Heyvanlarda yayılan dabaq xəstəliyi insan sağlamlığı üçün risk yaradırmı?

Son günlər ölkənin müxtəlif bölgələrində mal-qara arasında dabaq xəstəliyinin yayılması ilə bağlı məlumatlar cəmiyyətdə ciddi narahatlıq yaradıb.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, dabaq – elmi adı ilə ağız və dırnaq xəstəliyi – çox yoluxucu virus mənşəli xəstəlikdir və əsasən iri və xırdabuynuzlu heyvanlarda müşahidə olunur. Xəstəlik “pikornavirus” adlı virusun təsirindən yaranır və xüsusilə inək, qoyun, keçi, donuz kimi heyvanlara təsir göstərir.
Dabaq xəstəliyi əsasən hava-damcı yolu ilə, eləcə də yem, su, alət, geyim, ayaqqabı və nəqliyyat vasitələri vasitəsilə yayılır. Virus xəstə heyvanın tüpürcəyi, südü, sidiyi və ya nəcisindən sağlam heyvana keçə bilir. Xəstəliyin əsas əlamətləri arasında heyvanın ağzında su topları, dırnaqlarının ətrafında yaralar, yüksək hərarət, iştahanın azalması və südün kəskin azalması müşahidə olunur. Xəstə heyvanlar zəifləyir, hərəkət etməkdə çətinlik çəkir və bəzən dırnaqları düşür.
Dabaq heyvanlar üçün çox təhlükəli olsa da, nadir hallarda insanlara da keçə bilər. İnsanlar əsasən xəstə heyvanla birbaşa təmasda olduqda və ya qaynadılmamış süd məhsulları qəbul etdikdə yoluxa bilərlər. İnsanda xəstəlik yüngül formada keçsə də, ağızda və dırnaqlarda yara, qızdırma, halsızlıq və əzələ ağrıları ilə müşayiət oluna bilər.
Xəstəlik təsərrüfatlar üçün ciddi iqtisadi zərər yaradır. Dabaq baş verən zaman süd və ət istehsalı azalır, heyvanlar zəifləyir və bəzi hallarda tələf olur. Buna görə də xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq üçün dərhal baytar orqanlarına məlumat verilməli, xəstə heyvanlar sağlamlardan təcrid olunmalıdır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, dabağın qarşısını almağın ən effektiv yolu profilaktik peyvəndləmədir. Heyvanlar ildə iki dəfə, xüsusilə yaz və payız mövsümlərində peyvənd olunmalıdır. Eyni zamanda, təsərrüfatlarda dezinfeksiya tədbirləri görülməli, yem və su təmiz saxlanmalı, xarici təsərrüfatlardan heyvan gətirilərkən baytar nəzarəti aparılmalıdır.
İnsanlar özlərini qorumaq üçün xəstə və ya şübhəli heyvanlarla birbaşa təmasdan çəkinməli, süd və süd məhsullarını yalnız qaynadıldıqdan və ya pasterizə olunduqdan sonra istifadə etməlidirlər. Ət məhsulları da tam bişirilmədən yeyilməməlidir. Əgər hər hansı əlamət hiss olunarsa, mütləq həkimə müraciət etmək vacibdir.
Mütəxəssislərin fikrincə, vaxtında görülən tədbirlər və düzgün profilaktika nəticəsində dabaq xəstəliyinin geniş yayılmasının qarşısını almaq mümkündür. Buna görə də həm heyvan sahibləri, həm də vətəndaşlar diqqətli olmalı, baytar və səhiyyə qurumlarının göstərişlərinə əməl etməlidirlər.