Hatneferin qızıl artefaktının sirri açılır..?

...1930-cu illərdə qazıntılar zamanı Misirdə Hatneferin məqbərəsində tapılan skarab formalı amuletli qızıl boyunbağının sahibini axirətdə müşayiət edəcək bir talisman olduğuna inanılırdı. Lakin alimlərin kəşf etdiyi kimi, bəzək əvvəlcə başqası üçün hazırlanıb.

SİA-nın məlumatına görə, Live Science xəbər verir ki, qədim artefaktın yeni tədqiqi qədim Misirdə dəfn adətləri və müqəddəs əşyaların dəyişdirilməsi ilə bağlı qeyri-adi təfərrüatları üzə çıxarıb.

Hatnefer və əri Ramosenin məzarından tapılan artefakt hazırda Nyu Yorkdakı Metropolitan İncəsənət Muzeyində nümayiş etdirilir. Serpantindən oyulmuş yaşılımtıl-boz skarabın uzunluğu təqribən 6,6 sm ölçülür və 77,5 sm uzunluğunda qızıl zəncirdən asılır.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, Hatnefer adı amuletin üzərində əvvəllər silinmiş mətnin üzərinə həkk olunub. Metropoliten muzeyinin məlumatına görə, bu o deməkdir ki, amulet əvvəlcə onun üçün hazırlanmayıb. Yazıda Misirin axirət inanclarında mərkəzi ritual olan ürəyin ölçülməsi ilə bağlı Ölülər Kitabından bir parça var.

Qədim Misir ənənəsində ürək intellekt və yaddaş yeri hesab olunurdu və insanın Duat və ya yeraltı dünyasına girə biləcəyini müəyyən etməkdə əsas rol oynayırdı.

Ədalət və həqiqəti simvolizə edən tanrıça Maat, insanın dəyərini mühakimə etmək üçün ürəyi tərəziyə çəkirdi.

"Ürək skarabı" adlanan bu məhkəmə prosesi zamanı ürəyin yalan ifadə verməsinin qarşısını almağa xidmət edirdi. Artefaktın üzərindəki yazının tərcüməsində belə deyilir: “Anamın ürəyi, anamın ürəyi, (əsl) təbiətimin qəlbi, şahid kimi mənə qarşı qalxma; məni məhkəmədə iddia etmə; tarazlığın mühafizəsinin yanında mənə müqavimət göstərmə. bəşəriyyəti öz yerində yaradan mühitdən əvvəl, amma hamı bizimlə və eşidənlə yaxşı olsun ki, hakim Allahın hüzurunda mənə yalan uydurmasın, çünki sənin hesabın yaxınlaşır”.

Bu tapıntı müqəddəs obyektlərin bəzən hətta yüksək statuslu şəxslər üçün necə təkrar istifadə edildiyi və ya başqa məqsədlər üçün istifadə edildiyi barədə dəyərli fikir verir. Təxminən 60 yaşlarında öldüyü güman edilən Hatneferin rahat və təsirli bir həyata işarə edən güzgülər, kosmetika və yüksək keyfiyyətli kətanlarla dəfn edilməsi...

Onun skarab boyunbağı təkcə simvolik məna daşımır, həm də qədim Misirdə dəfn obyektlərinin fərdiləşdirilməsinə və uyğunlaşmasına işıq salır.

Nazlı Almuradova