Icma.az
close
up
RU
İranla bağlı yeni böhran siqnalı Azərbaycana da yaxınlaşır

İranla bağlı yeni böhran siqnalı Azərbaycana da yaxınlaşır

Icma.az, GlobalInfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

“The Financial Times” nəşrinin məlumatına görə, ABŞ və İsrailin İranla davam edən müharibəsi qlobal ərzaq bazarında ciddi böhran yarada bilər. 

Azərbaycan bu böhrana hazırdırmı?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, İranla müharibənin qlobal ərzaq böhranına səbəb olma ehtimalı var və bu risk kifayət qədər yüksək qiymətləndirilir:

“Bunun əsas səbəblərindən biri logistika zəncirlərinin pozulmasıdır. Neftin, eləcə də regional ərzaq və digər malların daşınması ilə bağlı logistikanın dağılması bir çox ölkələr kimi Azərbaycana da təsir göstərə bilər. Ölkəmiz bu logistika sisteminin bir hissəsidir. Neft qiymətlərinin artmasından müəyyən dərəcədə fayda əldə etsə də, logistika zəncirindəki problemlər ölkə iqtisadiyyatına mənfi təsir edir. Məsələn, Çindən Azərbaycana gələn malların bir hissəsi İran üzərindən daşınırdı. Hazırkı şəraitdə isə bu yüklər daha uzun və baha marşrutlarla daşınmalı olacaq ki, bu da məhsulların maya dəyərinin artmasına səbəb olacaq. Digər tərəfdən, neft qiymətlərinin yüksəlməsi qlobal miqyasda gübrə qiymətlərinin artmasına gətirib çıxarır. Bu isə kənd təsərrüfatı məhsullarının və nəticə etibarilə ərzaq qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olur. Ən həssas bölgələrdən biri Körfəz ölkələridir. Bu ölkələr neft ixracatçısı olsalar da, mövcud vəziyyətdə neft qiymətlərinin artımından tam faydalana bilməyə bilərlər. Çünki onların neft ixracının böyük hissəsi məhz Körfəz üzərindən həyata keçirilir. Eyni zamanda bu ölkələr, xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə idxaldan ciddi dərəcədə asılıdır. İran istisna olmaqla, bir çox ərəb ölkələri ərzağın böyük hissəsini xaricdən idxal edir”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı bildirib ki, bənzər vəziyyət Afrikanın bir sıra ölkələrində də müşahidə olunur:

“Hətta bəzi ölkələrdə ərzaq məhsullarının 90 faizə qədəri idxal hesabına təmin edilir. Nəqliyyat marşrutlarında problemlər yaranarsa, bir yandan çatdırılma çətinləşəcək, digər tərəfdən isə dünya bazarında qiymətlər daha da artacaq. Əgər dəniz daşımaları məhdudlaşarsa, ərzaq məhsullarının Körfəz ölkələrinə çatdırılması üçün yeni və daha uzun marşrutlar axtarılmalı olacaq. Bu isə həm çatışmazlığa, həm də qiymətlərin artmasına gətirib çıxara bilər. Xüsusilə gübrə qiymətlərinin yüksəlməsi taxıl və taxıl məhsullarının – çörək, makaron kimi əsas qidaların bahalaşmasına səbəb ola bilər. Taxıl həm də heyvan yeminin əsas komponentlərindən biridir. Buna görə də yem qiymətlərinin artması süd, ət və yumurta kimi məhsulların qiymətlərinin yüksəlməsinə gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, gübrə qiymətlərinin artması meyvə-tərəvəz istehsalının maya dəyərini də artıracaq və nəticədə bu məhsulların qiyməti dünya bazarında, o cümlədən Azərbaycanda yüksələ bilər”.

Ekspertin sözlərinə görə, belə vəziyyət bütün dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da xüsusilə aztəminatlı əhali üçün daha ciddi təsir yaradır:

“Çünki bu qrupun istehlak səbətində ərzaq məhsullarının payı daha böyükdür. Bundan əlavə, enerji qiymətlərinin artması bir çox ölkələrdə kommunal xərclərin də yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu isə dolayısı ilə kənd təsərrüfatı məhsullarının ümumi maya dəyərinin artmasına gətirib çıxarır. Azərbaycanda taxıl üzrə müəyyən strateji ehtiyatlar mövcuddur və ehtiyat anbarlarında saxlanılır. Lakin bu ehtiyatlar tədricən istifadə olunduqca onların yenidən doldurulması daha baha qiymətə başa gələ bilər. Üstəlik bu mexanizm əsasən taxıla aiddir və digər kənd təsərrüfatı məhsullarını tam əhatə etmir.

Azərbaycan ərzaq buğdasının böyük hissəsini Rusiyadan və Qazaxıstandan idxal edir. Gübrə və heyvan yemi də əsasən xaricdən gətirilir. Buna görə qlobal qiymət artımları ölkəyə də təsir göstərəcək. Bununla belə, Azərbaycanın ərzaq idxalı üzrə əsas marşrutları Körfəz regionundan keçmir. Bu baxımdan tədarük kanallarının tam dayanması ehtimalı aşağıdır. Lakin qlobal qiymət artımından tam sığortalanmaq mümkün deyil və məhsullar daha baha olsa da, alternativ kanallar vasitəsilə ölkəyə daxil olacaq”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:233
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 07 Mart 2026 08:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri