Icma.az
close
up
RU
KTN deqradasiya uğramış torpaqlarda pilot layihə həyata keçirir

KTN deqradasiya uğramış torpaqlarda pilot layihə həyata keçirir

Icma.az, Unikal.az portalına istinadən məlumat yayır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 5 sentyabr 2024-cü il tarixində İtaliyaya işgüzar səfəri çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) və İtaliyanın “Eni S.P.A” şirkəti arasında imzalanmış anlaşma memorandumun icrası ilə bağlı işlər icra edilməkdədir. 

"Unikal" xəbər verir ki, anlaşma memorandumu ölkəmizdə deqradasiyaya uğramış torpaqlarda neft və onun törəmələrinə alternativ olacaq yağlı bitkilərin əkilməsi, növbəli əkin sistemində siderat bitkilərin tətbiqi ilə torpaq keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və istifadə edilmiş bitki yağları tullantılarının valorizasiyasının qiymətləndirilməsini əhatə edir. Həmçinin, memodarundum özündə “ENI” şirkətinin qabaqcıl təcrübəsi əsasında ölkədə mövcud ənənəvi neft emalı zavodlarının bioyanacaq emalı zavodlarına çevrilməsi imkanlarıda araşdırılacaq.

2025-ci il üzrə qeyd edilmiş istiqamətdə işlərin icrası məqsədi ilə hazırlanmış fəaliyyət planına uyğun olaraq pilot layihənin icrasına başlanılıb. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Əkinçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutu tərəfindən şoran ərazilərdə istehsal səmərəliliyinin təmin olunması və deqradasiyaya uğramış torpaqların münbitliyinin bərpası istiqamətində Kürdəmir Təcrübə Sınaq Stansiyasında ”Azərbaycan şəraitində yağlı bitkilərin becərilmə perspektivlərinin təyin edilməsi” adlı pilot layihə üzrə yazlıq təcrübə əkinləri aparılıb. 

Qlobal iqlim dəyişikliyi şəraitində neft və onun törəmələrinə alternativ olaraq bioyanacaq istehsalında yağlı bitkilərin istifadəsinin aktuallığı artmaqdadır və pilot layihə bu istiqamətdə ölkəmizin potensial imkanlarını öyrənməyi hədəfləməkdədir. İqlim dəyişikliyinin təsirlərini yumşaltmaqla və kənd təsərrüfatı istehsalında yeni bitki növlərinin, eləcə də hər bölgənin torpaq və iqlim şəraitinə uyğun sortların istifadəsinin zəruriliyi nəzərə alınaraq ilkin olaraq İtaliyadan gətirilmiş yağlı bitkilərin Azərbaycan şəraitində təcrübə əkinləri aparılıb. Burada əsas məqsəd yeni sortların ölkə şəraitinə uyğunlaşma qabiliyyətini, məhsuldarlığını, biotik və abiotik stress amillərinə davamlılığını müəyyənləşdirmək və yeni becərmə texnologiyalarını tətbiq etməkdir.

Layihənin icrası zamanı bitki toxumlarının cücərmə qabiliyyətinin ISO standartına uyğunluğu, əkin sahəsi torpağının aqrokimyəvi göstəriciləri və suvarma suyunun kimyəvi tərkibi təyin edilməklə gübrə norması müəyyən olunub, təsdiqlənmiş səpin normaları və əkin sxemi üzrə təcrübə qoyulub. Təcrübədə xardal bitkisinin (Camelina sativa (L.) Crantz və Crambe abyssinica Hochst. ex R.E.Fr.) “Fms Brilhante”, “Caroline” və “Omega”, saflorun (Carthamus tinctorius L.) “CAR. Cw 99ol” və “Oscar”, günəbaxanın (Helianthus annuus L.) “RGT Angello”, “RGT Volcano”, “RGT Capitoll” və “Idillic”, gənəgərçəyin (Ricinus communis L.) “Mia”, “Tamar”, “Bhim+”, “Gch9” və “Evf701” sortlarından istifadə edilib. 

Vegetasiya dövründə fenoloji müşahidələr aparılaraq bitkilərin inkişaf fazaları qeyd edilib, fotosintetik parametrlərdən yarpaqların assimilyasiya səthi sahəsi ölçülüb, əkinlərdə fitosanitar vəziyyət qiymətləndirilib. Sortlar üzrə bitkilərin vegetativ və generativ inkişaf xüsusiyyətləri, yetişmə dövründə dən məhsuldarlığı təyin edilib.

Aparılmış tədqiqatın ilkin nəticələrinə əsasən, saflor bitkisinin hər iki sortunun, günəbaxan bitkisinin “RGT Angello” (6,74 t/ha) və “Idillic” (6,23 t/ha), eləcə də mexaniki yığıma yararlı Braziliya mənşəli “Tamar” (2,53 t/ha) və Hindistan mənşəli hündürboylu “Bhim+” (2,80 t/ha) gənəgərçək sortlarının məhsuldarlığa görə digərlərinə nisbətən daha üstün olduğu müəyyən edilib. 

Ümumilikdə əldə edilən ilkin nəticələrə görə, seçilmiş sortların toxumlarından alınan yağların ölkəmizdə kənd təsərrüfatının yeni istehsal sahəsi kimi bioyanacaq və ya mühərrik yağlarının istehsalında istifadəsi perspektivinin olduğu qənaətinə gəlinib.

Anlaşma memorandumu çərçivəsində pilot layihələrin icrası davam etdirilməkdədir. Elmi nailiyyətlərin dərc oluinması, yeni bitki növlərinin təcrübə əkinlərinin qoyulması, deqradasiyaya uğramış torpaqlarda bu bitkilərin əkinin iqtisadi qiymətləndirilməsi və ölkə üzrə bioyanacaq və ya mühərrik yağlarının istehsalında geniş həcmli əkin prespektivləri qiymətləndiriləcək.


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://unikal.az
archiveBu xəbər 25 Dekabr 2025 15:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri