Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

İranın Gələcəyi Kimdən Keçir? Pəhləvi Nicatdır, Yoxsa Məhv Ssenarisi?

İranın Gələcəyi Kimdən Keçir? Pəhləvi Nicatdır, Yoxsa Məhv Ssenarisi?

Moderator.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

İranda baş verən hadisələr məcrasını dəyişdikcə yaşananlar Azərbaycan ictimaiyyətini də narahat edir. Arazın o tayındakı 35 milyonluq soydaşımızın taleyinə biganə qala bilməyən azərbaycanlılar sosial media hesablarında İranın gəlcək taleyi ilə bağlı müəyyən ehtimallar, proqnozlar səsləndirirlər. Son günlərdə isə keşmiş İran şahının oğlu Rza Pəhləvinin İrana rəhbər gətirilməsi ssenarisi müzakirə olunur. Şah Pəhləvi dövrünün güneyli soydaşlarımıza qarşı törətdiyi qırğınlar, etnik təmizləmə siyasəti səbəbindən, oğlunun hakimiyyətə gətirilməsi planı sosial medianın Azərbaycan seqmentində heç də birmənalı qarşılanmır. Düşünürlər ki, Cənubi Azərbaycanın gələcəyini - 35 milyonluq bir xalqın taleyini keçmişin kölgəsində qalan və milli hüquqlarımıza yad olan Rza Pəhləvi kimilərin vədləri deyil, soydaşlarımızın öz polad iradəsi müəyyən etməlidir.

Maraqlıdır, siyasilər bu mövzuda necə düşünür? Rza Pəhləvi İranın xilas yolu ola bilərmi, yoxsa ölkəni, xüsusilə də güneyli soydaşlarımızı məhvə sürükləyər? Modertor.az-ın mövzu ilə bağlı sualına STM-in departament müdiri, siyasi şərhçi Əziz Əlibəyli cavablandırıb.

Əziz Əlibəyli əvvəlcə İranda baş verən hadisələrin səbəblərindən danışıb:

“İranda hazırda müşahidə olunan genişmiqyaslı narazılıqların səbəbi nə Rza Pəhləvinin fəaliyyəti, nə də hansısa xarici siyasi mərkəzin planıdır. Bu proseslərin əsas mənbəyi İran hakimiyyətinin uzun illər ərzində apardığı yanlış idarəçilik, dərinləşən iqtisadi böhran, valyutanın kəskin dəyərdən düşməsi, yüksək inflyasiya və sosial ədalətsizlikdir. Uzun müddət davam edən maliyyə böhranı nəticəsində cəmiyyət daxilində dərin sosial uçurum yaranıb. Elitalar parçalanıb, ölkədə üç fərqli müxalif koalisiya formalaşıb. Paralel olaraq “müqavimət ideologiyası” güclənib və mövcud beynəlxalq şərait bu narazılıqların sinxron şəkildə üzə çıxmasına imkan yaradıb. Qeyd etmək lazımdır ki, 1979-cu ildən bəri ilk dəfədir İran hakimiyyəti əleyhinə bu miqyasda və koordinasiyalı etiraz dalğası müşahidə olunur. Bu narazılıqlar İran hakimiyyəti ilə vətəndaşlar arasında pozulmuş sosial müqavilənin birbaşa nəticəsidir. Azərbaycan türkləri isə həm teokratik rejimə, həm də Pəhləvi modelinin geri dönüşünə eyni məsafədə dayanır”.

Rza Pəhləvi siyasi alternativ, yoxsa süni layihə?

Rza Pəhləvi faktoruna gəldikdə isə siyasi şərhçi bunları deyib:

“İran şahının oğlu Rza Pəhləvi mövcud vəziyyətdən istifadə edərək hakimiyyətə qayıtmaq cəhdləri göstərir. Lakin reallıq ondan ibarətdir ki, onun İranda real sosial dayağı yoxdur. Müxtəlif beyin mərkəzlərinin, o cümlədən Hollandiyada fəaliyyət göstərən analitik qurumların qiymətləndirmələrinə görə, Rza Pəhləvini dəstəkləyən qüvvələr İran cəmiyyətinin təxminən 10 faizindən artıq deyil. Onun ətrafında əsasən Qərbə inteqrasiya olunmuş, xaricdə yaşayan, keçmiş hərbi və elit dairələrə yaxın şəxslər toplaşıb.

Rza Pəhləvinin adının daha çox İsrail mərkəzli media vasitəsilə gündəmə gətirilməsi də bu layihənin xarici informasiya dəstəyi ilə irəlilədiyini göstərir. Bu, siyasi texnologiya baxımından “çərçivələmə” (framing) strategiyasıdır: cəmiyyətə alternativ kimi yalnız Rza Pəhləvi təqdim edilir. Halbuki 90 milyonluq bir ölkədə real inqilabi dəyişiklik üçün ən azı 20–30 milyon insanın açıq və davamlı dəstəyi lazımdır. Əgər Rza Pəhləvi bu dəstəyi əldə etsəydi, İran cəmiyyətində və xüsusilə də azlıqlar arasında bu, aydın şəkildə hiss olunardı”.

Pəhləvi rejimi və Azərbaycan türkləri: unudulmayan tarixi yaddaş

Müsahibimiz İranda yaşayan soydaşlarımızın Pəhləvi rejimi ilə bağlı unudulmayan tarixi yaddaşı barədə də danışıb:

“Azərbaycan türkləri üçün Pəhləvi soyadı təkcə keçmiş deyil, asimilyasiya, repressiya və milli kimliyin inkarı deməkdir. Rza Şah və Məhəmməd Rza Pəhləvi dövrlərində türk dili qadağan edildi, mədəni hüquqlar məhdudlaşdırıldı, minlərlə azərbaycanlı repressiyaya məruz qaldı, milli hərəkat liderləri edam olundu, Azərbaycan şəhərlərində etnik mühəndislik siyasəti aparıldı. Fars şovinizmi dövlət ideologiyası səviyyəsinə qaldırıldı, İran kimliyi süni şəkildə Sasani mirası üzərindən quruldu və bu ideologiya zorakı üsullarla cəmiyyətə qəbul etdirildi. Bütün bu hadisələr Azərbaycan türklərinin kollektiv yaddaşında silinməz iz buraxıb. Maraqlıdır ki, 1979-cu il inqilabında Azərbaycan türklərinin mühüm rolu olsa da, sonrakı dövrdə onların hüquqları yenə də tanınmadı. Nə Pəhləvi rejimi, nə də sonrakı teokratik hakimiyyət Azərbaycan türklərinin dil və kimlik tələblərinə cavab verdi”.

Əziz Əlibəylinin qənaətincə, bu gün baş verən proseslər daxili sosial-iqtisadi böhranın uzun illər yığılan ədalətsizliyin və etnik diskriminasiyanın nəticə olduğundan, İranda real dəyişiklik yalnız inklüziv, ədalətli və bütün xalqların hüquqlarını tanıyan yeni siyasi model ilə mümkündür. Əks halda, tarix sadəcə fərqli adlarla təkrarlanacaq.

Rumiyyə MİRASLAN

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:283
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Yanvar 2026 16:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri