Icma.az
close
up
RU
Kəskinləşən İsrail Qərb qarşıdurması Gözləntilər

Kəskinləşən İsrail Qərb qarşıdurması Gözləntilər

Olke.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Qərb ölkələrinin ardıcıl şəkildə Fələstinin dövlət müstəqilliyini tanıması beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni reallıq formalaşdırır. Bu yeni reallığın əsas xüsusiyyəti isə İsrail–Fələstin münaqişəsinin artıq İsraillə Qərb arasında açıq qarşıdurma müstəvisinə keçməsidir. Proses onu göstərir ki, yaxın günlərdə Fələstinin müstəqilliyini tanıyan Avropa və xristian dünyasının üzvü olan ölkələrin sayı daha da artacaq.

Qərb ölkələri, xüsusən də xristian dünyası artıq İsrailin “ərköyün uşaq” kimi sərgilədiyi davranışlara dözmək niyyətində deyil. Ona görə də ardıcıl olaraq Fələstinin müstəqilliyini tanımaqla İsraili “iki dövlətli həll” prinsipinə məcbur etmək üçün təzyiq diplomatiyasını işə salıblar.

İsrailə qarşı sərt mövqe sərgiləyənlərə anqlosaks güclər, xüsusən də Böyük Britaniya liderlik edir. ABŞ prezidenti Donald Tramp ötən həftə Böyük Britaniyaya dövlət səfəri zamanı bu qərarın əleyhinə olduğunu bildirsə də, rəsmi London mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bəyan edib. Bu qərar Britaniyanın xarici siyasətində tarixi dönüş nöqtəsi hesab olunur. Baş nazir Kir Starmer deyib: “Biz Fələstini sülh və iki dövlətli həll ümidinə malik bir dövlət kimi tanıyırıq”.

Kanadanın baş naziri Mark Karni də açıqlamasında 1947-ci ildən bəri bütün Kanada hökumətlərinin iki dövlətli həll yolunu dəstəklədiyini xatırladıb. O, həmçinin İsrailin beynəlxalq hüquqa zidd olaraq İordan çayının qərb sahilində məskunlaşma apardığını, on minlərlə dinc sakini öldürdüyünü, bir milyondan çox insanı köçkün vəziyyətinə saldığını və Qəzzada əhalini aclığa sürüklədiyini vurğulayıb.

Fransa prezidenti Emmanuel Makron isə bəyan edib ki, artıq daha çox gözləmək olmaz, Qəzza müharibəsinə son qoyulmalı və Fələstinin müstəqilliyi tanınmalıdır.

Tarixi səbəblər

Avropa və xristian dünyasının İsrailə qarşı sərt mövqe sərgiləməsinin bir sıra tarixi səbəbləri var:

Qüdsün dini əhəmiyyəti – Bütün səmavi dinlərin mərkəzi olan Qüdsün tamamilə yəhudilərin nəzarətində olması nə xristianların, nə də müsəlmanların maraqlarına uyğundur.

Dini ittihamlar – Xristian dünyasında yəhudilərin İsa peyğəmbərin çarmıxa çəkilməsində günahlandırılması tarixi yaddaşda qalır.

XX əsrin əvvəlinin müqavilələri – I Dünya müharibəsi dövründə imzalanmış Sazonov–Paleoloq (1915) və Seyks–Piko (1916) müqavilələri, eləcə də digər anlaşmalar Avropanın Yaxın Şərq üzərində hakimiyyət planlarını təsdiqləyirdi.

“Böyük İsrail” qorxusu – Xristian dünyası Yaxın Şərqdə İslamın mövqelərinin zəifləməsində İsrailin rolundan istifadə etsə də, bölgədə güclü bir “Böyük İsrail” dövlətinin yaranmasını istəmir. İsrailin son illərdə bu istiqamətdə atdığı addımlar Qərbdə ciddi narahatlıq doğurur.

ABŞ və digər güclərin mövqeyi

Maraqlı məqamlardan biri də ABŞ-nin Qərb ölkələrinin Fələstinin müstəqilliyini tanıması prosesinə səssiz qalmasıdır. Görünür, Ağ Ev yəhudi lobbisinin təsirinə baxmayaraq, ölkə daxilində güclü xristian yevangelistlərin təsirini də nəzərə alır. Yevangelistlərin əsas hədəfi isə İsa peyğəmbərin zühuru üçün Yaxın Şərqdə xaosun və qanlı savaşların davam etməsi ideyası ilə bağlıdır.

Buna görə də ABŞ İsrailə dəstək versə də, bu dəstəyin müəyyən həddi olduğu artıq görünür.

Yeni mərhələdə güclərin maraqları

İsrail-Qərb qarşıdurmasının dərinləşməsində maraqlı olan qüvvələr də mövcuddur. İlk növbədə Rusiya, Çin və İran bu vəziyyətdən öz maraqları naminə faydalanmağa çalışacaqlar.

Türkiyə isə bölgədə fərqli mövqe tutur. Ankara daim İsrailin işğalçılıq siyasətinə qarşı çıxıb və münaqişənin iki dövlətli həllini dəstəkləyib. İndi Qərbin Fələstinin müstəqilliyini tanıması Türkiyənin maraqlarına tam uyğundur və Ankara bu prosesi dəstəkləyir.

Əgər İsrail iki dövlətli həll prinsipinə razılıq verməsə, Təl-Əviv, xüsusən də Netanyahu hakimiyyəti ciddi təzyiqlərlə üzləşəcək. İsrail-Qərb qarşıdurmasının kəskinləşməsi yeni dünya düzəninin formalaşması istiqamətində gedən geosiyasi proseslərə mühüm təsir göstərəcək.

Mürtəza

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:222
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 23 Sentyabr 2025 18:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri