Icma.az
close
up
RU
İnsan daxilində “kimyəvi maddələri” emal etmək üçün “zavod” daşıyır...

İnsan daxilində “kimyəvi maddələri” emal etmək üçün “zavod” daşıyır...

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Bu necə işləyir?

...Son illərdə elm adamları zəhərli "əbədi kimyəvi maddələr" kimi tanınan PFAS-ın təhlükələri ilə bağlı narahatlıqlarını artırıblar.

Dünyada bu sintetik kimyəvi maddələrlə mübarizə aparmağın bir çox yolu var, lakin onların hamısı kifayət qədər təsirli deyil.

İndi alimlər aşkar ediblər ki, bağırsağımızda olan müəyyən növ mikroblar onları udmaq və bədəndən xaric etmək qabiliyyətinə malikdir,

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə IFLScience yazır.

PFAS təhlükələri...

...PFAS və ya per- və polifluoroalkil maddələr, 1950-ci illərdən bəri müxtəlif məhsullarda geniş istifadə olunan sintetik kimyəvi maddələrdir.

Bu kimyəvi maddələr ləkələrə, yüksək temperatura, yağa, yağa və suya davamlılığı ilə tanınır.

Onlar həmçinin qazanlar, tavalar, geyimlər, mebellər, qida qablaşdırmaları, yapışdırıcılar və yanğınsöndürmə avadanlıqları kimi müxtəlif məhsullarda örtük kimi istifadə edilmişdir.

Lakin bu maddələr həm də son dərəcə davamlıdır və ətraf mühiti və heyvan orqanizmlərini çirkləndirir. Üstəlik, bu, onların bir hissəsi olduğu orijinal məhsulun atılmasından sonra uzun müddət ərzində baş verir.

Alimlər həmçinin PFAS-ın bu gün hər yerdə tapıldığını, onların insan sağlamlığına təsirini nəzərə alsaq, bu, olduqca həyəcan verici olduğunu aşkar ediblər.

Vücudumuza daxil olan bəzi PFAS bir neçə gün ərzində sidiklə xaric oluna bilər, lakin daha uzun molekulyar quruluşa malik digərləri illərlə davam edə bilər. Tədqiqatçılar əmin deyillər, lakin bu kimyəvi maddələrin müxtəlif xəstəliklərə və mənfi sağlamlıq vəziyyətlərinə kömək edə biləcəyinə dair sübutlar var. O cümlədən:

- sonsuzluq;

- uşaqlarda inkişaf geriliyi;

- xərçəng riskinin artması.

Bədəninizi PFAS-dan təmizləməyin yeni yolu…

Kembric Universitetinin Toksikologiya bölməsinin tədqiqatçısı Dr Anna Lindell, planetdəki hər kəs su və qida vasitəsilə PFAS-a məruz qalır.

Əslində, maddələr o qədər geniş yayılmışdır ki, hər birimizdə sözün əsl mənasında var.

Alimlər tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, öz bağırsaq mikrobiomumuzun əslində bu zəhərli maddələrin bədəndən çıxarılmasına kömək edə biləcəyini göstərən ilk araşdırmadır. Lakin bu hələ insanlarda sınaqdan keçirilməyib.

“Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmada elm adamları bağırsaqlarına doqquz növ bakteriya yeridilmiş siçanları araşdırıblar.

Alimlər tapdılar ki, siçanlar qəbul etdikləri PFAS-ı yığa biliblər və sonra onları nəcisləri ilə təhlükəsiz şəkildə xaric edə biliblər.

Kembric Universitetinin Toksikologiya Mərkəzinin Toksikologiya Bölməsindən tədqiqatın həmmüəllifi Dr Kiran Patilin sözlərinə görə, o və həmkarları müəyyən ediblər ki, bəzi bağırsaq bakteriyaları müxtəlif konsentrasiyalarda ətraf mühitdən “əbədi kimyəvi maddələri” götürmək və onları öz hüceyrələrinin içərisində saxlamaq üçün təəccüblü dərəcədə yüksək qabiliyyətə malikdir.

Maraqlıdır ki, bakteriyaların özləri zəhərli təsirlərdən qorunmuş kimi görünürdü.

Daha da maraqlısı odur ki, siçanlara təsir edən “əbədi kimyəvi maddələrin” konsentrasiyası nə qədər çox olarsa, bağırsaq mikrobiotası da bir o qədər aktiv idi.

Nəticədə, bakteriyalar ardıcıl olaraq hər dəfə eyni nisbətdə zəhərli maddələr çıxardı.

Təsirdən bir neçə dəqiqə ərzində tədqiq edilən bakteriyalar PFAS-ın 25-74 faizini udmağı bacardı.

Gələcəkdə alimlər bağırsaqda bu faydalı bakteriyaların miqdarını artıra biləcək yeni probiotik qida əlavələri yaratmağa ümid edirlər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bəzi insan bağırsaq bakteriyaları əslində zərərli zəhərli "əbədi kimyəvi maddələri" udmaq qabiliyyətinə malikdir.

Bundan sonra onlar insan orqanizmindən xaric olurlar.

Əli Babayev

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 20 İyul 2025 00:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri