Icma.az
close
up
RU
İnsan daxilində “kimyəvi maddələri” emal etmək üçün “zavod” daşıyır...

İnsan daxilində “kimyəvi maddələri” emal etmək üçün “zavod” daşıyır...

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Bu necə işləyir?

...Son illərdə elm adamları zəhərli "əbədi kimyəvi maddələr" kimi tanınan PFAS-ın təhlükələri ilə bağlı narahatlıqlarını artırıblar.

Dünyada bu sintetik kimyəvi maddələrlə mübarizə aparmağın bir çox yolu var, lakin onların hamısı kifayət qədər təsirli deyil.

İndi alimlər aşkar ediblər ki, bağırsağımızda olan müəyyən növ mikroblar onları udmaq və bədəndən xaric etmək qabiliyyətinə malikdir,

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə IFLScience yazır.

PFAS təhlükələri...

...PFAS və ya per- və polifluoroalkil maddələr, 1950-ci illərdən bəri müxtəlif məhsullarda geniş istifadə olunan sintetik kimyəvi maddələrdir.

Bu kimyəvi maddələr ləkələrə, yüksək temperatura, yağa, yağa və suya davamlılığı ilə tanınır.

Onlar həmçinin qazanlar, tavalar, geyimlər, mebellər, qida qablaşdırmaları, yapışdırıcılar və yanğınsöndürmə avadanlıqları kimi müxtəlif məhsullarda örtük kimi istifadə edilmişdir.

Lakin bu maddələr həm də son dərəcə davamlıdır və ətraf mühiti və heyvan orqanizmlərini çirkləndirir. Üstəlik, bu, onların bir hissəsi olduğu orijinal məhsulun atılmasından sonra uzun müddət ərzində baş verir.

Alimlər həmçinin PFAS-ın bu gün hər yerdə tapıldığını, onların insan sağlamlığına təsirini nəzərə alsaq, bu, olduqca həyəcan verici olduğunu aşkar ediblər.

Vücudumuza daxil olan bəzi PFAS bir neçə gün ərzində sidiklə xaric oluna bilər, lakin daha uzun molekulyar quruluşa malik digərləri illərlə davam edə bilər. Tədqiqatçılar əmin deyillər, lakin bu kimyəvi maddələrin müxtəlif xəstəliklərə və mənfi sağlamlıq vəziyyətlərinə kömək edə biləcəyinə dair sübutlar var. O cümlədən:

- sonsuzluq;

- uşaqlarda inkişaf geriliyi;

- xərçəng riskinin artması.

Bədəninizi PFAS-dan təmizləməyin yeni yolu…

Kembric Universitetinin Toksikologiya bölməsinin tədqiqatçısı Dr Anna Lindell, planetdəki hər kəs su və qida vasitəsilə PFAS-a məruz qalır.

Əslində, maddələr o qədər geniş yayılmışdır ki, hər birimizdə sözün əsl mənasında var.

Alimlər tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, öz bağırsaq mikrobiomumuzun əslində bu zəhərli maddələrin bədəndən çıxarılmasına kömək edə biləcəyini göstərən ilk araşdırmadır. Lakin bu hələ insanlarda sınaqdan keçirilməyib.

“Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmada elm adamları bağırsaqlarına doqquz növ bakteriya yeridilmiş siçanları araşdırıblar.

Alimlər tapdılar ki, siçanlar qəbul etdikləri PFAS-ı yığa biliblər və sonra onları nəcisləri ilə təhlükəsiz şəkildə xaric edə biliblər.

Kembric Universitetinin Toksikologiya Mərkəzinin Toksikologiya Bölməsindən tədqiqatın həmmüəllifi Dr Kiran Patilin sözlərinə görə, o və həmkarları müəyyən ediblər ki, bəzi bağırsaq bakteriyaları müxtəlif konsentrasiyalarda ətraf mühitdən “əbədi kimyəvi maddələri” götürmək və onları öz hüceyrələrinin içərisində saxlamaq üçün təəccüblü dərəcədə yüksək qabiliyyətə malikdir.

Maraqlıdır ki, bakteriyaların özləri zəhərli təsirlərdən qorunmuş kimi görünürdü.

Daha da maraqlısı odur ki, siçanlara təsir edən “əbədi kimyəvi maddələrin” konsentrasiyası nə qədər çox olarsa, bağırsaq mikrobiotası da bir o qədər aktiv idi.

Nəticədə, bakteriyalar ardıcıl olaraq hər dəfə eyni nisbətdə zəhərli maddələr çıxardı.

Təsirdən bir neçə dəqiqə ərzində tədqiq edilən bakteriyalar PFAS-ın 25-74 faizini udmağı bacardı.

Gələcəkdə alimlər bağırsaqda bu faydalı bakteriyaların miqdarını artıra biləcək yeni probiotik qida əlavələri yaratmağa ümid edirlər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bəzi insan bağırsaq bakteriyaları əslində zərərli zəhərli "əbədi kimyəvi maddələri" udmaq qabiliyyətinə malikdir.

Bundan sonra onlar insan orqanizmindən xaric olurlar.

Əli Babayev

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 20 İyul 2025 00:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri