İnsult riskinin müəyyən edilməsi üçün İNQİLABİ KƏŞF

Kral Viktoriya Göz və Qulaq Xəstəxanasının alimləri müəyyən ediblər ki, retinal damarların təhlili insult riskini ənənəvi üsullar kimi dəqiq, lakin invaziv laboratoriya testlərinə ehtiyac olmadan proqnozlaşdıra bilir.

Publika.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Heart" jurnalında dərc olunub.

Alimlərin fikrincə, tor qişa beynin qan damarları ilə anatomik və fizioloji xüsusiyyətləri bölüşür ki, bu da onun vəziyyətindən sistem xəstəliklərin, o cümlədən şəkərli diabetin vurduğu zərəri qiymətləndirmək üçün istifadə etməyə imkan verir. Lakin bu potensial əvvəllər kifayət qədər bilik və qarışıq tədqiqat nəticələrinə görə məhdud idi.

İnsultun proqnozlaşdırılmasının yeni üsulu damar sağlamlığının 29 əsas göstəricisinin öyrənilməsinə əsaslanır və bu göstəriciləri fundus şəkillərindən istifadə etməklə müəyyən etmək olar. Maşın öyrənməsi və Retinal Mikrosirkulyasiya Analiz Sistemi (RMHAS) istifadə edərək, elm adamları insult ilə əlaqəli biomarkerləri müəyyən etmək üçün dəqiq alət hazırlaya biliblər.

Alətin ilkin sınağında yaşı 40-69 arasında olan 45161 nəfər iştirak edib. İştirakçılar kalibr, sıxlıq, əyilmə, budaqlanma bucağı və damar mürəkkəbliyi kimi parametrlər əsasında retinal damar arxitekturasının təhlilindən keçib. Bunun ardınca 749 iştirakçı insult keçirən 12,5 illik təqib dövrü olub.

Nəticələr göstərib ki, damar sıxlığında dəyişikliklər insult riskini 10-19%, damar kalibrindəki dəyişikliklər riski 10-14%, damar mürəkkəbliyi və əyilmə qabiliyyətinin azalması riski 10,5-19,5% artırıb.

Tədqiqat iştirakçıların ağ üstünlüyü də daxil olmaqla məhdudiyyətlərə malik olsa da, müəlliflər retina analizinin insult riskini qiymətləndirmək üçün rahat və praktik bir yol təqdim edə biləcəyinə inanırlar.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, diş dibi fotoqrafiyasının diaqnostika vasitəsi kimi istifadəsi daha əlçatan və qeyri-invaziv tibbə doğru bir addımdır.

Hüseyn İbadlı