Hara qədər aldadacaqsınız? Tamaşaçı görür

İmkan versən, cinayətinə haqq qazandırar, sən isə sanki hipnozdaymış kimi "həəə, buna görəymiş, doğru olanı edib" deyərsən...

Yadıma gəlir, çayxana mübahisələrinin birində qarşımdakı öz fikrini yürütmək üçün - yox-yox, yeritmək üçün sözlərini bəlağətli və öz aləmində tutarlı arqumentləri ilə bəzəyirdi. Yeri gəlmişkən, çayxana da elə ucuzundan deyildi ha. Zarafat bir yana, mən artıq müzakirə və ya mübahisə etmədən onu sacəcə susdurmağı üstün tutdum. Bunu açıq-aşkar üzünə dedim. Susdu. Məsələ qapandı. İlk baxışda mən haqsız, dözümsüz və qeyri-demokrat görünürəm. Amma baxaq görək hansı hallarda susdurulma işə yarayır.

Məsələn, indi korlanan zövqümüzdən danışsam, lap yerinə düşər. Hazırda ətrafına kütləşmiş kütlə yığmağı bacaran ara müğənnilər özlərini üst səviyyədə hesab edirlər. Çünki onlar performanslarını sözün əsl mənasında publikaya soxuşdurmağı bacardılar. Çünki o mikrofon tutanları durduracaq mexanizm yoxdur. Ruhumuzu "oxşayan"ların səsini kəsməyəcək, sadəcə mənfi mənada vəsf edəcək sözlər isə yalnız quru alqışa layiqdir. Tənqidlər yerində olsa da, artıq bezdiricidir. Qulaq daha çox bayağı musiqini seçib oynamağı üstün tutur, nəinki "ay camaat onları dinləmək ayıbdır" mülahizələri ilə özünü yormağı. Zatən streslidir "etməyin" çıxışları, nəyisə etmək daha asandır.

Kütlənin diqqətini çəkib ona səviyyəli musiqi təqdim etmək üçün çalışmaq daha effektivdir. Məsələn, hətta Nəsiminin filminə baxmayan, haqqında sadəcə ağızdan nəsə eşidənlər çıkkada-çıkkada formada təqdim olunan bayağı musiqi sayəsində şeirini əzbər bildilər, havasına oynadılar. Kreativdirmi? Xeyr. Lakin bu bizə nəsə deyir. Deyir ki, sən cəmiyyətin tempini tutaraq onlara əslində ehtiyacı olanı verə bilərsən.

Temp demişkən, yadıma bəzi yazarların özündən əvvəlkiləri yaxud toxunulmaz bilinən görkəmli ədibləri hədəfə almaqları düşdü. Onlar da özlərini bir yolla kütləyə soxuşdurmağın yolunu sensasiyada görürlər. Necə? Çünki özləri hədəf olacaqlar. Tutar qatıq, tutmaz ayran. Təcrübə aparacaqlar: "Mən söyürəm, ardınca söyülürəm, daha sonra üzr istəyirəm və daha sonra mən camaatın dilinə düşmüşkən dilini tutub onlardan özümə publika qayırıram" - işlək plandır. İşə yaradığı da olub.

Tiktok dəbə düşəndən populyarlaşanların tutduğu yola bənzəyir, elə deyilmi? Özünü burax, sonra toparla, ol fenomen. Bəzi səviyyəli müğənnilər də oxşar yolu gediblər. İndi şəkillərini sildirirlər, yox edirlər və ya paylaşanların paylaşımlarını sosial şəbəkələrin texniki yolları ilə - şikayətlə aradan qaldırırlar.

Dünən bir filmə baxdım, hamının sevimlisi, uğurlu, müvəffəq baş rolda olan direktorun əməlləri ifşa olunur. O, insanların qarşısına çıxıb özünə haqq qazandırmağa çalışır, imkan verilsəydi, publikanı ovsunlayacaqdı. Amma rəhm görmədi, aman verilmədi. "Sus" və "rədd ol" deyildi. Ardınca araşdırma tələbi, daha betər ifşalar və ədalət öz yerini tapdı. Hərçənd filmin əvvəlində qəhrəman kimi təqdim olunurdu, sonda isə dəmir barmaqlıqlar arasından baxırdı...

Bir az özünəhörmət, ayıqlıq, lazım olan yerdə susdurmaqla - ya dinləməməklə, ya da ağzından elə onların dilində vurmaqla ağ günə çıxmaq mümkün görünür. Yoxsa necə deyərlər, altını özümüz çəkməli olacağıq. Verdiyin meydanda tikdiyi evi dağıtsan, cinayətkar o yox, sən olacaqsan.

P.S.: Deyəcəksiniz, bayram günləri haradan çıxdı bu söhbətlər? Bekarçılıqdanmı ya nədənmi yenə oxşar hallar sosial media gözümə dəydi. Mövzudan yan keçmək alınmadı. Tamaşaçı da, izləyici də görür, başa düşənlər də az deyil. "Teleqram" izləyiciləri kimi qəddarlaşacaq, bir azca yoruldusa, izləmədən çıxaracaq.

Miri

Ölkə.Az