İran Trampın gözlədiyindən daha güclü çıxdı?

Amerika hərbi rəsmiləri bu qənaətə gəliblər ki, İran ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyasının gözlədiyindən daha yaxşı hazırlaşaraq müharibəyə girib. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə “The New York Times” (NYT) qəzeti yazır. Onlar vəziyyəti ilk həftənin itkilərinə və Tehranın cavab zərbələrinin xarakterinə görə qiymətləndirirlər.

ABŞ və İsrailin birgə əməliyyatı fevralın 28-də başladı. Vaşinqton müqaviməti tez bir zamanda qırıb təslimiyyətə nail olmaq niyyətində idi. Lakin ilk günlərdən İran qisas rejiminə keçdi: İran raketləri və pilotsuz təyyarələri regiondakı yüzlərlə Amerika obyektinə, eləcə də qonşu ölkələrdəki strateji hədəflərə zərbələr endirdi. Bu hücumlar Yaxın Şərqin müxtəlif ölkələrində ən azı 20 nəfərin ölümünə səbəb oldu.

Həlak olanlar arasında Amerika hərbçiləri də var idi. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bazar günü İrana qarşı əməliyyatın bir həftəsi ərzində 8 hərbçinin həlak olduğunu bildirdi.

Bununla belə, əsas itkiləri İranın özü verdi. Qızıl Aypara Cəmiyyəti daha əvvəl təxminən 800 nəfərin həlak olduğunu bildirmişdi. Daha sonra ölkənin BMT-dəki səfiri qurbanların sayının 1300 nəfəri keçdiyini bəyan etdi. Bu itkilər ABŞ və İsrailin Tehran, İsfahan, Qum və İranın daha 170 şəhərinin yaşayış məhəllələrinə endirdiyi kütləvi hava zərbələrinin nəticəsi idi.

Amerika hərbçiləri indiki müharibənin başqa bir xüsusiyyətini də qeyd edirlər. Əvvəllər Tehran tez-tez gələcək cavab hücumları barədə xəbərdarlıq edir və hədəfləri əvvəlcədən müəyyən edirdi. Bu təcrübə eskalasiya riskini azaltmağa imkan verirdi. İndi İran başqa cür hərəkət edir. Onun zərbələri daha geniş və daha az proqnozlaşdırıla bilən olub.

Hələ 2025-ci ilin yayında ABŞ və İsrail İranın hərbi obyektlərinə bir sıra zərbələr endirmişdi. O zaman müttəfiqlər ölkənin raket qüvvələrini ciddi şəkildə zəiflətməyi planlaşdırırdılar. Aviasiya silah anbarlarına, pilotsuz təyyarə bazalarına və İnqilab Keşikçiləri Korpusunun infrastrukturuna hücum etdi. Vaşinqton bu zərbələrin raket və dron ehtiyatlarını azaldacağını və İranı uzunmüddətli müharibə aparmaq imkanından məhrum edəcəyini düşünürdü.

Lakin son həftələrin hadisələri başqa bir mənzərəni göstərdi. Amerika hərbçilərinin məlumatına görə, İran arsenalının bir hissəsini tez bir zamanda bərpa edə bildi. Tehran artıq silah anbarlarını dağıtmış, istehsalın bir hissəsini yeraltına köçürmüş və əlavə raketlər və dronlar yığmışdı. Bu, ölkənin kütləvi zərbələr endirmək qabiliyyətini qoruyub saxlamasına imkan verib.

NYT mənbələrinə görə, Vaşinqtonu ilkin qiymətləndirmələrini yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edən məhz bu amil olub.

Almaz Həsənli