Marketlərdəki İran məhsulları təhlükəlidir? Ekspert AÇIQLADI

İnsanlar əsasən ucuz satılan İran məhsullarına üstünlük verirlər. Xüsusilə yağlar, şirniyyatlar və konfetlər bu baxımdan daha çox seçilir.

Bəs bu məhsullardan istifadə etmək nə dərəcədə təhlükəsizdir?

Qida eksperti Asim Vəliyev Redaktor.az-a açıqlamasında bildirdi ki, son dövrlər marektlərdə, dükanlarda ucuz qiymətə, üzərində farsca yazılar olan müxtəlif İran mənşəli qidaların sayı artıb:

"Xüsusilə bitki yağları, konfetlər və şirniyyatlara böyük maraq var. Qiymət cəlbedicidir. Amma bu məhsulların tərkibi, istehsal şəraiti və təhlükəsizlik səviyyəsi barədə ciddi suallar yaranır. Qida təhlükəsizliyi o deməkdir ki, məhsul insan sağlamlığına zərər verə biləcək mikroorqanizmlər, kimyəvi qatqılar və ya toksinlərdən təmiz olmalıdır. Bu da yalnız laborator nəzarət və sertifikatlaşdırılmış istehsal müəssisələrində mümkündür. Bir çox hallarda İran mənşəli bəzi ucuz məhsullar bu standartlara cavab vermir. Məsələn, yağ məhsullarının bir hissəsi rəsmi yoxlamalardan keçmədiyi üçün onların tərkibində trans yağların miqdarı normadan artıq olur. Trans yağlar uzunmüddətli istifadədə damar tıxanması, ürək-damar xəstəlikləri kimi bir sıra sağlamlıq problemlərinə gətirib çıxara bilər. Bəzi hallarda bu yağlar təbii deyil, texnoloji yollarla ucuz xammalın hidrogenləşdirilməsi nəticəsində hazırlanır".

Onun sözlərinə görə, şirniyyat və konfetlərdə isə əsas təhlükə qida boyaları, aromatizatorlar və şəkər siropunun keyfiyyəti ilə bağlıdır.

"Standartlara uyğun olmayan boya və aromatik maddələr allergiya, mədə-bağırsaq pozğunluğu və uşaq orqanizmində hormonal tarazlığın dəyişməsinə gətirib çıxara bilər. Bəzi laborator analizlər göstərir ki, qeyri-sertifikatlı şirniyyatlarda süni dadlandırıcıların normadan artıq dozası istifadə olunur. Bu isə uzunmüddətli istehlakda qaraciyər və sinir sisteminə zərər verə bilər. 

Mənim fikrimcə, məhsulun qiyməti onun təhlükəsizlik göstəricisi deyil. Amma diqqətdən qaçırmayaq ki, ucuz məhsulların arxasında çox vaxt keyfiyyətsiz xammal və nəzarətsiz istehsal prosesi dayanır. Əgər bir yağ və ya konfet bazar qiymətindən iki dəfə ucuzdursa, deməli ya xammalın keyfiyyəti aşağıdır, ya da məhsul düzgün saxlanılmayıb.

Məsələni daha ciddi edən başqa bir amil isə etiket problemidir. Əgər məhsulun üzərində tərkib fars dilində yazılıbsa və Azərbaycan dilində etiket yoxdur, bu məhsul aidiyyəti üzrə qeydiyyatdan keçməyib deməkdir. Belə məhsulları almaq risklidir. Onların mənşəyi, saxlanma müddəti və sanitar şəraiti haqqında məlumat yoxdur. Məhsul seçərkən Azərbaycan dilində məlumat və idxal icazəsi olmalıdır. Yağ və şirniyyat sərin, kölgəli yerdə saxlanmalıdır. Nəzərə almalıyıq ki, qablaşdırma pozulubsa, zədələnmiş və ya hava buraxan qablar bakteriya mənbəyidir", - deyə ekspert vurğuladı.

Aytəkin TOFİQQIZI