Körpə qidalarında potensial risk Pediatrdan XƏBƏRDARLIQ

Son günlər “Nestle” şirkətinin Avropanın bir sıra ölkələrində körpə və erkən yaşlı uşaqlar üçün istehsal etdiyi bəzi məhsulları ehtiyat tədbiri olaraq geri çağırması bu narahatlıqları daha da artırıb. Məhsulların “Bacillus cereus” bakteriyasının ifraz etdiyi “cereulide” toksini ilə çirklənmə riski daşıdığı bildirilir.

Qeyd edək ki, "Nestle" şirkətinin məhsulları Azərbaycanda da satılır.

Valideynlər uşaq qidası seçərkən xüsusilə nələrə diqqət etməlidirlər?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən həkim-pediatr Şəlalə Poluxova bildirdi ki, "bacillus cereus" torpaqda, tozlu səthlərdə və ümumilikdə müxtəlif mühitlərdə geniş yayılmış, tez-tez rast gəlinən bir bakteriya növüdür:

"Onun bəzi növləri qida zəhərlənmələrinə səbəb ola bilir. "Cereulide" isə bu bakteriyanın ifraz etdiyi, istehsal etdiyi bir toksindir. Bu toksin hüceyrələrdə mitoxondri funksiyasını pozur və mədə-bağırsaq pozuntularına gətirib çıxarır və bu toksin istiliyə olduqca davamlıdır".

Həkim bunların uşaqlar üçün olan risklərindən də bəhs etdi:

"Xüsusilə altı aydan kiçik körpələrdə mədə-bağırsaq sistemi və ümumilikdə orqanizm daha həssas olur. Bu səbəbdən bu cür toksinlərin təsiri daha ağır ola bilər. Bakteriya və onun toksini mədə-bağırsaq traktına təsir göstərir və uşaqlarda qusma, ürəkbulanma, qarın ağrısı müşahidə olunur. Bəzən qusma o qədər intensiv olur ki, bu hal uşaqlarda dehidratasiya, yəni susuzlaşmaya qədər gətirib çıxarır. Əlbəttə ki, bu simptomlar hər zaman bu qədər ağır formada müşahidə olunmur. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, körpələr daha həssasdır və susuzlaşmaya daha tez məruz qalırlar. Buna görə də bu cür hallar müşahidə edildikdə pediatr nəzarəti mütləqdir və həkimə müraciət olunmalıdır. Ümumilikdə qida zəhərlənmələri yetkinlərlə müqayisədə körpələrdə daha sürətlə inkişaf edir. Hazırda isə bu cür hallarla bağlı qeyd etmək lazımdır ki, bir sıra ölkələrdə geri çağırışlarla əlaqəli olaraq hər hansı təsdiqlənmiş ağır xəstəlik halı qeydə alınmayıb. Təsdiqlənmiş ciddi hallar mövcud deyil. Lakin bəzi uşaqlarda qusma və ishal kimi əlamətlərin müşahidə oluna biləcəyi istisna edilmir. Bu məsələ ilə bağlı araşdırmalar davam edir və bir çox ölkələrdə bu toksinlə əlaqəli zəhərlənmələrin və xəstəliklərin səbəbləri hələ də öyrənilir".

Müsahibimiz nəzərə çatdırdı ki, geri çağırılma dedikdə, burada şirkətlərin öz daxili monitorinqi əsasında müəyyən etdikləri potensial risklər nəzərdə tutulur.

"Bu hallarda ehtiyatlılıq prinsipi əsas götürülür. Çünki əksər qida təhlükəsizliyi sistemləri məhz bu prinsipə əsaslanır. Risk ehtimalı yarandıqda məhsullar bazardan çıxarılır və geri çağırılır. Bu isə hər zaman məhsulun mütləq zərərli olduğu anlamına gəlmir, sadəcə riskin qarşısını almaq üçün atılmış qabaqlayıcı addımdır. Qeyd etmək lazımdır ki, uzun illərdir Avropada istehsal olunan süni qidalar və uşaq qidaları yalnız Avropada deyil, dünyanın bir çox ölkələrində ciddi qida təhlükəsizliyi standartlarına uyğun hazırlanır və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemləri ilə idarə olunur. Bu sistemlər istehsalın hər bir mərhələsində potensial riskləri müəyyən edir və onları aradan qaldırır".

Həkimin sözlərinə görə, valideynlər məhsulun etibarlı marka tərəfindən istehsal olunmasına diqqət yetirilməlidir:

"Qeydiyyat nömrəsi, istehsalçı barədə məlumat və rəsmi bazar icazəsi mütləq yoxlanılmalıdır. Məhsul alınarkən son istifadə tarixinə və partiya nömrəsinə diqqət yetirilməsi vacibdir. Geri çağırılma elanları adətən məhz bu məlumatlara əsaslanır. Bundan əlavə, qida təhlükəsizliyi üzrə rəsmi qurumların yayımladığı geri çağırılma siyahılarını yoxlamaq da faydalıdır. Əgər uşaqlarda tez-tez qusma, ishal və susuzlaşma əlamətləri müşahidə olunarsa, mütləq şəkildə həkimə müraciət edilməlidir. Hətta heç bir simptom olmasa belə, geri çağırılmış məhsullar heç vaxt istifadə edilməməlidir. Bazarda keyfiyyət sertifikatı olan, tanınmış və müsbət rəy qazanmış məhsullara üstünlük verilməlidir. Körpə qidası və formulalar seçilərkən pediatr məsləhəti də mütləq nəzərə alınmalıdır. Ümumiyyətlə isə ən doğru, ən təhlükəsiz və ən steril qida ana südüdür. Bu məqamı xüsusi vurğulamaq lazımdır. Ana südü alan körpələrdə bu cür risklərlə qarşılaşma ehtimalı demək olar ki, sıfıra yaxındır. Ana südü körpənin ilk və ən vacib qidasıdır, eyni zamanda onun ilk “peyvəndi” hesab olunur. Heç bir süni qida, hətta dünyanın ən müasir fabriklərində istehsal olunsa belə, ən yüksək təhlükəsizlik standartlarına cavab versə belə, ana südünün yerini verə bilməz. Əlbəttə, bəzi hallarda ananın və ya körpənin sağlamlıq durumu səbəbindən ana südü kifayət etmir və ya istifadə edilə bilmir. Bu hallar istisna təşkil edir. Lakin ümumilikdə hər bir körpənin ana südü almaq hüququ var və bu, onun sağlam inkişafı üçün əsas şərtdir".

Nuriyyə NATİQQIZI