Hərbi xidmətə çağırış necə olmalıdır?: Ekspert

Xəbər verdiyimiz kimi, hərbi xidmətə çağırış qaydalarına dəyişiklik olunub.

Belə ki, qüvvədə olan qanuna əsasən, çağırışçılar ilkin hərbi qeydiyyata alınmış və ya alınmalı olan müddətli həqiqi hərbi xidmət keçməmiş 18 yaşından 35 yaşınadək Azərbaycan Respublikasının kişi cinsli vətəndaşlarıdır. Dəyişikliyə əsasən, çağırışçılar ilkin hərbi qeydiyyata alınmış və ya alınmalı olan müddətli həqiqi hərbi xidmət keçməmiş 18 yaşından 30 yaşınadək Azərbaycan Respublikasının kişi cinsli vətəndaşları olacaq.

Sözügedən qərar isə ictimaiyyətdə xoş qarşılaşındı. Lakin zaman-zaman, xüsusi ilə də 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra gündəmə gələn bir mövzu da xidmətə çağırılan şəxslərlə bağlıdır.

Bir qisim adam hərbi xidmətə 18 yaşı tamam olan şəxslərin çağırılmağındansa, maaş müqabilində xidmət edən peşəkar şəxslərin olmasının tərəfdarıdır.

Diqqət yetirsək, əslində, bəzi ölkələrdə bu cür model də vardır. Hansı ki, ordu xüsusi təlim keçən, müqavilə əsasında xidmət edən şəxslərdən təşkil olunur.

Bəs Azərbaycan bu modelə keçə bilərmi?

Hərbi ekspert Rövşən Məhərrəmov Gununsesi.info-ya əvvəlcə bu qərarın düzgün olduğundan, daha sonra isə ordunun necə təşkil olunmağından danışıb:

“Əsgərlik yaşının 35 olması, əslində, son həddir. Keçmiş SNQ dövlətlərinin heç birində bu son hədd müəyyən edilməyib. Dünya üzrə götürsək, cəmi üç ölkədə 35 yaş çağırış yaşı idi, yəni son hədd idi. Azərbaycanda isə bu məsələ zaman-zaman gündəmdə olub və hələ aylar öncə yaş həddinin aşağı endirilməsinin vacibliyini bildirmişdim.”

Ekspert 30 yaşdan sonra əsgər getməyin probemlərindən söz açıb:

“Əvvəla, 30 yaşdan sonra xidmətə çağırılan zaman ortaya çoxlu problemlər çıxır. Buraya nizam qaydaların qorunması, normativlərin verilməsi, döyüş qabiliyyətinin qaldırılması kimi problemlər də daxildir. Bundan əlavə, otuz yaşdan yuxarı hərbi xidmətə gələn qulluqçuların böyük əksəriyyəti evli və o cümlədən övlad sahibi olurlar. O yaşda əsgərlikdə olduğu anda ailə məsələlərində də problemlər yarana bilir. Bu da həmin çağırışçının xidmətinə təsir edir.”

Rövşən Məhərrəmov 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra ordumuzdakı dəyişikliyi də vurğulayıb:

“Məlum olduğu kimi, 44 günlük müharibədə torpaqlarımızı azad etdik. Amma bununla say tərkibi də aşağı düşür. Əvvəllər keçmiş Qarabağ ərazisində xidmət edən hərbi hissələr, bölmələr hazırda sərhədə yaxın yerlərdə dislokasiya olunurlar. Biri var, təkcə postlarda xidmət aparalar, biri də var, daim döyüş qabiliyyətinin artırılması istiqamətində addımlar atalar. Yəni, artıq səngərlərdə xidmət aparılmır, döyüş planına uyğun olaraq daim təlimlər keçirilir və.s. Cənab Prezident də dəfələrlə çıxışında vurğulayıb ki, biz Xüsusi təyinatlılarımızın, Komandonun say tərkibini artırmalıyıq. Gördüyümüz kimi, o say tərkibi müharibədən sonra artırıldı, Komando və digər bölmələr yaradıldı.”

“Bəs bu məsələlər dünya praktikasından necədir?”-sualına isə ekspert belə deyib:

“Dünya praktikasında əsas məqsəd ordunun sayının yox, döyüş qabiliyyətinin yüksək olması əsas amildir. Görünən odur ki, Azərbaycan hal-hazırda Türkiyə modelinə keçməkdədir. Burada ştat sturuktu dəyişir, Azərbaycan yeni müasir texnikalarla təmin olunur və.s kimi məsələlər olur. Çox sahələr var ki, bu gün kontraktla xidmət edənlərə üstünlük verilir. Məsələn, Hərbi hava və dəniz qüvvələri, Rabitə, Komanda hərbi hissələri və.s. Bunların hər birində mütəxəssislər olmalıdır. Biri var, bir il, il yarım xidmət edib gedənlər, biri də var, daimi, daha peşəkar şəxslər. Güman edirəm ki, gələcəkdə digər sahələrdə də müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçuların cəlb edilməsi nəzərdə tutulacaq. Strateji əhəmiyyət kəsb edən qoşun növlərində düşünürəm ki, ancaq peşəkarlar olacaq və olnağı daha yaxşıdır…”

Qeyd edək ki, hazırda Ukraynada müharibədir və orada çağırışçıların son hədd yaşı 18-25-dir.

Rusiyada bu hədd 18-27 idi, amma qanuna dəyişiklik edilərək hazırda 30 yaşa qədər uzadılıb.

Tacikistan, Azərbaycan, Türkmənistan, Rusiya, Qırğızıstanda son hədd yaşı 30-a qədərdir.

Orxan Saffari

Gununsesi.info