İmtahandan kəsilən uşaqlarla necə davranmalı? Psixoloqdan tövsiyə

“Əfsuslar olsun ki, bəzi valideynlər universitetə qəbul imtahanından kəsilən övladlarına təzyiq göstərirlər. Bu isə sonda həmin uşaqların hətta intihara cəhd etmələrinə belə səbəb olur”.

Bu sözləri psixoloq İlhamə Mustafayeva “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında deyib.

O bildirib ki, valideynlər ilk növbədə övladlarını olduqları kimi qəbul etməlidirlər:

“Hər hansısa bir uğuruna görə uşağı sevmək lazım deyil. Valideyn uşağını sadəcə öz övladı olduğu üçün sevməlidir. Uşaqları nə olursa, olsun universitetə girməyə fokuslamaq düzgün deyil.

Belə təsirlərə məruz qalan uşaqlar tələbə adını qazana bilməyəndə özlərini dəyərsiz hiss etməyə başlayırlar. Çünki valideynlər uşaqlardan mütləq şəkildə universitetə qəbul olmağı tələb edirlər.

Üstəlik, əksər valideyn bunu qohum-qonşu yanında hörmətli olmaq üçün istəyir. Nəticədə belə təzyiqlərə imtahana hazırlaşan uşaqlar həyəcanlı olurlar”. 

Ekspert qeyd edib ki, valideynlər övladlarının potensiallarını düzgün qiymətləndirmirlər:

“Bəzi uşaqların potensialı onların valideynlərinin xəyalları ilə üst-üstə düşməyə bilər. Bəlkə də qəbul imtahanından kəsilən uşaqlardan kimlərsə gələcəkdə çox yaxşı maşın ustası və ya bərbər ola bilər. Təəssüflər olsun ki, bir çox valideyn bunu qəbul etmir. Bir növ ata-analar uşaqlarının gələcəkləri ilə bəzi problemlərin bünövrəsini qoyurlar.

Hətta bəzi valideynlər imahandan kəsilən övladlarını çox sərt davranırlar. Hərçənd ki, universitetə qəbul olmayan uşağa daha çox mənəvi dəstək olmaq lazımdır. Valideynlər bu vəziyyətdə uşaqlarının yanında olmalı və çəkdikləri əziyyəti qiymətləndirməlidirlər. Uşağın illər boyunca çəkdiyi əziyyəti yerə vurmaq düzgün deyil”.

Onun sözlərinə görə, imtahandan keçə bilmədiyi üçün evdə təzyiqə məruz qalan uşaqlar intihara əl ata bilirlər:

“Çünki uşaqlar düşünürlər ki, universitetə qəbul olmadırlarsa, həyatları artıq mənasız olacaq. Buna görə də universitetə qəbul olmayan uşaqları qucaqlamaq, onlara əziyyətlərinə görə təşəkkür etmək lazımdır. Həmçinin, bir imtahandan kəsilmək dünyasın sonu deyil.

Çox çalışaraq 1 il sonra yenidən imtahan verərək uğurlu ola bilər. Uşaqları sadəcə bir imtahana fokuslamaq, onların bədbəxtçiliyinə gətirib çıxarır”.

İlhamə Mustafayeva gənclərə də tövsiyə verib:

“İmtahandan kəsilən gənclər alternativlər üzərində düşünə bilirlər. Çünki insanın beyni bir şeyə fokuslandıqda, başqa nə isə görmür. Onlar imtahandan kəsildikləri üçün özlərini “heç kim” və “bacarıqsız” olaraq görürlər. Nəticədə isə intihara əl atırlar.

Lakin bu, tamamilə qəbulolunmazdır. Unutmasınlar ki, qarşıdakı il daha yüksək bal toplaya bilərlər. Bəlkə də növbəti il ixtisaslarını və qruplarını dəyişmələri mümkündür.

Həmçinin, aradakı 1 il müddətində başqa nələrsə etmək olar. Ümumiyyətlə, alternativ düşünəndə intihara meyil azalır. İntihar beynin bloklanması nəticəsində baş verir. Lakin daha çox alternativ düşünmək bu bloku aradan qaldırar.

Bundan başqa, abituryentlərin ən böyük səhvi tələbə adını qazananları uğurlu, özlərini isə uğursuz və onlardan aşağı görmələridir. Bu və ya başqa şəkildə özlərini kimsəylə müqayisə etməsinlər”.

Elmir
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: İmtahan abituriyent tələbə psixoloq