Körpə uşaqlı analar evdən işləyə bilər? AÇIQLAMA

Azərbaycanda təkbaşına övlad böyüdən qadınların həm iş həyatını, həm də ailə məsuliyyətini eyni anda daşıması ciddi sosial məsələlərdən biri olaraq qalır. Xüsusilə azyaşlı uşağı olan analar üçün standart iş rejimi bir çox hallarda əlavə çətinliklər yaradır. Bu səbəbdən çevik iş qrafiki, məsafədən iş imkanı və ya xüsusi əmək güzəştləri kimi mexanizmlərin tətbiqi məsələsi daha çox müzakirə olunur.
Mövzu ilə bağlı Vətəndaşların Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının sədri Sahib Məmmədov Demokrat.az-a açıqlamasında deyib ki, bizim qanunvericilikdə “tənha ana” anlayışı ayrıca hüquqi status kimi nəzərdə tutulmayıb:
“Bu anlayış daha çox Sovet dövründə və Rusiya əmək qanunvericiliyində mövcud idi. Həmin halda söhbət uşağı dünyaya gətirmiş, lakin uşağın atası rəsmi şəkildə müəyyən edilməmiş qadınlardan gedirdi və onlar üçün xüsusi güzəştlər tətbiq olunurdu. Digər bir vəziyyət isə odur ki, qadın müxtəlif səbəblərdən övladını tək böyüdür. Məsələn, həyat yoldaşı vəfat edib və ya boşanıblar. Bu hallarda qadın faktiki olaraq övladı tək böyütsə də, hüquqi baxımdan “tənha ana” hesab edilmir. Çünki həmin şəxslər ya aliment alırlar, ya ailə başçısını itirməyə görə pensiya və ya müavinətlə təmin olunurlar. Bununla belə, ikinci valideynin olmaması nəzərə alınaraq həmin qadınlar üçün müəyyən güzəştlər mövcuddur. Məsələn, azyaşlı uşağı olan qadınlar natamam iş vaxtı ilə işləyə bilərlər. Təbii ki, bu halda əməkhaqqı da işlədikləri faktiki vaxta uyğun hesablanır. Yəni müəyyən sosial və əmək güzəştləri mövcuddur”.
O bildirib ki, ümumilikdə isə qadınlar üçün iş qrafikinin işəgötürənlə razılaşdırılaraq daha çevik formada təşkil edilməsi mümkündür:
“Xüsusilə son dövrlərdə məsafədən iş rejimi anlayışının tətbiqi bu baxımdan əlavə imkanlar yaradır. Dövlət qurumlarında bu məsələlərin tətbiqi müəyyən qədər çətin olsa da, kommersiya sektorunda bəzi işlərin məsafədən görülməsi artıq geniş yayılmağa başlayıb və gələcəkdə belə iş modellərinin daha da artacağı gözlənilir. Əsas məsələ odur ki, qadınlar əmək bazarından uzaqlaşdırılmamalıdır. Təəssüf ki, cəmiyyətdə, hətta bəzi yüksək vəzifəli şəxslər arasında belə bir fikir formalaşıb ki, qadın işləməkdənsə evdə oturub uşağa baxmalıdır. Bu isə düzgün yanaşma deyil. Əksinə, qadınların, xüsusilə də övladını tək böyüdən anaların işləməsi üçün şərait yaradılmalıdır. Məsələn, onlar üçün uşaq bağçalarında güzəştlər tətbiq oluna, körpələr evi ilə təminat gücləndirilə, iş yerlərində müəyyən imtiyazlar verilə bilər. Amma qadının yalnız evdə oturaraq müavinətlə təmin olunması və əmək bazarından kənarda qalması müasir yanaşma hesab edilmir. Bu gün inkişaf etmiş Qərb ölkələrində də əsas məqsəd qadınların aktiv əmək fəaliyyətinə cəlb olunmasıdır”.
Leyla Turan
Demokrat.az