Hədəf karbon emissiyalarını 40 faiz azaltmaqdır

Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi

İaşə obyektləri, avtomobil sahibləri məsuliyyətli olmalıdırlar 

Ötən ilin noyabrında Bakının ev sahibliyi etdiyi BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyası - COP29 çərçivəsində bir sıra mühüm qərarlar qəbul olundu, iqlim maliyyəsi ilə bağlı ədalətli və ambisiyalı Yeni Kollektiv Kəmiyyət Hədəfi razılaşdırılması mümkün oldu. COP29 Sədrliyi tərəfindən iqlim fəaliyyəti ilə dayanıqlı inkişaf məqsədləri arasında əlaqəni ehtiva edən, yaşıl enerji dəhlizləri, yaşıl enerji saxlancları, iqlim dayanıqlılığı üçün harmoniya, təmiz hidrogen, orqanik tullantılarda metanın azaldılması, yaşıl rəqəmsal fəaliyyət və digər mövzuları əhatə edən təşəbbüslər irəli sürüldü. Qlobal miqyaslı sessiyanın keçirilməsində əsas hədəf atmosferə atılan zəhərli tullantıların miqdarının azaldılması, təmiz atmosfer, təmiz havaya nail olmaqla qlobal iqlim dəyişmələrinin mənfi fəsadlarını minimuma endirmək idi. Qeyd etməliyik ki, COP29-a ev sahibliyi edən ölkəmiz yürüdülən məqsədyönlü dövlət siyasəti nəticəsində bir çox məsələlərdə nümunəvi örnəklər ortaya qoyub. Ölkəyə elektrobusların gətirilməsi və elektrik avtobusları istehsalı zavodunun tikintisi, hibrid avtomobillərin idxalı və satışında tətbiq olunan güzəştlər bunlardan yalnız bir neçəsidir. Azərbaycanda 2030-cu ilə qədər istilik effekti yaradan qazların emissiyalarının 35 faiz, 2050-ci ilə qədər isə 40 faiz azaldılmasını hədəf kimi götürülüb. Dövlət qurumları atmosferə zəhərli tullantıların atılmasının azaldılması, ictimai nəqliyyatın və iaşə obyektlərinin ekologiyaya zərər vurmaması istiqamətində tədbirlərini davam etdirir. Bir neçə gün əvvəl 11 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin və Ətraf Mühitin Çirklənməsinin Monitorinq Qrupunun əməkdaşları tərəfindən Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən ictimai-iaşə obyektləri və restoranlarda  növbəti monitorinqlər keçirilib. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatında bildirilir ki, keçirilən monitorinqlər və aparılan ölçmə işləri zamanı Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən "Xəmsə", "Ağ Çiçəyim", "Afrodita Palace", "Arzu", "Şahzadə", "Leyla Plaza”, "Kolissa Hall", "White Palace", "Qızıl Qaya", "Golden Baku", "Baku Castle", "Qəbələ-Xanlar”, "Xankəndi",  "Çətir", "Alaçatı Mood", "Kafe Faiq", "Tovuz Manqal", "3 Mərtəbə", "Sunrise”, “Neolit City”, “Sapfir”, “Great Events Hall”, “Orion”, “Movida Plaza”, “Bibi”, “Venesiya”, “Qəbələ”, “Ada Təpə”, “Maxara”, “Quzu Qabırğası”, “Xan Qızı”, “Səhər Mehi” və “Manqalüstü” şadlıq sarayları və restoranlarından havaya atılan tullantıların miqdarının normadan artıq olduğu müəyyən edilib. "Faktlarla bağlı obyektlərin səlahiyyətli nümayəndələri barəsində protokol tərtib olunub və  hər birinin 2500 manat məbləğində cərimə olunması ilə bağlı qanunamüvafiq tədbirlər görülür”. İctimai-iaşə obyektləri və restoran sahiblərindən obyektlərindəki təmizləyici qurğuların texniki göstəricilərinin normalara uyğunluğunu təmin etmək, havanın çirkləndirilməsinə yol verməmək tələb olunur. Atmosferin zəhərli qazlarla çirklənməsində nəqliyyat vasitələrinin xüsusi çəkisinin olduğu nəzərə alınaraq qarşısının alınması məqsədilə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Dövlət Ekoloji Təhlükəsizlik Xidməti və Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi tərəfindən vaxtaşırı “Təmiz hava” aylığı keçirilir, müxtəlif ərazilərdə icra olunan reydlər zamanı avtomobillərin texniki göstəriciləri yoxlanır. Reydlər zamanı avtonəqliyyat vasitəsinə baxış keçirilir, avtonəqliyyat vasitələrinin mühərrikindən ayrılan zərərli maddələrin miqdarı ölçülür, maddələrin miqdarı normadan artıq olduqda həmin nəqliyyat vasitələrinin sürücüləri barədə protokol tərtib edilir və qanunamüvafiq tədbirlər görülür. Qeyd edildiyi kimi, “Təmiz hava” aylığının keçirilməsində məqsəd nəqliyyat vasitələri tərəfindən atmosfer havasının çirkləndirilməsinin hazırkı vəziyyətinin öyrənilməsi, eyni zamanda ətraf mühitə müəyyən edilmiş normadan artıq çirkləndirici maddələr buraxan nəqliyyat vasitələrinin aşkar edilməsi və istismarının məhdudlaşdırılması, atmosfer havasının mühafizəsi haqqında qanunvericiliyin tələblərinin təmin edilməsidir. Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi də nəqliyyat vasitələrinin sahiblərini, sürücüləri, eləcə də avtonəqliyyat müəssisələrinin rəhbərliyini istifadələrində olan avtomobillərin yanacaq sistemini saz vəziyyətdə saxlamağa, ixrac qazlarının tərkibinin normalara uyğunlaşdırılmasını təmin etməyə çağırır. BDYP daim xəbərdarlıq edir ki, ətraf mühitə atılan tullantılarda müəyyən edilmiş normadan artıq çirkləndirici maddələr olan avtomobillərin idarə edilməsinə və onların istismara buraxılmasına yol verən fiziki və hüquqi şəxslər qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Sherg.az-a açıqlamasında qeyd etdi ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, hər gün dünyada yaşı 15-dən az olanların 93 faizi, yəni 1,8 milyard uşaq çirkli hava ilə nəfəs alır: