“Haydut planet” kəşf edildi: Tapdığını udur, sürətlə böyüyür

Alimlər kosmosda ulduzsuz, sərbəst şəkildə hərəkət edən nəhəng bir “haydut planet” aşkar ediblər. “Cha 1107-7626” adlandırılan bu planet Yer kürəsindən təxminən 620 işıq ili uzaqlıqda yerləşir və Yupiterdən 5–10 dəfə böyükdür. O, ətrafında qaz və toz diskinin mövcudluğu, həmçinin onlardan nəhəng miqdarda maddə udması ilə diqqət çəkir.

News24.az xəbər verir ki, planet maddələri “akresiya” (yəni bir göy cisminin ətrafındakı maddələri özünə çəkərək böyüməsidir) 

adlanan proseslə səthinə çəkir və hər saniyə 6 milyard ton qaz udur. Tədqiqatçılara görə, planet öz enerjisini yaratmasa da, gənc bir ulduz kimi davranır. Ölçmələr göstərib ki, 2025-ci ilin avqustunda planet əvvəlki dövrlərlə müqayisədə səkkiz dəfə çox qaz udmağa başlayıb. Bu, onun sürətlə böyüdüyünü və gələcəkdə qəhvəyi cırtdan adlanan aralıq bir göy cisminə çevrilə biləcəyini göstərir.

Araşdırmalar zamanı planetin ətrafında su buxarı izləri və güclü maqnit sahəsi də müəyyən edilib. Bu xüsusiyyətlər adətən gənc ulduzlara xasdır və “Cha 1107-7626”nın qeyri-adi davranışını daha da maraqlı edir.

Avropa Cənub Rəsədxanasının (ESO) alimi Dr. Amelia Bayo qeyd edib ki, bir planetin ulduz kimi davranması heyrətamizdir:

"Bu kəşf planetlərin yaranması barədə bildiklərimizi yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir". 

Alimlərin fikrincə, belə “haydut planetlər” ya ulduz sistemlərindən qovulub, ya da təkbaşına qaz və toz buludlarından formalaşıb. Bu tapıntı kainatda təkcə ulduzların deyil, sərbəst planetlərin də maddə və enerji dövranında fəal rol oynadığını sübut edən mühüm elmi nailiyyət hesab olunur.

Xeyrənsə Piriyeva