Hansı insanlar mədə xərçənginin risk qrupu altındadır?

Son illər bütün dünyada ən geniş yayılmış xəstəliklərdən biri də xərçəngdir.

Bu xəstəliyin müxtəlif növləri var ki, insanlardan onlardan əziyyət çəkir. Hətta xəstəlik bir çox hallarda ölümlə nəticələnir. Azərbaycanda da xərçəng, son illər ən çox yayılmış xəstəliklər sırasındadır. 

Bir çox xəstələr ölkəmizdə müalicə alsa da, bununla bağlı xarici ölkələrə üz tutanların sayı kifayət qədərdir.Alimlərin araşdırmasına görə bu xəstəliklə bağlı bəzi qan qruplarında daha çox yoluxma müşahidə edilir.  

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, Türkiyənin Liv Hospital Samsun Ümumi Cərrahiyyə və Tibbi Onkologiya Klinikasının professoru Sərdar Yol mədə xərçənginin son illərdə artdığını qeyd edərək, xəstəliyin heç bir əlamət olmadan irəlilədiyini qeyd edib. 

Professor mədə xərçəngindən qorunmaq üçün gündəlik həddindən artıq duzlu qidalardan uzaq durmağın vacib olduğu barədə xəbərdar edib.Sərdar Yol mədə xərçənginin dünyada ağciyər xərçəngindən sonra ikinci ən çox rast gəlinən xərçəng olduğunu qeyd edib: 

"Ölkəmizdə kişilərdə xərçəngin 7,4 faizini, qadınlarda isə 6 faizini təşkil edən mədə xərçəngi son illərdə durmadan artmaqdadır. Mədə xərçəngi riski kişilərdə, A qan qrupu olan insanlarda, siqaret çəkənlərdə, obez insanlarda daha yüksək olduğu halda, xəstəlik müxtəlif səbəblərdən də inkişaf edə bilər.

Bu səbəblərdən bəziləri bunlardır: həzm pozğunluğu, şişkinlik, "Helicobacter pylori" adlı bakteriya müalicəsinə diqqət yetirilməməsi, keçmişdə mədə sinirləri kəsildiyi halda uzun illər mədədə turşunun ifraz olunmaması, hisə verilmiş qidalar (Yaponiyada mədə xərçənginə tutulma halları yüksəkdir), genetik meyl, qastrit və B12 vitamini çatışmazlığı, mədə polipləridir".

O bildirib ki, mədə xərçəngi bəzən məkrli şəkildə, heç bir əlamət olmadan irəliləyə bilər:

"Semptomlar gec mərhələlərdə ortaya çıxdıqda xəstə əməliyyat imkanını itirmiş ola bilər. Digər tərəfdən qarnın yuxarı hissəsində şişkinlik, ağrı, asanlıqla toxluq hissi, iştahsızlıq, ürəkbulanma, qusma, sürətli kilo itkisi, qan azlığı (anemiya) xəstəliyin əsas əlamətləridir.

Bu simptomların hamısının gündəlik həyatda rast gəlinən şikayətlər olması, həkimə gec müraciətlərlə bağlı gecikmələrə yol açır. Xəstəliyin erkən aşkarlanması cərrahi müdaxilələrdə bir üstünlük təmin edir. Xərçəng sonrakı dövrlərdə aşkarlansa ətrafdakı orqanlara yayılması xəstəliyin müalicə şansını azaldır.

Belə vəziyyətdə əməliyyatdan əvvəl kimyaterapiya tətbiq edilir və xərçəngdəki geriləmə izlənilir. Burada məqsəd təkrar əməliyyat imkanı qazanmaqdır. Əgər təkrar cərrahiyyə əməliyyatı mümkün deyilsə, palliativ cərrahi əməliyyatlar xəstəyə rahatlıq vermək üçün istifadə olunur. Müalicəni gecikdirmək müvəffəqiyyət şansını azaldır".

Professor müalicə üçün cərrahi əməliyyatlar tətbiq edildikdə mədənin böyük bir hissəsinin və ya hamısının çıxarıldığını deyib:

“Belə bir əməliyyatdan sonra xəstəyə tez-tez fasilələrlə kiçik hissələrdə yemək və udmazdan əvvəl yeməyi yaxşıca çeynəmək tövsiyə olunur. Mədə xərçəngi əməliyyatı və müalicəsindən sonra xəstələr “əməliyyatı oldum, bitdi” deyə düşünməməlidir.

Erkən mərhələdə diaqnoz və müalicə ilə 5 illik sağ qalma nisbəti 90-100 faiz ikən, sonrakı mərhələli şişlərdə bu faiz 15-25 faizə qədər düşür.  Həddindən artıq duzlu və turşu qidalardan hər gün uzaq durmaq, çoxlu təzə tərəvəz yemək, ideal kilonun qorunması xəstəliyin müalicə imkanlarını artıran mühüm faktorlardır".

Nigar
"Cebheinfo.az"