Icma.az
close
up
RU
“Hər ailənin öz psixoloqu olmalıdır” PSİXOLOQ

“Hər ailənin öz psixoloqu olmalıdır” PSİXOLOQ

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

“Valideynlər, ilk növbədə, övladlarını dinləməyi bacarmalıdırlar. Onlara şəxsi sərhədlərini pozaraq, qışqırıq, tənqid və təhqirlə deyil, istəklərini anlamağa çalışaraq yanaşmalıdırlar. Çünki valideynlər övladlarından yalnız öz istəklərini deyil, onların şəxsi arzularını da nəzərə almağı bacarmalıdırlar”.
Bu fikirləri psixoloq Aytən Ələkbərova SİA-ya açıqlamasında bildirib.

Onun sözıərinə görə, özümüzə “Bizim yeniyetməlik dövrümüzdə belə hallar olmayıb” deməməliyik. Biz də yeniyetmə olmuşuq, lakin hər dövrün öz xüsusiyyətləri və yanaşma tərzi var:

” Hər nəslin özünəməxsus yeniyetməlik dövrü olur. Bizim zamanımızda sosial münasibətlər indiki qədər geniş deyildi, insanlar bir-biri ilə bu qədər əlçatan vasitələrlə ünsiyyət qura bilmirdilər.

Yadınızdadırsa, vaxtilə “Sehrli xalat” filmində xalata əl vurmaqla müxtəlif məlumatların əldə edildiyini, gələcəyə səyahət edildiyini görürdük. Əslində, indi həmin gələcəkdə yaşayırıq. Bu gün planşet və telefon dövrüdür. Bir toxunuşla istənilən məlumatı əldə etmək mümkündür. Uşaqların hüquqlarından danışdığımız bir dövrdə yaşayırıq. Bununla belə, bəzən müəllimlərin şagirdlərə münasibətində də problemlərlə qarşılaşırıq. Müəllimin şagirdə qarşı cəza tədbiri tətbiq etməsi məsələsini müzakirə etdiyimiz halda, təbii ki, indiki yeniyetmələrin bizim yaşadığımız dövrün yeniyetmələri kimi olmasını gözləyə bilmərik.

Ona görə də yeniyetmə övladı olan valideynlər onların nə istədiyini bilməli, fikirlərinə hörmətlə yanaşmalıdırlar. Məsələn, dost seçimi məsələsində övladına “Sən mütləq bununla dost olmalısan” deyərək məcburiyyət yaratmaq əvəzinə, onunla birlikdə düşünməli, dostları ilə bölüşdüyü fikirləri müzakirə etməli və müxtəlif yanaşmaları birgə dəyərləndirməlidirlər.

Lakin bu gün görürük ki, deyilənlər çox vaxt sadəcə sözdə və düşüncədə qalır. Valideyn yanımdan ayrılarkən deyir: “Yaxşı, Aytən xanım, bundan sonra səbirli olacağam, sizin dediyiniz kimi davranacağam, bu istiqamətdə addımlar atacağam”. Ancaq ertəsi günü gözləməyə belə ehtiyac qalmır. Elə həmin gecə övladı yenidən mənə müraciət edir və əvvəlki problemlərin davam etdiyini bildirir.

Aydındır ki, belə hallarda valideyn uşağın mövqeyini dinləmək əvəzinə, yenə də öz yanaşmasını müdafiə edir. Mən isə bəzən uşağın özünə də deyirəm: “Gəl, səni də dinləyək, valideynini də dinləyək. Niyə valideyninin sözünü mən sənə çatdırmalıyam? Gəlin, bir-birimizi dinləyək”. Deməli, burada artıq effektiv ünsiyyət zənciri qırılmış olur.

Ünsiyyətin pozulmasına bir sıra sosial amillər də təsir göstərir. Bəzən valideynlər övladlarının psixoloji sərhədlərini düşünmədən, başqalarının yanında pozurlar. Hətta nişanlı cütlüklər arasında belə, oğlanın və ya qızın anası öz övladına, yaxud gələcək gəlininə iradlarını hamının yanında bildirir. Bəzən qız anası nişanlı cütlüyün qarşısında öz qızına qarşı nalayiq ifadələr işlədir, hətta ona fiziki müdaxilə edir. Bütün bunlar insanların əsəb və stress səbəbindən davranışlarında müəyyən problemlərin yarandığını göstərir. Bu gərginlik də təbii olaraq yeniyetmə övladı olan valideynlərin davranışlarına təsir edə bilir.

Ona görə də övladlarımızda düzgün ünsiyyət bacarıqları formalaşdırmaq üçün, nə baş verməsindən asılı olmayaraq, ilk növbədə onları dinləməli, fikirlərinə qulaq asmalı, necə bir insan olmaq istədiklərini anlamalı və onlarla birlikdə addımlamalıyıq.

Övladımızın səhv etdiyini gördükdə dərhal “Bax, burada səhv etdin” demək əvəzinə, “Gəl görək, burada biz nə etdik ki, belə bir səhv baş verdi?” sualını verməliyik. Bu, eyni zamanda, fərdi xüsusiyyətləri nəzərə alan yanaşmanın vacib tərəfidir.

Hər bir yeniyetmənin şəxsiyyət tipi fərqlidir. Onların hormonal dəyişiklikləri, dünyagörüşü və ətraf aləmə baxışları da eyni deyil. Buna görə də hər bir yeniyetməyə fərdi yanaşmaq lazımdır. Necə ki, hər ailənin sahə həkimi və hüquqşünası ola bilər, mən hesab edirəm ki, hər ailənin öz psixoloqu da olmalıdır. Bu, həmin dövrün sağlam şəkildə keçməsi və düzgün nəticələrin əldə olunması üçün vacibdir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:38
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 15:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri