İsti içkilər xərçəng yarada bilər? ARAŞDIRMA

Bakı, 18 avqust, AZƏRTAC

Yüksək temperaturda olan içkilər sağlamlıq üçün risk yarada bilər. 2016-cı ildə Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi 65 dərəcədən yüksək temperaturda içilən içkiləri “ehtimal olunan kanserogen” kimi təsnif edib. Bu, əsasən, Cənubi Amerikada mate çayı (təxminən 70 dərəcədə içilir) ilə özofagus (qida borusu) xərçəngi arasındakı əlaqəni göstərən tədqiqatlara əsaslanır.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, son illərdə Böyük Britaniyada yarım milyondan çox insan üzərində aparılan araşdırma da bu əlaqəni təsdiqləyib. Nəticələrə görə, gündə səkkiz və ya daha çox stəkan isti çay və ya qəhvə içən insanların qida borusu xərçənginə tutulma riski altı dəfə artır. Çox isti mayelər yemək borusunun selikli qişasını zədələyə bilər. Zamanla bunun xroniki zədə xərçənginin inkişafına səbəb olması mümkündür. Heyvanlar üzərində aparılan təcrübələr də göstərib ki, yüksək temperatur (təxminən 70 dərəcə) xərçənglə bağlı dəyişiklikləri sürətləndirir. Başqa bir ehtimala görə isə istilik yemək borusunun müdafiə mexanizmini zəiflədir və mədə turşusu reflüsü nəticəsində əlavə zədələnmə baş verir. Bu da xərçəng riskini artırır. Buna görə də temperatur və içmə vərdişləri çox önəmlidir. Risk yalnız içkinin temperaturundan deyil, həm də onun necə içildiyindən asılıdır. Böyük qurtumlarla çox isti içkilər qəbul edildikdə, qida borusundakı temperatur sürətlə artır və hüceyrələr daha çox zədələnir. Kiçik qurtumlarla içmək isə daha təhlükəsiz hesab olunur.

Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, qəhvə üçün optimal içmə temperaturu 57–58 dərəcədir. Bu, həm dadı qoruyur, həm də sağlamlıq riskini azaldır. Təhlükəsiz istehlak üçün tövsiyələr isə aşağıdakılardan ibarətdir:

- İsti içkilərin soyuması üçün vaxt ayırmaq lazımdır. Araşdırmalar göstərir ki, içkinin temperaturu 5 dəqiqə ərzində 10-15 dərəcə azalır;

- Qarışdırmaq və üfürmək soyumanı sürətləndirə bilər;

- Qabın qapağını açıq saxlamaq içkinin soyumasını iki dəfə tezləşdirir.

- Sərin su və ya süd əlavə etmək temperaturu təhlükəsiz həddə sala bilər.

- Kiçik qurtumlarla içmək daha təhlükəsizdir.

Qeyd edək ki, ümumilikdə isti içkilər zərərli deyil. Risk onların yüksək temperaturda və böyük miqdarda içilməsindən qaynaqlanır. İsti içkilərin bir qədər soyumasını gözləmək, sağlamlıq üçün sadə, amma vacib bir addımdır.