Görünüşcə təmiz, tərkibcə zəhər Kanal yağı” KONKRET

“ Kanal yağı dediyimiz yağ adətən restoran, kafe və yeməkxanalarda istifadə olunmuş yağların kanalizasiya borularına axması nəticəsində çirkli sularla qarışan, sonradan isə toplanıb yenidən istifadə üçün bərpa edilən yağ növüdür. Bu yağ əslində qida məhsulu deyil. Tullantı olan, tərkibi dəyişmiş və insan istehlakı üçün təhlükəli maddələr qarışığıdır”.

Bu fikirləri KONKRET.az-a açıqlamasında qida məsələləri üzrə ekspert Asim Vəliyev səsləndirib.

“ Kanalizasiyaya buraxılan yağ su, sabun, yuyucu vasitələr, məişət kimyəvi maddələri, çirk və müxtəlif mikroorqanizmlər qarışdığı üçün öz ilkin xüsusiyyətlərini tam itirir. Bu qarışıq daha sonra müxtəlif üsullar olan çökdürmə, süzmə, qızdırma və filtrasiya ilə təmizlənmiş kimi göstərilir. Bu proseslər yalnız yağın görünüşünü yaxşılaşdırır. Tərkibdəki zərərli maddələrin çoxu olduğu kimi qalır. Kanalizasiya quyuları və drenaj xətlərində yığılmış yağ su ilə qarışıq olur. Çox pis qoxu verir və mikrobioloji çirklənmə səviyyəsi yüksək olur”,-deyə ekspert bildirib.

Ekspert qeyd edir ki, qızartma yağları bir neçə dəfə istifadədən sonra tərkibində çoxlu toksik maddə yaranır:

“Rəsmi qaydada onlar utilizasiyaya edilməlidir. Bəzən qeyri-qanuni yollarla satılır. Həmçinin vaxtı keçmiş, xarab olmuş yağlar ucuz qiymətə yığılıb emal olunur. Bütün bu mənbələrdən gələn qarışıq yağ sonradan iri qablarda çökdürülür, üst qatı ayrılır. Sonra müxtəlif filtrlərdən keçirilir və rəngini açmaq üçün kimyəvi vasitələrdən istifadə edilir. Görünüşcə yenilənmiş kimi görünən, amma tərkibcə təhlükəli olan əldə edilir. Bu yağın əsas təhlükəsi onun tərkibində çoxlu toksin, kanserogen birləşmələr, ağır metallar və mikroorqanizmlər olmasıdır”.

A.Vəliyev vurğulayır ki, istifadə olunmuş yağ yüksək temperaturda parçalanır və “akrolein”, “polisiklik aromatik karbohidrogenlər” kimi xərçəng yaradan maddələr əmələ gətirir: “Kanalizasiya mühiti bu maddələrin miqdarını daha da artırır. Bu cür yağların qida kimi qəbul edilməsi uzunmüddətli perspektivdə xərçəng riskini yüksəldir. Su borularından, çirkli mühitdən və kimyəvi maddələrdən yağın içinə qurğuşun, civə, nikel kimi ağır metallar keçə bilər. Bu maddələr orqanizmdə yığılır və qaraciyər, böyrək və sinir sistemini zədələyir. Kanal mühitində bakteriyalar, göbələklər və viruslar çox sürətlə çoxalır. Yağ qızdırıldıqda bəziləri məhv olsa da, onların toksinləri qalır. Bu isə qida zəhərlənməsi və bağırsaq iltihablarına səbəb ola bilər. Həddindən artıq oksidləşmiş yağlar orqanizmdə sərbəst radikalların miqdarını artırır. Beləcə ciddi sağlamlıq riskləri yaranır”.

Aynurə İsmayıl
KONKRET.az