Icma.az
close
up
RU
İranla bağlı yeni böhran siqnalı Azərbaycana da yaxınlaşır

İranla bağlı yeni böhran siqnalı Azərbaycana da yaxınlaşır

Icma.az, GlobalInfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

“The Financial Times” nəşrinin məlumatına görə, ABŞ və İsrailin İranla davam edən müharibəsi qlobal ərzaq bazarında ciddi böhran yarada bilər. 

Azərbaycan bu böhrana hazırdırmı?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, İranla müharibənin qlobal ərzaq böhranına səbəb olma ehtimalı var və bu risk kifayət qədər yüksək qiymətləndirilir:

“Bunun əsas səbəblərindən biri logistika zəncirlərinin pozulmasıdır. Neftin, eləcə də regional ərzaq və digər malların daşınması ilə bağlı logistikanın dağılması bir çox ölkələr kimi Azərbaycana da təsir göstərə bilər. Ölkəmiz bu logistika sisteminin bir hissəsidir. Neft qiymətlərinin artmasından müəyyən dərəcədə fayda əldə etsə də, logistika zəncirindəki problemlər ölkə iqtisadiyyatına mənfi təsir edir. Məsələn, Çindən Azərbaycana gələn malların bir hissəsi İran üzərindən daşınırdı. Hazırkı şəraitdə isə bu yüklər daha uzun və baha marşrutlarla daşınmalı olacaq ki, bu da məhsulların maya dəyərinin artmasına səbəb olacaq. Digər tərəfdən, neft qiymətlərinin yüksəlməsi qlobal miqyasda gübrə qiymətlərinin artmasına gətirib çıxarır. Bu isə kənd təsərrüfatı məhsullarının və nəticə etibarilə ərzaq qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olur. Ən həssas bölgələrdən biri Körfəz ölkələridir. Bu ölkələr neft ixracatçısı olsalar da, mövcud vəziyyətdə neft qiymətlərinin artımından tam faydalana bilməyə bilərlər. Çünki onların neft ixracının böyük hissəsi məhz Körfəz üzərindən həyata keçirilir. Eyni zamanda bu ölkələr, xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə idxaldan ciddi dərəcədə asılıdır. İran istisna olmaqla, bir çox ərəb ölkələri ərzağın böyük hissəsini xaricdən idxal edir”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı bildirib ki, bənzər vəziyyət Afrikanın bir sıra ölkələrində də müşahidə olunur:

“Hətta bəzi ölkələrdə ərzaq məhsullarının 90 faizə qədəri idxal hesabına təmin edilir. Nəqliyyat marşrutlarında problemlər yaranarsa, bir yandan çatdırılma çətinləşəcək, digər tərəfdən isə dünya bazarında qiymətlər daha da artacaq. Əgər dəniz daşımaları məhdudlaşarsa, ərzaq məhsullarının Körfəz ölkələrinə çatdırılması üçün yeni və daha uzun marşrutlar axtarılmalı olacaq. Bu isə həm çatışmazlığa, həm də qiymətlərin artmasına gətirib çıxara bilər. Xüsusilə gübrə qiymətlərinin yüksəlməsi taxıl və taxıl məhsullarının – çörək, makaron kimi əsas qidaların bahalaşmasına səbəb ola bilər. Taxıl həm də heyvan yeminin əsas komponentlərindən biridir. Buna görə də yem qiymətlərinin artması süd, ət və yumurta kimi məhsulların qiymətlərinin yüksəlməsinə gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, gübrə qiymətlərinin artması meyvə-tərəvəz istehsalının maya dəyərini də artıracaq və nəticədə bu məhsulların qiyməti dünya bazarında, o cümlədən Azərbaycanda yüksələ bilər”.

Ekspertin sözlərinə görə, belə vəziyyət bütün dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da xüsusilə aztəminatlı əhali üçün daha ciddi təsir yaradır:

“Çünki bu qrupun istehlak səbətində ərzaq məhsullarının payı daha böyükdür. Bundan əlavə, enerji qiymətlərinin artması bir çox ölkələrdə kommunal xərclərin də yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu isə dolayısı ilə kənd təsərrüfatı məhsullarının ümumi maya dəyərinin artmasına gətirib çıxarır. Azərbaycanda taxıl üzrə müəyyən strateji ehtiyatlar mövcuddur və ehtiyat anbarlarında saxlanılır. Lakin bu ehtiyatlar tədricən istifadə olunduqca onların yenidən doldurulması daha baha qiymətə başa gələ bilər. Üstəlik bu mexanizm əsasən taxıla aiddir və digər kənd təsərrüfatı məhsullarını tam əhatə etmir.

Azərbaycan ərzaq buğdasının böyük hissəsini Rusiyadan və Qazaxıstandan idxal edir. Gübrə və heyvan yemi də əsasən xaricdən gətirilir. Buna görə qlobal qiymət artımları ölkəyə də təsir göstərəcək. Bununla belə, Azərbaycanın ərzaq idxalı üzrə əsas marşrutları Körfəz regionundan keçmir. Bu baxımdan tədarük kanallarının tam dayanması ehtimalı aşağıdır. Lakin qlobal qiymət artımından tam sığortalanmaq mümkün deyil və məhsullar daha baha olsa da, alternativ kanallar vasitəsilə ölkəyə daxil olacaq”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 07 Mart 2026 08:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri