Icma.az
close
up
RU
Heydər Əliyev və təhsil irsimiz: Siyasi iradə ilə maarifin uğur yolu

Heydər Əliyev və təhsil irsimiz: Siyasi iradə ilə maarifin uğur yolu

Icma.az, Bakupost portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.


Azərbaycan təhsil tarixində elə bir dövr yoxdur ki, orada Ümummilli lider Heydər Əliyevin adı çəkilməsin. Məhz onun uzaqgörənliyi və strateji baxışları nəticəsində təhsil millətimizin gələcəyinin təminatçısı, xalqın intellektual gücünü formalaşdıran aparıcı sahəyə çevrildi. “Təhsil – millətin gələcəyidir” deyən Heydər Əliyev üçün maarifçilik sadəcə idarəetmə obyekti deyil, milli inkişafın əsas sütunu idi.


Onun siyasi rəhbərlik dövrləri – həm 1969–1982, həm də 1993–2003-cü illər – təhsildə dərin struktur dəyişiklikləri, ideoloji aydınlıq və uzunmüddətli inkişaf meyarları ilə yadda qaldı.

Təhsilin əsaslarının möhkəmləndirildiyi dövr

1969–1982 1969-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyasının birinci katibi seçilən Heydər Əliyev ölkənin bütün sahələrində dirçəliş prosesinə start verdi. Lakin bu inkişafda təhsil xüsusi yer tuturdu. O illərdə təhsil infrastrukturu zəif, müəllim hazırlığı isə qeyri-kafi idi. Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə qısa müddətdə bu sahədə sistemli yanaşmalar formalaşdı. Onun 1972-ci ildə qəbul etdiyi “Gənclərin ümumi orta təhsilə keçməsini başa çatdırmaq və ümumtəhsil məktəbini daha da inkişaf etdirmək haqqında” qərar bu prosesin ilk mühüm

mərhələsi oldu. Ardınca 1973-cü ildə qəbul edilən “Kənd ümumtəhsil məktəbinin iş şəraitini daha da yaxşılaşdırmaq tədbirləri haqqında” qərar təhsildə regionlararası bərabərliyin təmin olunmasına yönəldi.

Nəticədə 800-dən çox yeni məktəb inşa olundu, kənd və şəhər təhsili arasında uçurum daraldıldı. Müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin artırılması da prioritet sahələrdən biri kimi müəyyənləşdirildi. Heydər Əliyev bu məqsədlə məqsədli qəbul sistemini tətbiq etdi, regionlarda yeni pedaqoji ali məktəblər və texnikumlar yaradıldı.

“Təhsilə qoyulan sərmayə, gələcəyə qoyulan sərmayədir" – deyən Heydər Əliyev bu dövrdə təhsilə ayrılan büdcə vəsaitlərini 219,8 milyon manatdan 363,9 milyon manata qədər artıraraq maarifə verdiyi önəmi konkret rəqəmlərlə sübut etdi.

Müstəqil dövlətin təhsil konsepsiyası: 1993–2003

1990-cı illərin əvvəlləri Azərbaycan üçün siyasi və iqtisadi sarsıntılar dövrü idi. Təhsil sistemi bu çətinliklərdən ciddi zərbə almışdı. Lakin Heydər Əliyevin 1993-cü ildə xalqın təkidi ilə yenidən hakimiyyətə qayıdışı ilə sabitlik təmin olundu və təhsilin inkişafı üçün yeni mərhələnin əsası qoyuldu.

1998-ci ildə onun sərəncamı ilə yaradılmış “Təhsil sahəsində islahatlar üzrə Dövlət Komissiyası” və 1999-cu ildə qəbul edilən “Təhsil sahəsində islahat proqramı" Azərbaycanın təhsil tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. Bu proqram idarəetmə, məzmun və infrastruktur baxımından sistemin müasirləşdirilməsini hədəfləyirdi.

“Biz elə bir təhsil sistemi qurmalıyıq ki, o, gənclərimizi həm milli ruhda, həm də yüksək intellektlə yetişdirsin" – deyə vurğulayan Heydər Əliyevin siyasi iradəsi ilə 2000-ci ildə təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsinə dair fərman imzalandı, nəticədə yüzlərlə məktəb yenidən quruldu, informasiya texnologiyaları və yeni tədris vasitələri tətbiq olundu. 2002-ci il sərəncamı ilə 500-dən artıq məktəbin maddi-texniki bazası möhkəmləndirildi.


Müəllim – Heydər Əliyevin təhsil fəlsəfəsinin mərkəzində

Heydər Əliyev üçün müəllim sadəcə dərs deyən şəxs deyildi. O, müəllimi cəmiyyətin mənəvi dayağı hesab edirdi: “Müəllim – xalqın gələcəyini formalaşdıran şəxsdir. Ona verilən qiymət, əslində, gələcəyə verilən qiymətdir". Məhz bu ideologiya ilə müəllimlərin sosial rifahı, hüquqları və cəmiyyətdəki nüfuzu dövlətin diqqət mərkəzinə çevrildi.

Eyni zamanda, o, problemləri inkar etmirdi: “Təhsil sistemimizin çatışmazlıqları var. Biz bu sahəni daim təhlil etməli, islahatlara əsaslanaraq dəyişikliklər aparmalıyıq”. Bu tənqidi yanaşma onun təhsil siyasətinin güclü və davamlı olmasının əsas səbəblərindən idi.

Məktəbdənkənar fəaliyyətlər: şəxsiyyətin formalaşmasında dövlət siyasəti

Təhsilin yalnız dərs proqramı ilə məhdudlaşmaması, şagirdlərin yaradıcı, fiziki və mənəvi inkişafı üçün şərait yaradılması Heydər Əliyevin diqqət yetirdiyi əsas istiqamətlərdən biri idi. Onun təşəbbüsü ilə 1970–80-ci illərdə yüzlərlə uşaq yaradıcılıq mərkəzi, musiqi məktəbi, texniki dərnək və idman birliyi fəaliyyətə başladı.

“Uşaqların asudə vaxtı onların şəxsiyyət

kimi inkişafı üçün ən mühüm zamandır” – deyə qeyd edən Ümummilli lider, müstəqillik dövründə də bu siyasəti davam etdirdi. 1990-cı illərin sonlarında məktəbdənkənar müəssisələrin yenilənməsi, hərbi-vətənpərvərlik, ekoloji və sosial təşəbbüslərin təşviqi, məktəblilərin ictimai fəallığının artırılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı.

Maarifçilik missiyasının dövlət siyasətinə çevrilməsi

Heydər Əliyevin adı Azərbaycanın təhsil tarixində güclü dövlət iradəsi, məqsədyönlü inkişaf və şəffaf strateji baxışla sinonimdir. Onun dövründə formalaşan təhsil siyasəti gələcək nəsillərin formalaşmasında, müəllim nüfuzunun bərpasında və təhsilin milli kimliyin daşıyıcısına çevrilməsində əsaslı

rol oynadı. Heydər Əliyevin ideyaları və təhsil sahəsinə verdiyi tarixi töhfələr daim yaşayacaq və gələcək nəsillərə yol göstərəcəkdir. Çünki onun dediyi kimi: “Təhsil hər bir millətin həyatında strateji məsələdir. Təhsil olmadan inkişaf, tərəqqi mümkün deyil".

Günay Qurbanova,

Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin sektor müdiri


Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:148
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 10 May 2025 12:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri