Icma.az
close
up
RU
Günəş fırtınası Yer kürəsini məhv edə bilərmi?

Günəş fırtınası Yer kürəsini məhv edə bilərmi?

Icma.az, Baku.ws portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yanvarın 20-də Yer kürəsində XXI əsrin ən güclü geomaqnit fırtınalarından biri qeydə alınıb. Hadisə nəticəsində bir neçə süni peyk zərər görüb, Rusiyanın bir çox bölgəsində isə nadir və parlaq qütb işıqları müşahidə olunub. Bəs günəş fırtınası nədir və o, bəşəriyyət üçün nə dərəcədə təhlükəlidir?

BAKU.WS xəbər verir ki, alimlərin izahına görə, günəş fırtınaları Günəşin təxminən 11 il davam edən maqnit dövrləri zamanı yaranır. Maqnit xətlərinin dolaşması nəticəsində böyük enerji toplanır və bu enerji partlayış şəklində kosmosa atılır. Bu hadisə "koronal kütlə atılması" adlanır və milyardlarla ton plazma saniyədə minlərlə kilometr sürətlə Yerə doğru hərəkət edir.

Yer kürəsini bu təhlükədən əsasən maqnetosfer – planetin maqnit qalxanı qoruyur. Lakin güclü zərbə zamanı bu qalxan zəifləyə bilər. Əgər Günəşdən gələn plazmanın maqnit sahəsi Yerinkinə uyğun gəlməzsə, yüklü hissəciklər atmosferin yuxarı qatlarına daxil olaraq geomaqnit fırtınası yaradır. Nəticədə oksigen və azot atomları ilə toqquşmalar baş verir və bu da qütb işıqları şəklində müşahidə olunur.

1859-cu ildə baş verən və "Karrinqton hadisəsi" kimi tanınan günəş superfırtınası tarixdə ən güclü hadisələrdən biri hesab olunur. Plazma Yerə cəmi 17,6 saata çatmışdı. Teleqraf sistemləri sıradan çıxmış, bəzi avadanlıqlar batareyasız belə işləməyə davam etmiş, operatorlar isə elektrik zərbələri almışdı.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, belə bir hadisə müasir dövrdə təkrarlansa, peyk sistemləri, rabitə, enerji şəbəkələri və maliyyə infrastrukturu ciddi zərər görə bilər. Bununla belə, günəş fırtınalarının Yer kürəsini fiziki olaraq məhv etməsi mümkün sayılmır. Risk əsasən texnoloji sistemlər və müasir sivilizasiyanın fəaliyyəti ilə bağlıdır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:270
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 23 Yanvar 2026 13:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see327

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see309

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see298

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see285

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see279

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see275

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see265

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see247

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see245

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see239

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see238

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see237

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see236

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see231

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see225

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see224

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see217

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see193

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see186

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri