“Hersoq Netanyahunun əfv qərarını niyə gecikdirir?“ “The New York Times“

"Prezident sərt qərardan yayınır, kompromis axtarışını üstün tutur..."

İsrail prezidenti İsxak Hersoq baş nazir Binyamin Netanyahu ilə bağlı əfv müraciətinə yaxın vaxtda cavab vermək niyyətində deyil. O, məsələyə təkcə hüquqi yox, həm də siyasi və ictimai sabitlik prizmasından yanaşır və birbaşa "bəli" və ya "xeyr" qərarından yayınır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "nyt.com" nəşri məlumat yayıb.

Sərt qərarın yaratdığı siyasi risklər

Nəşr yazır ki, Hersoq hesab edir ki, Netanyahunun əfv edilməsi və ya rədd olunması İsrail cəmiyyətində ciddi parçalanma yarada bilər. Prezidentin mövqeyi ondan ibarətdir ki, bu cür "qütbləşdirici" qərar ölkədə artıq mövcud olan siyasi gərginliyi daha da dərinləşdirə bilər. Buna görə o, öz rolunu tərəfləri bir araya gətirən vasitəçi kimi görür və kompromis variantını üstün tutur.

Eyni zamanda Hersoq bildirir ki, istənilən addım yalnız İsrail qanunlarına uyğun şəkildə və dövlət maraqları nəzərə alınmaqla atıla bilər. Prezidentin səlahiyyətləri formal olaraq geniş olsa da, bu səlahiyyətlərin istifadəsi ciddi ictimai və siyasi nəticələr doğura bilər.

Təzyiqlər, hüquqi proses və çıxılmaz danışıqlar

Son aylarda məsələ ətrafında beynəlxalq və daxili siyasi təzyiqlər də artıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp Hersoqu Netanyahunu əfv etməyə çağırsa da, bu çağırışların real siyasi nəticəsi olmayıb. Paralel olaraq İsrail Ədliyyə Nazirliyinin müvafiq qurumları da əfv prosesinin davam etdirilməsinə ehtiyatla yanaşır.

Hersoq məsələni əvvəlcə hüquqi instansiyalara yönləndirərək proseduru uzadıb. Daha sonra isə onun komandası qeyd edib ki, istənilən qərardan əvvəl tərəflər arasında razılaşma imkanları tam tükənməlidir. Lakin problem ondadır ki, bu danışıqlar artıq illərdir davam edir və hər dəfə nəticəsiz qalır.

Kompromis cəhdləri və məhkəmə prosesi

Netanyahunun işi üzrə mümkün kompromis variantı da dəfələrlə gündəmə gəlib. İttiham tərəfi yalnız hüquqi məsuliyyətin tanınmasını deyil, həm də Netanyahunun siyasi karyerasını başa vurmasını tələb edir. Müdafiə tərəfi isə yalnız cəzanı yüngülləşdirən və siyasətdə qalmağa imkan verən razılaşmaya razıdır. Bu ziddiyyətlər səbəbindən danışıqlar bir neçə dəfə - 2019, 2022 və 2024-cü illərdə nəticəsiz qalıb.

Buna görə də Hersoqun hazırkı mövqeyi faktiki olaraq qərarın uzadılması kimi qiymətləndirilir. O, rəsmi olaraq "son qərar yoxdur" desə də, real siyasi mühitdə çıxış yolu görünmür. Bu arada isə Netanyahunun "minlik işlər" üzrə məhkəmə prosesi davam edir və baş nazir növbəti dəfə ifadə vermək üçün məhkəmə qarşısına çıxır.