İnsanlar öz övladlarını yaşadıqları ərazilər üzrə məktəblərdə yerləşdirməyə çətinlik çəkirlər

Orta məktəblərdə şagird sıxlığı müəllim-şagird ünsiyyəti, şagirdə fərdi yanaşma və s. məsələlər üçün problem yaradır. Odur ki, siniflərdə şagird sayının azaldılması təklif olunur.

Redaktor.az-a açıqlama verən Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov bildirdi ki, Azərbaycanda məktəblərin komplektləşdirilməsi ilə bağlı standartlar var:

"Bu standartlar bildiyim qədərilə Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunur. Standartlar hazırlanarkən burada yanaşmalar olaraq müvafiq həm beynəlxalq təcrübənin nəzərə alınması, eyni zamanda müvafiq ölçmələr, araşdırmalar nəticəsində verilmiş qərar olaraq standartlar müəyyənləşdirilir. Əslində, bugünkü reallıq, xüsusilə şəhər məktəblərində, onu deməyə imkan verir ki, xeyli sayda məktəblərdə şagird sıxlığı mövcuddur. Baxmayaraq ki, bu, standartlar çərçivəsində tənzimləmələr aparılmalıdır. Bir çox hallarda nə baş verir? Ərazidə çoxlu yaşayış binaları və yaşayış massivləri salınır, planlama kifayət qədər düzgün getmədiyindən orada yaşayan uşaqların təhsilini təmin etmək üçün, onları təhsilə cəlb etmək üçün kifayət qədər məktəb yoxdur. Belə olduğu təqdirdə nə baş verir? Bəzi məktəblər var ki, onlar hətta üç növbədə fəaliyyət göstərməli olurlar. Üç növbədə məktəb və siniflərdə şagird sıxlığı, təbii ki, təhsilin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Şagird sayı elə optimallaşdırılmalıdır ki, siniflərdə hər şagirdə müəllimin zaman ayıra bilməsinə imkan versin".

Müsahibimiz vurğuladı ki, burada təkcə şagirdə fərdi yanaşmadan söhbət getmir, eyni zamanda sinifdə şagird sayının çox olması onun nizam-intizamına da mənfi təsir göstərir:

"Şagirdə fərdi yanaşmanın təmin edilə bilməməsi, şagirdlərlə işin düzgün qurula bilməməsi kimi problemlər yekunda, təbii ki, nəticəyönümlülüyə kifayət qədər öz mənfi təsirləri ilə yadda qalır. Düşünürəm ki, ümumilikdə yanaşma düzgün olmalıdı və bu problem təkcə Elm və Təhsil Nazirliyinin problemi deyil. Şəhərsalma qaydalarının pozulması, əhalinin miqrasiya məsələləri, əlbəttə, burada həlledici rol oynayır. Müvafiq qurumlar kompleks yanaşma tətbiq etməlidirlər. Necə ola bilər, ərazidə insanların yaşamasına, onların fərdi mənzillər tikilməsinə, eyni zamanda hündürmərtəbəli yaşayış kompleksləri tikilməsinə icazə verilir, amma ölçmə aparılmır, həmin ərazidə olan məktəblər bu qədər insanın təhsil almaq hüququnu qarşılaya bilər və yaxud qarşılaya bilməz? Kifayət qədər şikayətlər olur. Həqiqətən də vətəndaşların haqlı şikayətləri var".

İlqar Orucovun sözlərinə görə, insanlar öz övladlarını yaşadıqları ərazilər üzrə məktəblərdə yerləşdirməyə çətinlik çəkirlər:

"Bu, təkcə orta ümumtəhsil məktəblərinə münasibətdə deyil, eyni zamanda məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə münasibətdə də mövcuddur. Müəllim-şagird ünsiyyəti, şagirdə fərdi yanaşma, bütün bunlar, əlbəttə ki, müəllimin işinin daha səmərəli təşkil olunmasına xidmət edən münasibətlərdir. Bu münasibətlər doğru qurulmadıqda, əlbəttə ki, orada keyfiyyətdən, düzgün pedaqoji yanaşmanın tətbiqindən, təhsilin keyfiyyətindən söhbət gedə bilməz. Hesab edirəm ki, bu məsələ əslində həm aktual məsələdir, həm də problemdir. Yenə qeyd edirəm təkcə Elm və Təhsil Nazirliyinin birbaşa həll edə biləcəyi məsələ deyil. Yaxşı olar ki, Elm və Təhsil Nazirliyi ilə bərabər aidiyyəti qurumlar kompleks yanaşma tətbiq etsinlər. Təsəvvür edin ki, bizə daxil olan məlumatlara görə, siniflər var ki, 35-40 şagirddən ibarətdir. 45 dəqiqəlik dərs müddətində hər şagirdə düşən müəllimin ayıra biləcəyi zaman nə qədərdir? Təbii ki, burda artıq effekt və səmərə kifayət qədər aşağı düşür. Bu da birbaşa yekunda keyfiyyətə mənfi təsir göstərir".

Aytəkin TOFİQQIZI