Macarıstanda dövlət sistemi dəyişir: Madyar islahatlara başladı

“Bu addım on minlərlə vətəndaşın iştirak etdiyi geniş ictimai məsləhətləşmələrdən sonra atılıb”

“Macarıstan uzun müddətdir mövcud olan nəzarətin aradan qaldırılmasını və hazırkı prezidentin səlahiyyətlərinə xitam verilməsini əhatə edən hökumət sistemində əsaslı islahatlar aparır”. AYNA.AZ “RBC-Ukraine”ya istinadən xəbər verir ki,  bu sözləri Macarıstanın Baş naziri Peter Madyar deyib.

Qeyd edək ki, hökumət Macarıstan Konstitusiyasına 17-ci düzəliş təklifini rəsmi olaraq parlamentə təqdim edib.

Macarıstan Baş nazirinin sözlərinə görə, “bu addım on minlərlə vətəndaşın iştirak etdiyi geniş ictimai məsləhətləşmələrdən sonra atılıb”.

Genişmiqyaslı islahat paketi aşağıdakılar da daxil olmaqla 12 əsas məqamı əhatə edir:

Deputatlar üçün məhdudiyyətlər - parlament üzvləri maksimum 3 müddətə (12 il) mandat ala biləcəklər.

Məhkəmə sistemindəki dəyişiklik məhkəmə özünüidarəsini gücləndirəcək və hakimlər Kuriya və Milli Məhkəmə Ofisinin (OBH) rəhbərlərini geri çağırmaq hüququna malik olacaqlar.

Aktivlərə Nəzarət - Mənimsənilmiş dövlət vəsaitlərini geri almaq üçün Milli Aktivlərin Bərpası və Qorunması Orqanı yaradılacaq.

Konstitusiya Məhkəməsinin islahatı – orqanın müstəqilliyinin bərpası, səlahiyyətlərinin qaytarılması və hakimlər üçün 70 yaş həddinin tətbiqi.

Madyar vurğulayıb: "Biz Macarıstanı onilliklər boyu dövləti əsarətdə saxlayan, milləti talan edən və respublikanın təsisatlarını işğal edən bir sistemdən azad edəcəyik".

İslahat həmçinin Maliyyə Şurasının büdcə veto səlahiyyətinin ləğvini, əsas qanunların əhatə dairəsinin daralmasını (üçdə iki səs çoxluğunu tələb edir) və müstəqil Parlament Qvardiyasının ləğvini nəzərdə tutur.

Bundan əlavə, vətəndaşların tələbi ilə ölkə "müasir feodalizm"in qurulmasının qarşısını almaq üçün rayonların adlarından imtina edəcək.

Düzəlişin ən radikal müddəalarından biri Macarıstanın hazırkı Prezidenti Tamaş Şujokun səlahiyyətlərinin dərhal dayandırılmasıdır. Hökumət başçısı onu keçmiş Baş naziri Viktor Orbanın qanunun aliliyini ləğv edən sistemini dəstəkləməkdə günahlandırır.

Baş nazir bildirib ki, "Macarıstanın bərpası respublikanın süqutunu asanlaşdıran ən vacib dövlət xadimi olaraq qalan eyni şəxslə başlaya bilməz. Orban hökuməti qurumları ələ keçirib dövlət aktivlərini dağıdanda o ölkəmizi uğursuzluğa düçar etdi".

Macarıstan Parlamentinin bu yay konstitusiya islahatı prosesi başa çatana qədər yeni prezident seçməsi gözlənilir.

Bu arada, 2026-cı ilin payızında hökumət ölkə üçün tamamilə yeni konstitusiya layihəsini hazırlamaq üçün vətəndaşlarla genişmiqyaslı əməkdaşlıq prosesinə başlamağı planlaşdırır.