Heç kəs ağlına gətirməsin ki, Qərbi Azərbaycanla bağlı iş yarıda dayanacaq MÜSAHİBƏ

8 avqust tarixli Vaşinqton razılaşmasından sonra Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyəti ilə bağlı müxtəlif iddialar səsləndirilib. Onlardan biri də İcmanın ləğv ediləcəyi ilə bağlı olub. Digər iddia isə Milli Məclisdə yaradılmış Qərbi Azərbaycana Qayıdış üzrə Təşəbbüs Qrupunun ləğv edilməsi ilə əlaqədardır. Bu iddialar fonunda Qərbi Azərbaycan İcmasının operativliyinin və aktivliyinin azaldığı ilə bağlı da təsəvvürlər yaranıb.

Modern.az bütün bu məsələlərlə Qərbi Azərbaycan İcmasının sədri, Milli Məclisin deputatı Əziz Ələkbərli ilə həmsöhbət olub. İcma sədri ilə müsahibəni təqdim edirik:

- 8 Avqust razılaşmasından sonra Qərbi Azərbaycanla bağlı qurumlara dair bəzi iddialar yayıldı. Bunlardan biri ondan ibarətdir ki, Qərbi Azərbaycanla bağlı Milli Məclisdəki Təşəbbüs qrupu yaxın vaxtlarda ləğv oluna bilər. Bu nə dərəcədə həqiqətə uyğundur?

- Təbii ki, həqiqətə uyğun deyil. Bir müddət əvvəl eyni iddia Qərbi Azərbaycan İcmasının özünə də şamil edilmişdi. Şübhəsiz ki, bu yanlış informasiyanın mənbəyi Ermənistan mediası idi. Və mən mətbuata açıqlamamda bu yanlış informasiyanı təkzib edərək bildirdim ki, İcmanın işi beynəlxalq konvensiyalarda təsbit olunmuş insan hüquqlarının, qayıdış hüququnun təmin edilməsinə yönəlmiş ictimai fəaliyyətdir. Bu mənada, İcmanın fəaliyyətinin dövlətlərarası münasibətlərlə, sülh sazişi ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur.

İndi isə eyni iddia Milli Məclisdəki Qərbi Azərbaycanla bağlı Təşəbbüs Qrupu haqqında söylənilir ki, bu da tamamilə absurddur. Təşəbbüs Qrupu bir il ərzində Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin və soydaşlarımızın doğma yurdlarına qayıdış hüququnun beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində parlament diplomatiyasının imkanlarından istifadə edərək xeyli səmərəli fəaliyyət göstərib, bundan sonra da göstərəcək. Onun öz fəaliyyətini dayandırmasına hazırda heç bir obyektiv ictimai-tarixi zərurət görmürəm.

- Qərbi Azərbaycan İcması operativliyi ilə seçilib. İndiyə kimi bir sıra mühüm məsələlərə dərhal reaksiya verilib, bəyanatlar yayılıb. Son zamanlar isə sanki bu tendensiya səngiyib. Bunun səbəbi nə ilə əlaqədardır?

- İcmanın fəaliyyətinin hər hansı bir istiqamətində heç bir səngimədən söz gedə bilməz. Təsəvvür edin ki, təkcə iyul ayında İcmanın nəşr elədiyi tarixi torpaqlarımızda milli-mənəvi dəyərlərimizə qarşı erməni soyqırımına dair “Qərbi Azərbaycan irsi” kitabının Azərbaycanın 84 şəhər və rayonunda yüksək səviyyədə təqdimatları keçirilib. O ki qaldı bəyanatlara, bildiyiniz kimi, Vaşinqton görüşlərinə qədər Ermənistan tərəfdən Azərbaycana qarşı saysız-hesabsız əsassız iftira və ittihamlar səsləndirilirdi. Hətta bu, çox vaxt Ermənistanın müxtəlif dövlət rəsmiləri tərəfindən edilirdi və bu zaman Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ ya inkar olunur, ya da gözardı edilirdi. Biz də Qərbi Azərbaycan İcması olaraq öz hüquqlarımızı müdafiə etmək məcburiyyətində idik. Vaşinqton görüşlərindən sonra isə qarşı tərəfdə bu məsələ ilə bağlı bir qədər konstruktivlik cəhdləri hiss olunmaqdadır, artıq erməni cameəsində Qərbi azərbaycanlıların öz doğma evlərinə qayıtmaq məsələsi də müzakirə mövzusuna çevrilib, hətta bu məsələnin qaçılmaz olduğunu etiraf edənlər də var. Ona görə də biz də proseslərə adekvat münasibət sərgiləməyi məqsədəuyğun bilirik. Lakin bu, "Qərbi Azərbaycan İcması öz məqsədindən geri çəkilir"  anlamında başa düşülməməlidir, bizim işimiz haqq işidir, beynəlxalq hüquqa söykənir və soydaşlarımızın qayıdış hüququ tanınmalı və təmin edilməlidir. İki xalq və iki dövlət arasında etimad və etibarlılığın dayanıqlı və davamlı olması üçün də bunun çox böyük əhəmiyyəti var, xalqların birgəyaşayışı sülhün vacib şərtlərindəndir.

- Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırki fəaliyyəti əsasən nədən ibarətdir?

- Bizim bir hədəfimiz var: ata-baba yurdlarımıza Qayıdış... Bunun bütün detalları bizim Qayıdış Konsepsiyamızda öz əksini tapıb. Fəaliyyətimiz isə bu Konsepsiyanın həyata keçirilməsi istiqamətində sistemli şəkildə davam edir. Şübhəsiz ki, əsas diqqət mərkəzində insanlarımızın Qayıdış ideyası ətrafında təşkilatlanması, millətimiz arasında maarifçilik işinin genişləndirilməsi, Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin ortaya qoyulması və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması məsələləri dayanır.

- Milli Məclisdəki Təşəbbüs Qrupu öz fəaliyyəti ilə indiyə qədər nələrə nail ola bilib?

- Bildiyiniz kimi, Milli Məclis çox geniş beynəlxalq əlaqələrə malikdir. Milli Məclisdə dünyanın əksəriyyət ölkələri ilə işçi qrupları fəaliyyət göstərir, deputatlarımız bu qruplar çərçivəsində, həm də müxtəlif beynəlxalq tədbirlərdə iştirak üçün mütəmadi xarici ölkələrə səfərlər edir, eyni zamanda xarici ölkələrin deputat qrupları tez-tez Azərbaycan parlamentinin qonağı olur. Milli Məclisin sədri, hörmətli Sahibə Qafarova başda olmaqla deputatlarımız hər fürsətdə Qərbi Azərbaycan qaçqınlarının qayıdış hüquqlarını diqqətə çatdırır. Bir faktı sizə xatırladım: bu il 11-13 aprel tarixlərində Türkiyənin Antalya şəhərində Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın himayəsi və Türkiyə Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin evsahibliyi ilə IV Diplomatiya Forumu keçirildi. Həmin Forumda mən də, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisin üzvü və Qərbi Azərbaycan İcmasının sədri olaraq, “Parlament Diplomatiyası və Qlobal İdarəetmə” panelində Qərbi Azərbaycan məsələsi ilə bağlı çıxış etdim. Bu, Azərbaycan diplomatiyasının növbəti uğuru idi.

- Qərbi Azərbaycana qayıdışa şübhə edənlərə sözünüz nədir?

- Bizim öz ata-baba yurdlarımıza qayıdacağımıza heç kəs şübhə etməsin. Bu fəaliyyətin nə vaxtsa yarıda dayanacağını da heç kəs ağlına gətirməsin. Qərbi Azərbaycana qayıdış ideyasının təməli ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub və cənab Prezident İlham Əliyevin 24 dekabr 2022-ci il tarixində Qərbi Azərbaycan İcmasının inzibati binasındakı tarixi çıxışı bizim yol xəritəmizdir.