İyunun 18 i Davamlı Qastronomiya Günüdür

Bakı, 18 iyun, AZƏRTAC

İyunun 18-də BMT Baş Assambleyası tərəfindən davamlı qida sistemlərinin, təbii sərvətlərdən səmərəli istifadənin və xalqların kulinariya irsinin qorunmasının əhəmiyyəti barədə məlumatlılığı artırmaq üçün təsis edilmiş Davamlı Qastronomiya Günü qeyd edilir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, qastronomiya bəşəriyyətin mədəni müxtəlifliyinin ayrılmaz hissəsidir və dünyanın müxtəlif bölgələrinin ənənələrini, tarixini və xüsusiyyətlərini əks etdirir. Davamlı qastronomiya ətraf mühit, iqtisadi və sosial amillər nəzərə alınmaqla qida istehsalına, emalına və istehlakına məsuliyyətli yanaşmanı nəzərdə tutur.

Qərar, həmçinin Baş Assambleyanın 2015-ci ildə qəbul etdiyi “Dünyamızı dəyişdirmək: 2030-cu il Davamlı İnkişaf Gündəliyi” qətnaməsinə əsaslanıb. Bu qətnamədə, xüsusən də yoxsulluğa son qoymaq, planeti qorumaq və ləyaqətli bir həyat təmin etmək məqsədi daşıyan universal və transformativ Davamlı İnkişaf Məqsədləri və hədəfləri yer alıb.

BMT-nin məlumatına görə, dünya əhalisi 2050-ci ilə qədər 9 milyardı keçəcək ki, bu da qida istehsalında əhəmiyyətli artım tələb edir. Lakin qlobal miqyasda istehsal olunan bütün qida məhsullarının təxminən üçdəbiri hər il itirilir və ya israf edilir ki, bu da təbii sərvətlərə və ətraf mühitə əlavə yük yaradır.

Hazırda ailə təsərrüfatları dünya qida təchizatının 80 faizini təmin edir. Yerli olaraq yetişdirilən qida istehlakı regionun iqtisadiyyatının inkişafına, fermerlərə dəstək olmağa, istixana qazlarını və qida daşınması üçün istifadə olunan resursları azaltmağa kömək edir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, yerli və mövsümi məhsulların istehlakı davamlı qastronomiyanın vacib elementidir. Bu yanaşma regional iqtisadi inkişafı təşviq edir, təsərrüfatları dəstəkləyir və uzaqməsafəli qida daşınması ilə əlaqəli istixana qazı tullantılarını azaldır.

Bundan əlavə, ənənəvi bitkilərin və milli reseptlərin qorunması qida müxtəlifliyinin və müxtəlif xalqların mədəni irsinin qorunmasına kömək edir. Yerli məhsul və yeməklərin seçilməsi unikal qastronomik ənənələrin qorunmasına və istehsalçılarla istehlakçılar arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə kömək edir.

BMT qeyd edir ki, qida istehlakı və istehsalının dayanıqlı modellərinin inkişaf etdirilməsi, qida təhlükəsizliyinin təmini, ətraf mühitin qorunması və insanların həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaqda mühüm rol oynayır.

Davamlı Qastronomiya Günü istehsalçıları, müəssisələri, dövlət qurumlarını və istehlakçıları daha dayanıqlı qida sistemləri yaratmaq, habelə təbii sərvətləri indiki və gələcək nəsillərin rifahı üçün məsuliyyətlə idarə etmək üzrə səyləri birləşdirməyə çağırır.