Martın 3 də Yer qanlı Ay ilə örtüləcək

Martın 3-də bu ilin ilk tam Ay tutulması baş verəcək. Ay təxminən bir saat Yer'in kölgəsində tamamilə batacaq və xarakterik qırmızı-mis rəngə çalacaq. Astronomiya sahəsində mütəxəssis, Perm Politexnik Universitetindən Yevgeni Burmistrov hadisənin təbiəti və müşahidə şərtləri haqqında danışıb. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə "Gazeta.Ru"ya təhsil müəssisəsinin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.
Tam Ay tutulması, Yer'in Günəş və Ay arasında tam olaraq yerləşdiyi və peykə öz kölgəsini atdığı zaman baş verir. Günəş tutulmalarından fərqli olaraq, Ay tutulmaları iki növdə olur - qismən və tam. Birinci halda, kölgə diskin yalnız bir hissəsini örtür, ikinci halda isə Ay tamamilə Yer'in kölgəsində olur və rəngini dəyişir.
Tutulma bir neçə mərhələdən keçir: əvvəlcə peyk yarımkölgəyə daxil olur və bir qədər tutqunlaşır, sonra qismən fazası başlayır, bu zaman kölgə tədricən diski "yeyir". Tam fazada Ay tamamilə qaranlığa batır və qırmızımtıl çalarlara boyanır. Maksimum faza peyk tamamilə kölgədə olduğu müddətcə davam edir, bundan sonra proses əks istiqamətdə gedir.
Alimin sözlərinə görə, tam Ay tutulmaları təxminən iki-üç ildə bir dəfə baş verir, lakin mart hadisəsi öz davamlılığı ilə diqqət çəkir. Tam faza 58 dəqiqə davam edəcək - Bakı vaxtı ilə saat 15:04-dən 16:03-ə qədər. Hadisənin ümumi müddəti təxminən beş saat yarım olacaq.
Qırmızı çalarlar Günəş işığının Yer'in atmosferindən necə keçdiyi ilə izah olunur. Tam fazada birbaşa şüalar Ay'a çatmır, lakin işığın bir hissəsi atmosferdə sınır və peykin səthinə çatır. "Atmosfer qısa mavi dalğaları dağıdır və uzun qırmızı dalğaları buraxır, buna görə də Ay'a Yer'in bütün qürub və şəfəqlərindən toplanmış kimi al qırmızı spektr hissəsi düşür," - deyə Burmistrov izah edib.
Rəng çalarları parlaq misdən tünd qəhvəyi rəngə qədər dəyişə bilər. Buna atmosferin vəziyyəti, toz və aerozolların mövcudluğu, Ay'ın üfüqdən hündürlüyü və hava şəraiti təsir edir.
Günəş tutulmasından fərqli olaraq, Ay tutulması gözlər üçün tamamilə təhlükəsizdir. Xüsusi qorunma tələb olunmur: hadisə adi gözlə yaxşı görünür, ətraflı müşahidə üçün isə durbin və ya həvəskar teleskopdan istifadə etmək olar.
Almaz Həsənli