Icma.az
close
up
RU
İran münaqişəsində “kürd kartı”: Ankara və Bakının qırmızı xətti

İran münaqişəsində “kürd kartı”: Ankara və Bakının qırmızı xətti

Turkstan.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Jamestown Foundation" analizi regionda təhlükəli ssenarinin konturlarını göstərir
Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda İran ətrafında baş verən proseslər yeni və daha təhlükəli geosiyasi ssenariləri gündəmə gətirir. ABŞ-ın nüfuzlu beyin mərkəzlərindən olan "Jamestown Foundation"-un "Eurasia Daily Monitor" nəşrində analitik Fuad Shahbazovun dərc etdiyi məqalədə-“Türkiye and Azerbaijan Contend With Potential Kurdish Role in Iran Conflict” (“Türkiyə və Azərbaycan İran münaqişəsində mümkün kürd roluna qarşı mövqe tutur”) regionda formalaşan yeni geosiyasi risklər və xüsusilə kürd faktorunun mümkün təsirləri geniş şəkildə təhlil edilir. Analitik yazı bu risklərin mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoyur. Deyim ki, bu barədə dəfələrlə Azərbaycan və Türkiyə mediasında oxşar fikirlər səsləndirilib. Ancaq ABŞ-ın beyin mərkəzində belə bir yazının ortaya çıxması məsələnin aktuallığından və ortada olan təhlükənin reallıq əmsalının getdikcə yüksəlməsindən xəbər verir.
Məqalənin ən diqqətçəkən məqamlarından biri kürd faktorunun artıq real geosiyasi alət kimi nəzərdən keçirilməsidir: “Washington and Tel Aviv reportedly considered providing political and logistical support for Iranian Kurdish militant groups…” (“Vaşinqton və Təl-Əvivin İran kürd silahlı qruplarına siyasi və logistik dəstək verməyi nəzərdən keçirdiyi bildirilir.”)
Bu sitat göstərir ki, kürd silahlı faktorunun aktivləşdirilməsi sadəcə ehtimal deyil, konkret geosiyasi ssenari kimi müzakirə olunub.
Türkiyənin mövqeyi isə bu kontekstdə son dərəcə sərtdir: “Türkiye views potential Kurdish militancy in Iran as a direct national security threat…” (“Türkiyə İran daxilində mümkün kürd silahlı fəaliyyətini birbaşa milli təhlükəsizlik təhdidi kimi qiymətləndirir.”)
Bu yanaşma göstərir ki, Ankara üçün məsələ sırf regional deyil, strateji təhlükəsizlik məsələsidir. Türkiyə İranın parçalanmasına qarşı çıxsa da, bu xəttin keçilməsi halında sərt addımlara hazır olduğunu gizlətmir.
Azərbaycan üçün risklər də açıq şəkildə qeyd olunur: “Azerbaijan fears Kurdish involvement… could destabilize Iran’s northwest… endangering Azerbaijani minorities…” (“Azərbaycan kürd faktorunun İranın şimal-qərbini destabilizə edə biləcəyindən və azərbaycanlı azlıqlar üçün təhlükə yaradacağından narahatdır.”)
Bu qiymətləndirmə göstərir ki, məsələ birbaşa Güney Azərbaycanda yaşayan azərbaycanlıların təhlükəsizliyi ilə bağlıdır və potensial olaraq etnik qarşıdurma riski daşıyır.
Məqalənin ən mühüm strateji tezislərindən biri isə budur: “The Kurdish question has increasingly become a contest among major global powers…” (“Kürd məsələsi getdikcə böyük qlobal güclər arasında rəqabət predmetinə çevrilir.”)
Bu o deməkdir ki, proseslər lokal çərçivədə qalmaya və geniş geosiyasi qarşıdurmanın tərkib hissəsinə çevrilə bilər.
Analitik baxımdan ən təhlükəli ssenari kürd silahlı qruplarının İranın şimal-qərbində möhkəmlənməsi və faktiki nəzarət zonası yaratmasıdır. Belə bir vəziyyətdə: Türkiyə ilə Azərbaycan arasında coğrafi bağlantı zəifləyə, bölgədə yeni “bufer zona” yarana və Türk Dünyasının inteqrasiyasına ciddi maneə formalaşa bilər.
Bu model mahiyyət etibarilə Qarabağ münaqişəsi dövründə yaranmış geosiyasi parçalanma ssenarisini xatırladır.
Belə bir ssenaridə Ankara və Bakının reaksiyası qaçılmaz ola bilər. Kürd faktorunun nəzarətdən çıxması və Güney Azərbaycanda yeni silahlı reallığın formalaşması halında hər iki ölkənin sərt, o cümlədən hərbi addımlar atması ehtimalı yüksək qiymətləndirilir.
"Jamestown Foundation"-un analizi göstərir ki, İran münaqişəsində kürd faktorunun aktivləşdirilməsi region üçün oyun dəyişdirici riskdir. Türkiyə İranın ərazi bütövlüyünü dəstəkləsə də, milli təhlükəsizlik xətti keçilərsə, sərt addımlar atmağa hazırdır. Azərbaycan isə həm etnik, həm də geosiyasi səbəblərə görə bu proseslərin birbaşa təsiri altındadır.

https://jamestown.org/turkiye-and-azerbaijan-contend-with-potential-kurdish-role-in-iran-conflict/
Elbəyi Həsənli. Bakı

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:107
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 18 Aprel 2026 14:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri