Hər gün içirsinizsə, DİQQƏT: risk 2,5 dəfə çoxdur

Şəkərli içkilərin sağlamlığa mənfi təsirlərinə baxmayaraq, onların gündəlik istehlakı kifayət qədər yüksək olaraq qalır.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, ABŞ-də aparılan yeni bir araşdırma, bu gündəlik vərdişin mədə xərçəngi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyini ortaya qoyub.

"Gastro Hep Advances" jurnalında dərc olunan araşdırma, gündə ən azı bir porsiya şəkərli içki istehlak edən insanların, heç bir içki istehlak etməyənlərə nisbətən mədə xərçənginə tutulma ehtimalının təxminən 2,45 dəfə daha yüksək olduğunu müəyyən edib.

Tədqiqatın baş müəllifi və Massaçusets Ümumi Xəstəxanasının qastroenteroloqu Endryu T. Çan bildirib ki, bu tədqiqat ABŞ əhalisində şəkərli içki istehlakı ilə mədə xərçəngi arasında əlaqəni göstərən ilk tədqiqatdır. Mədə xərçəngi dünyada xərçənglə əlaqəli ölümlərin beşinci əsas səbəbidir, lakin pəhrizin bu xərçəngə necə təsir etdiyi barədə çox az məlumatımız var.

Tədqiqatçılar iki genişmiqyaslı tədqiqatın məlumatlarını birləşdirərək, ümumilikdə 112.284 iştirakçını araşdırdılar. 1986-2022-ci illər arasında izlənilən bu qrup, 278 mədə xərçəngi hadisəsini sənədləşdirib.

Potensial risk faktorları nəzərə alındıqdan sonra təhlil göstərib ki, gündəlik ən azı bir porsiya (təxminən 237 ml) qazlı içki, meyvə suyu və ya idman içkiləri kimi şəkərli içkilər istehlak edənlərdə mədə xərçənginə tutulma riski ikiqatdan çoxdur. Bu artım kişilərdə təxminən iki, qadınlarda isə təxminən üç dəfə olub.

Süni tatlandırıcıların sağlamlığa təsiri müzakirə olunmağa davam etsə də, bu tədqiqatda iştirak edən tədqiqatçılar süni şəkildə şəkərli içkilərlə mədə xərçəngi arasında heç bir əlaqə tapmayıblar.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu cür müşahidə tədqiqatları məlumatlara əsaslanan korrelyasiyalar göstərir və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir.

Buna görə də, şəkərli içki istehlakının birbaşa mədə xərçənginə səbəb olduğunu qəti şəkildə demək mümkün olmasa da, məlumatlar güclü bir əlaqəyə işarə edir.

Şəkərli içkilərin mədə xərçənginə səbəb ola biləcəyi dəqiq mexanizm hələ tam başa düşülməsə də, tədqiqatçılar çəki artımı, insulin müqaviməti, steroid hormon balanssızlığı, iltihab, DNT zədələnməsi və bağırsaq mikrobiota xəstəlikləri kimi amillərin rol oynaya biləcəyini düşünürlər.

Nərgiz Məmmədli