Konstitusiya dəyişikliyi üçün referendum nəzərdən keçirilə bilər

Azərbaycan bununla 2025-ci ildə müdafiə və təhlükəsizlik üzrə doktrinasının mərkəzi xətlərini gücləndirən addımlara gedəcək

Xəbər verdiyimiz kimi 2025-ci il “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilib. Bununla bağlı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev müvafiq sərəncam imzalayıb. Sərəncamda qeyd olunub ki, müstəqil və suveren dövlətə sahib olmaq, milli-mənəvi dəyərlərə, həmrəylik, humanizm, ədalət və qanunun aliliyi prinsiplərinə əsaslanan inkişaf etmiş cəmiyyət qurmaq yüzillər boyu Azərbaycan xalqının ən böyük arzusu olub. 

Vurğulanıb ki, tarixin müxtəlif mərhələlərində kənar müdaxilələrə, məhrumiyyətlərə baxmayaraq, xalqımız milli kimliyini, mübarizə ruhunu qoruyub saxlayıb. Öz ideallarına həmişə sadiq qalıb və XX əsrin sonlarında dövlət müstəqilliyini bərpa edib: "1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilmiş “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktında yeni Konstitusiyanın hazırlanması nəzərdə tutulsa da, 1991-1993-cü illərdə hakimiyyətin yarıtmaz fəaliyyəti cəmiyyət həyatının bütün sahələrində kəskin böhrana, ölkədə anarxiyanın yaranmasına gətirib çıxarıb. Dövlət idarəçiliyi mexanizmləri formalaşdırılmayıb, qanunçuluğun, vətəndaşların azad, təhlükəsiz yaşamaq hüququnun təmin edilməsi mümkün olmayıb. Yalnız 1993-cü ildə xalqın tələbi ilə yenidən hakimiyyətə qayıtmış Ümummilli Lider Heydər Əliyevin böyük xilaskarlıq missiyası sayəsində ölkəmizdə cərəyan edən təhlükəli proseslərin qarşısı alındı, ictimai-siyasi sabitlik təmin edildi və müasir dövlət quruculuğu üçün etibarlı zəmin yarandı. Ulu Öndərin bilavasitə rəhbərliyi ilə hazırlanmış və 1995-ci il noyabrın 12-də qəbul olunmuş Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyası ölkəmizdə genişmiqyaslı qanunvericilik və institusional islahatların əsasını təşkil etdi. Bu Konstitusiya dövlətimizin müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması, hüquqi, dünyəvi dövlət quruculuğu, vətəndaşlarımızın layiqli həyat səviyyəsinin, dünya ölkələri ilə dostluq və əmin-amanlıq şəraitində əməkdaşlığın təmin edilməsi kimi ali niyyətlərin həyata keçirilməsi üçün mühüm qanunvericilik bazası rolunu oynadı". Bildirilib ki, Konstitusiyanın preambulasında Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması başlıca niyyətlərdən biri kimi bəyan edilib: "Lakin Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın 20 faizinin 30 ilə yaxın işğal altında qalması Azərbaycan Respublikasının suveren hüquqlarının həmin ərazilərdə tətbiqinə imkan verməyib. Ermənistanın işğalçılıq siyasətinə son qoyulması və ölkəmizin ərazi bütövlüyünün, suverenliyinin bərpa edilməsi Azərbaycan xalqının milli ideyasının əsas məqsədlərindən birinə çevrilib, cəmiyyətimizin bütün resursları bu taleyüklü vəzifənin həllinə yönəldilib. 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın təxribatlarına cavab olaraq başlanmış Vətən müharibəsində tarixi qələbə və 2023-cü il sentyabrın 19-20-də həyata keçirilmiş uğurlu antiterror əməliyyatı nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa edilib. Azərbaycan Konstitusiyasının hüquqi qüvvəsi işğalın aradan qaldırıldığı bütün ərazilərdə bərqərar olub. Bu gün Azərbaycan Respublikası xalqımızın milli maraqlarını rəhbər tutaraq, yeni reallıqlar şəraitində müstəqil siyasətini daha cəsarətlə, prinsipiallıqla davam etdirir. Konstitusiyanın tələblərinə və öz suveren hüquqlarına əsaslanaraq, qarşıda duran strateji hədəflərə doğru inamla irəliləyir".  

Siyasi təhlilçi Aqşin Kərimov "Sherg.az"a deyib ki, Azərbaycan bununla 2025-ci ildə müdafiə və təhlükəsizlik üzrə doktrinasının mərkəzi xətlərini gücləndirən addımlara gedəcək. Ekspertin sözlərinə görə, ehtimal ki, Azərbaycanın Hərbi Doktrinasının, Milli Təhlükəsizlik Konsepsiyasının yeni redaksiyada işlənib hazırlanması və onun qəbulu baş tutacaq: 

"Azərbaycan ona qarşı olan qüvvələrin ambisiyalarını əhəmiyyətsiz hala gətirməkdən ötrü çəkindirmə konsepsiyasının praktiki təzahürlərini göstərəcək. Azərbaycan sübut olunmuş qətiyyətinin davamı olaraq müdafiə imkanlarını böyütməkdən ötrü əhəmiyyətli xərclər tələb edən güclü manevr qüvvələri əldə edəcək. Azərbaycanın 2025-ci ildə Qazaxın yerdə qalan 3 kəndi və Naxçıvan Muxtar Respublikasına məxsus olan Kərki kəndini geri qaytarmağa nail olmaq hərəkətlərini intensivləşdirəcək. Proqnozlaşdırıla bilər ki, Ermənistanın baş verən hadisələrdən dərs çıxarmayacağı, sülh gündəmini kənar təsirlərlə məşğul edəcəyi təqdirdə Azərbaycanın “uzun mənzilli həmlələr” gerçəkləşdirəcəyi istisna deyil. Bütün bunların Zəngəzur dəhlizi ilə əlaqədar tənliklərin həlli istiqamətində effektiv uyğunlaşdırılması Bakının prioritetlərində ön planda dayanacaq". 

Analitikin fikrincə, nəticədə Azərbaycan regionda proqnozlaşdırılan inqilabi dəyişiklikləri strateji gündəmində rəhbər tutaraq, maraqlarını regional konyunkturanın şərtləri əsasında strateji olaraq şəkilləndirəcək: 

"Türkiyə ilə böyük güclərin hesablamalarını əhatə edən məxfi hesabatlar hazırlayıb, bunlardan yola çıxaraq Yaxın Şərqdə də problemli mahiyyətlər fonunda oyunçuluq statusunu yüksəldəcək. Azərbaycan Konstitusiyasında təsbit edilən regional idarəetmə formasının dəyişdirilməsi istiqamətində sənədlər hazırlana bilər. Üstəlik, Naxçıvan Muxtar Respublikasının statusuna baxılması məsələsi Zəngəzur dəhlizi ilə əlaqədar proseslərin fonunda qiymətləndirilə bilər. Bu baxımdan düşünmək olar ki, Azərbaycan mümkün Konstitusiya dəyişikliyi üçün referendumu nəzərdən keçirə bilər".