“İsrail və Türkiyə Suriyada toqquşmazlıq xətləri müəyyən edəcək”

“"Davud dəhlizi" termini yeni ortaya çıxıb, şərti xarakterlidir. Yəni belə bir plan və ya proqram rəsmi olaraq açıqlanmayıb. İsrailin əsas dövlət strategiyası hazırda Fələstin olaraq bilinən ərazilərin qədim İsrail dövlətinin əraziləri olduğu tezisini müdafiə edir və bu torpaqlara iddia edir. İfrat radikal yəhudilərin Yaxın Şərqdə daha geniş bir əraziyə iddiası haqda danışılır, amma bunlar dediyim kimi, kiçik qrupların ideoloji baxışıdır və rəsmi dövlət siyasəti deyil”.

Bu sözləri xalqcəbhəsi.az-a açıqlamasında araşdırmaçı-jurnalist Kənan Rövşənoğlu deyib.

K.Rövşənoğlu əlavə edib ki, ancaq yarandığı gündən ətrafı ərəb-müsəlman dünyası ilə münaqişədə olan İsrailin var olma konsepsiyası hərbi gücə istinad edir: “Hərbi güc isə təbii ki, İsrailin təhlükəsizliyi üçün ətrafda bufer - təhlükəsizlik zonası yaradılmasını nəzərdə tutur. Məsələn, Colan təpələri Fələstin torpaqalarına daxil olmasa da, 1967-ci il "altı günlük" müharibə zamanı İsrail ordusu Suriya ordusunu məğlub edərək Colan yüksəklikləri ərazisini ələ keçirdi və ilhaq etdi, hələ də işğal altında saxlamağa davam edir. Halbuki BMT və az qala bütün dünya Colan təpələrini Suriya ərazisi kimi tanıyırdı. Xüsusən də son 20 ildə İraqın ABŞ tərəfindən işğalından sonra İran Yaxın Şərqdə böyük bir "müqavimət cəbhəsi" deyə xətt formalaşdırıb və İsrail üçün təhdid yaradırdı”.

Onun sözlərinə görə, Suriyada vətəndaş müharibəsi zamanı İran bu ölkədə möhkəmlənsə də, müharibə həm də İsrailin Suriyada əl-qol açmasına səbəb oldu: “İsrail İranın dəstəklədiyi Livan, Fələstin, İraq və Yəməndəki silahlı qrupları özü üçün təhdid elan edib, həmçinin İranın nüvə silahı əldə etməsini təhlükə elan edərək Tehranla müxtəlif cəbhələrdə toqquşur. Ötən ilin dekabrında Bəşər Əsədin getməsi həm də böyük mənada İsrail üçün qələbə oldu. Çünki birincisi, İran Suriyanı tərk etməyə məcbur oldu, ikincisi, Livan və Fələstindəki Həmas və İslami Cihad kimi qruplarla bağı əhəmiyyətli şəkildə qırıldı. Əvəzində Suriyadakı hakimiyyət boşluğundan istifadə edərək İsrail bu ölkənin hərbi hava, hava hücumundan müdafiə və dəniz qüvvələrinin texnikasını tamamilə sıradan çıxardı və Suriya ərazisində təxminən Colan təpələri qədər bölgəni işğal etdi. İndi isə Suriyada İranı Türkiyə əvəz edir, yəni yeni Suriya hakimiyyətinin qəyyumu, belə demək olarsa, əsas dəstəkçisi Türkiyədir və bu səbəbdən də Türkiyə və İsrail Suriyada toqquşur. Lakin bu ay Bakıda keçirilən danışıqlar və Vaşinqtonda Netanyahu-Tramp görüşündən doğan nəticəyə əsasən demək olar ki, İsrail və Türkiyə Suriya ərazisində toqquşmazlıq xətləri müəyyən edəcək və qarşılıqlı olaraq bir-birini nəzərə alacaqlar”.

Röya İsrafilova