Icma.az
close
up
RU
İnsan daxilində “kimyəvi maddələri” emal etmək üçün “zavod” daşıyır...

İnsan daxilində “kimyəvi maddələri” emal etmək üçün “zavod” daşıyır...

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Bu necə işləyir?

...Son illərdə elm adamları zəhərli "əbədi kimyəvi maddələr" kimi tanınan PFAS-ın təhlükələri ilə bağlı narahatlıqlarını artırıblar.

Dünyada bu sintetik kimyəvi maddələrlə mübarizə aparmağın bir çox yolu var, lakin onların hamısı kifayət qədər təsirli deyil.

İndi alimlər aşkar ediblər ki, bağırsağımızda olan müəyyən növ mikroblar onları udmaq və bədəndən xaric etmək qabiliyyətinə malikdir,

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə IFLScience yazır.

PFAS təhlükələri...

...PFAS və ya per- və polifluoroalkil maddələr, 1950-ci illərdən bəri müxtəlif məhsullarda geniş istifadə olunan sintetik kimyəvi maddələrdir.

Bu kimyəvi maddələr ləkələrə, yüksək temperatura, yağa, yağa və suya davamlılığı ilə tanınır.

Onlar həmçinin qazanlar, tavalar, geyimlər, mebellər, qida qablaşdırmaları, yapışdırıcılar və yanğınsöndürmə avadanlıqları kimi müxtəlif məhsullarda örtük kimi istifadə edilmişdir.

Lakin bu maddələr həm də son dərəcə davamlıdır və ətraf mühiti və heyvan orqanizmlərini çirkləndirir. Üstəlik, bu, onların bir hissəsi olduğu orijinal məhsulun atılmasından sonra uzun müddət ərzində baş verir.

Alimlər həmçinin PFAS-ın bu gün hər yerdə tapıldığını, onların insan sağlamlığına təsirini nəzərə alsaq, bu, olduqca həyəcan verici olduğunu aşkar ediblər.

Vücudumuza daxil olan bəzi PFAS bir neçə gün ərzində sidiklə xaric oluna bilər, lakin daha uzun molekulyar quruluşa malik digərləri illərlə davam edə bilər. Tədqiqatçılar əmin deyillər, lakin bu kimyəvi maddələrin müxtəlif xəstəliklərə və mənfi sağlamlıq vəziyyətlərinə kömək edə biləcəyinə dair sübutlar var. O cümlədən:

- sonsuzluq;

- uşaqlarda inkişaf geriliyi;

- xərçəng riskinin artması.

Bədəninizi PFAS-dan təmizləməyin yeni yolu…

Kembric Universitetinin Toksikologiya bölməsinin tədqiqatçısı Dr Anna Lindell, planetdəki hər kəs su və qida vasitəsilə PFAS-a məruz qalır.

Əslində, maddələr o qədər geniş yayılmışdır ki, hər birimizdə sözün əsl mənasında var.

Alimlər tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma, öz bağırsaq mikrobiomumuzun əslində bu zəhərli maddələrin bədəndən çıxarılmasına kömək edə biləcəyini göstərən ilk araşdırmadır. Lakin bu hələ insanlarda sınaqdan keçirilməyib.

“Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmada elm adamları bağırsaqlarına doqquz növ bakteriya yeridilmiş siçanları araşdırıblar.

Alimlər tapdılar ki, siçanlar qəbul etdikləri PFAS-ı yığa biliblər və sonra onları nəcisləri ilə təhlükəsiz şəkildə xaric edə biliblər.

Kembric Universitetinin Toksikologiya Mərkəzinin Toksikologiya Bölməsindən tədqiqatın həmmüəllifi Dr Kiran Patilin sözlərinə görə, o və həmkarları müəyyən ediblər ki, bəzi bağırsaq bakteriyaları müxtəlif konsentrasiyalarda ətraf mühitdən “əbədi kimyəvi maddələri” götürmək və onları öz hüceyrələrinin içərisində saxlamaq üçün təəccüblü dərəcədə yüksək qabiliyyətə malikdir.

Maraqlıdır ki, bakteriyaların özləri zəhərli təsirlərdən qorunmuş kimi görünürdü.

Daha da maraqlısı odur ki, siçanlara təsir edən “əbədi kimyəvi maddələrin” konsentrasiyası nə qədər çox olarsa, bağırsaq mikrobiotası da bir o qədər aktiv idi.

Nəticədə, bakteriyalar ardıcıl olaraq hər dəfə eyni nisbətdə zəhərli maddələr çıxardı.

Təsirdən bir neçə dəqiqə ərzində tədqiq edilən bakteriyalar PFAS-ın 25-74 faizini udmağı bacardı.

Gələcəkdə alimlər bağırsaqda bu faydalı bakteriyaların miqdarını artıra biləcək yeni probiotik qida əlavələri yaratmağa ümid edirlər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bəzi insan bağırsaq bakteriyaları əslində zərərli zəhərli "əbədi kimyəvi maddələri" udmaq qabiliyyətinə malikdir.

Bundan sonra onlar insan orqanizmindən xaric olurlar.

Əli Babayev

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:132
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 20 İyul 2025 00:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see282

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see270

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see261

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see257

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see255

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see241

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see240

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see239

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see235

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see231

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see221

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see218

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see218

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see217

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see212

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see211

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see207

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see205

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see199

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri