçiyə daha çox nəzarət imkanlarının verilməsi və etik standartların daha açıq şəkildə təqdim olunması vacib istiqamətlərdir.

- Onlayn hüquqi platformalar hüquqi savadlılığın artırılmasında necə daha fəal rol oynaya bilər?

- Hüquqi savadlılıq cəmiyyət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Onlayn platformalar bu sahədə təkcə “məsləhət verən” deyil, öyrədən və istiqamət göstərən mexanizmə çevrilə bilər. Mini-bələdçilər, addım-addım izahlar, tez-tez verilən suallar, qısa video formatlı izahlar və real situasiyaların hüquqi şərhi vətəndaşların düzgün qərar verməsinə kömək edir. Bu yanaşma həm vətəndaş üçün faydalıdır, həm də hüquqşünasın işini optimallaşdırır: müraciət edən şəxs artıq daha hazırlıqlı olur və proses daha effektiv gedir.

- Süni intellekt və avtomatlaşdırılmış hüquqi alətlərin tətbiqi “Legalaid.az” kimi platformalarda hansı imkanları və riskləri yarada bilər?

- Süni intellekt hüquq sahəsində əsasən köməkçi rol oynaya bilər: İlkin hüquqi təsnifat, sənədlərin texniki analizi, tipik suallara strukturlaşdırılmış cavablar və risklərin ilkin identifikasiyası. Bu, sürət və effektivlik yaradır. Eyni zamanda, risklər də mövcuddur: kontekstin səhv qiymətləndirilməsi, məsuliyyətin kimə aid olması, məlumatların qorunması və etik çərçivələr. Buna görə AI hüquqşünası əvəz etməməli, onun peşəkar qərarverməsini dəstəkləməlidir.

- Gələcəkdə belə platformalar tam rəqəmsal hüquqi xidmətlər təqdim edə biləcəkmi?

- Gələcəkdə bir çox hüquqi xidmətlərin tam rəqəmsal formatda təqdim olunması mümkündür: İlkin konsultasiya, sənəd hazırlığına hazırlıq, müqavilələrin ilkin baxışı və prosesin idarə olunması. Bunun əsas üstünlükləri vaxt qənaəti, əlçatanlıq və region fərqinin azalmasıdır. Bununla yanaşı, mürəkkəb və həssas işlərdə canlı ünsiyyət və insan faktoru hələ də vacib olaraq qalacaq. Bu səbəbdən ən optimal model hibrid modeldir. Ümumilikdə, bu gün hüquq sahəsində süni intellekt və rəqəmsal platformaların tətbiqi üzrə çoxsaylı yeni layihələr formalaşır və bu proses artıq geri dönməzdir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 14 Sentyabr 2026 11:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri