Lukaşenko açıqladı, region qarışdı: İki ölkə hədəfdədir, 80 il sonra...

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko ölkəyə on ədəd nüvə başlığının gətirildiyini açıqlayıb.

O, Rusiyanın  “Oreşnik” raket kompleksinin Belarusda yerləşdirilməsi planları ilə bağlı sualları cavablandırıb. Qeyd edib ki, nüvə silahından istifadə etmək böyük məsuliyyətdir, İkinci Dünya müharibəsi zamanı Xirosima və Naqasakidə baş verənlərdən sonra heç kim buna risk etməyib.

O, həmçinin düşmən ölkələrə xəbərdarlıq etdiyini, Belarusun sərhədlərində təhlükə olacağı halda buna dərhal cavab veriləcəyini bildirib.

Belarusun nüvə silahı əldə etməsi nə dərəcədə realığa uyğundur? Bu halda Qərbi hansı təhlükə gözləyir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Rüstəm Tağızadə deyib ki, Aleksandr Lukaşenkonun Belarusun nüvə silahına malik olması ilə bağlı bəyanatı Şərqi Avropa və daha geniş regionun geosiyasi dinamikasında əhəmiyyətli dəyişikliyi vurğulayır:

“Bu inkişaf, bir neçə ölçüdə ətraflı siyasi təhlili tələb edir. Nüvə silahlarının yerləşdirilməsi ilə bağlı iddia Belarusun Rusiya ilə strateji müttəfiqliyinin xüsusən  Ukraynadakı müharibədən sonra dərinləşdiyini vurğulayır.  Lukaşenkonun nüvə hücumunun qarşısının alınmasını vurğulamaqda məqsədi başqadır. O,  Belarusun NATO ilə Rusiya arasında bufer dövlət rolunu gücləndirərək, Kremlin strateji aktivləri üçün irəli baza rolunu oynamağa hazır olduğunu göstərir.

Minskin iddiası Moskvanın NATO-nun şərqə doğru genişlənməsinə qarşı mübarizə strategiyası ilə üst-üstə düşür.  Belarus torpaqlarında nüvə başlıqlarının yerləşdirilməsi Rusiyanın nüvə çətirini Qərbə doğru daha da irəlilədəcək. Beləliklə, NATO-nun Polşa və Litva kimi Belarusla həmsərhəd olan üzv dövlətlərə təzyiq artacaq”.

Rüstəm Tağızadə

Ekspert hesab edir ki, NATO bu məsələyə Şərqi Avropada hərbi iştirakını artırmaq və regional silahlanma yarışını gücləndirməklə cavab verəcək:

“Nüvə aspekti alyansı raketdən müdafiə və strateji çəkindirmə sistemlərini yenidən kalibrləməyə sövq edə bilər. Lukaşenko əsasən ölkə daxilində iqtisadi çətinliklər və siyasi iğtişaşlar fonunda hakimiyyəti möhkəmləndirmək üçün bu cür cəsarətli bəyanatlardan istifadə edir.  Özünü Belarusun xarici təcavüzə qarşı himayədarı kimi göstərmək, onun millətçi etimadını gücləndirə və fərqli fikirləri yatıra bilər.

Nüvə silahlarını müdafiə vasitəsi kimi qələmə verən Lukaşenko, suverenlik və təhlükəsizlik adı altında ictimai dəstək toplamaq istəyir. Xarici təhdidləri vurğulamaq çox vaxt avtoritar rejimlər üçün daxili nəzarəti gücləndirmək məqsədinə xidmət edir”.

R.Tağızadənin sözlərinə görə, Lukaşenkonun nüvə və ya başqa şəkildə sərhəd pozuntularına dərhal reaksiya verməsi barədə xəbərdarlığı regionda eskalasiya risklərinə xatırlatmadır:

“Onun Xirosima və Naqasaki ilə müqayisəsi nüvə silahının yerləşdirilməsinin ağırlığını dərk etdiyini göstərir, lakin bu təhlükə qeyri-sabitlik yaradır. Lukaşenkonun ritorikası yanlış hesablamalar qorxusunu artıraraq, münaqişələri gücləndirməyə hazır olduğunu göstərir.

Sərhəd ölkələri, xüsusən də Polşa və Litva, ehtimal ki, təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirəcək. Yaranmış vəziyyət potensial olaraq qarşıdurmalara və ya hərbi manevrlərin yanlış təsvirinə gətirib çıxara bilər. Buna baxmayaraq nüvə təhdidinin Rusiya tərəfindən blef olduğunu düşünürəm. Bu taktiki gediş Avropa dövlətlərini qorxuda saxlamaq və Rusiyanın hegemon güc olduğuna inandırmaq üçündür”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az